Câu hỏi
“Thuyết mạt thế hiện thực là gì?”
Trả lời
Thuyết mạt thế hiện thực (thuyết cánh chung hiện thực) là một lý thuyết thần học cho rằng các phân đoạn tiên tri trong Tân Ước không ám chỉ về tương lai; thay vào đó, chúng đề cập đến chức vụ của Chúa Giê-su và "di sản" lâu dài của Ngài trong Giáo hội. Theo thuyết mạt thế hiện thực, tất cả các lời tiên tri trong Kinh Thánh về Vương quốc đã được ứng nghiệm ngay trong cuộc đời của Chúa Giê-su. Khi Chúa Giê-su tuyên bố: "Thời kỳ đã trọn... Vương quốc Đức Chúa Trời đã đến gần" (Mác 1:15), Ngài muốn chúng ta hiểu rằng Vương quốc là một thực tại hiện hữu, mang tính trải nghiệm ngay trong hiện tại, chứ không phải là một sự kiện xa xôi trong tương lai. Thuyết mạt thế hiện thực được khởi xướng bởi nhà thần học tự do C. H. Dodd trong cuốn sách xuất bản năm 1935 của ông mang tên The Parables of the Kingdom (Những câu chuyện ngụ ngôn về Vương quốc) và được phổ biến rộng rãi qua các tác phẩm sau này của ông.
Thuyết mạt thế hiện thực khẳng định rằng những sự kiện "tương lai" được tiên tri trong Kinh Thánh thực chất hoàn toàn không còn thuộc về tương lai nữa; tất cả đã được ứng nghiệm bởi Chúa Giê-su hoặc đang được hiện thực hóa trong Hội thánh. Kinh Thánh nói rằng Đấng Mê-si sẽ đến—và Ngài đã đến khi Chúa Giê-su giáng sinh tại Bết-lê-hem. Kinh Thánh phán rằng Đức Chúa Trời sẽ phán xét tội lỗi của thế gian—và Ngài đã thực hiện điều đó khi Chúa Giê-su chịu chết trên thập tự giá. Kinh Thánh nói rằng kẻ chết sẽ sống lại—và họ đã sống lại khi Chúa Giê-su khiến La-xa-rơ cùng những người khác bước ra khỏi phần mộ. Vậy còn những lời tiên tri về sự tái lâm, sự cai trị và sự hiển vinh của Chúa Giê-su thì sao? Thuyết mạt thế hiện thực cũng giải quyết trọn vẹn các vấn đề đó—tất cả đã được ứng nghiệm qua sự phục sinh và thăng thiên của Ngài. Thuyết mạt thế, vì lẽ đó, đã được hiện thực hóa.
Theo thuyết mạt thế hiện thực, việc nghiên cứu mạt thế học không liên quan đến sự tận thế của thế gian, mà là về sự "tái sinh" của thế gian khi Chúa Giê-su thiết lập các chuẩn mực và những môn đồ của Ngài tiếp tục sống theo các nguyên tắc vĩnh cửu đó. Những người ủng hộ thuyết mạt thế hiện thực không trông đợi vào một sự cất lên (rapture), sự tái lâm, hay một cuộc phán xét toàn cầu. Thay vào đó, họ tập trung hoàn toàn vào những gì Chúa Giê-su đã phán và đã làm; mọi điều khác đều bị coi là không thích đáng.
Xét trên một vài phương diện, thuyết mạt thế hiện thực có mối liên hệ mật thiết với thuyết Hậu tận thế toàn phần, một giáo huấn cho rằng tất cả các lời tiên tri về thời kỳ cuối cùng trong Kinh Thánh đều đã được ứng nghiệm; đồng thời cũng liên đới với thần học "Vương quốc Hiện tại" (Kingdom Now), lập luận rằng chúng ta hiện đang sống trong Vương quốc của Đức Chúa Trời và có thể khai thác các lời hứa liên quan đến Vương quốc đó vào bất cứ lúc nào chúng ta muốn.
Việc thuyết mạt thế hiện thực được khởi xướng bởi một nhà thần học tự do — và tiếp tục là học thuyết tâm đắc trong các giới tự do — đủ để chúng ta phải thận trọng. Tuy nhiên, điều quan trọng hơn cả là phải đối chiếu học thuyết này với những gì Kinh Thánh phán dạy và những gì chúng ta biết là sự thật về các sự kiện trên thế giới. Tất nhiên, có một số phương diện của mạt thế học đã được "hiện thực hóa" hoặc đã ứng nghiệm. Nhưng không phải là tất cả. Chính Chúa Giê-su đã phán về "đời nầy, và... đời sau" (Lu-ca 18:30), ban cho các môn đồ niềm hy vọng về một thời đại tương lai khác biệt với thời đại hiện tại. Khi Chúa Giê-su thăng thiên, các thiên sứ đã nói với các môn đồ rằng: "Giê-su này, Đấng đã được cất lên trời khỏi các ông, cũng sẽ trở lại y như cách các ông đã thấy Ngài lên trời vậy" (Công vụ 1:11). Lời của các thiên sứ rõ ràng ám chỉ một sự kiện còn thuộc về tương lai theo thuyết mạt thế học, mang đến cho các môn đồ một điều gì đó để mong đợi (xem Tít 2:13).
Khi Chúa Giê-su phán: "Vương quốc Đức Chúa Trời đã đến gần" (Mác 1:15), Ngài không có ý nói rằng vào thời điểm đó Ngài đang ứng nghiệm tất cả các lời tiên tri. Thay vào đó, Chúa Giê-su đang chỉ ra những bằng chứng cho thấy Ngài chính là Đấng Mê-si. Bất cứ khi nào Chúa Giê-su phán dạy và hành động trong quyền năng của Đức Chúa Trời, thì theo một nghĩa nào đó, Vương quốc đang "hiện diện"; mỗi khi Chúa Giê-su chữa lành một người què hay đuổi một ác quỷ, thì Thiên đàng đang chạm đến trần thế. Chúa Giê-su đang ban cho chúng ta một sự nếm trải trước về những điều tuyệt diệu sẽ đến trong Vương quốc của Đức Chúa Trời. Đấng Em-ma-nu-ên thực sự đã đến để chuộc lại một dân Y-sơ-ra-ên đang bị cầm tù.
Có những lời hứa liên quan đến sự giáng thế của Chúa Giê-su đã không diễn ra trong lần giáng lâm đầu tiên của Ngài. Chính Chúa đã xác nhận điều này trong Lu-ca chương 4. Khi Chúa Giê-su đứng lên đọc sách tiên tri Ê-sai tại nhà hội Na-za-rét, Ngài tuyên bố Ngài là sự ứng nghiệm của nhiều lời tiên tri về Đấng Mê-si: Ngài rao giảng tin lành cho người nghèo, công bố sự tự do cho kẻ bị cầm tù, làm sáng mắt cho người mù, giải phóng kẻ bị áp bức, và công bố năm hồng ân của Chúa (Lu-ca 4:18–19; đối chiếu Ê-sai 61:1–2). Thế nhưng, Chúa Giê-su đã dừng đọc ngay giữa câu và trả cuộn sách lại cho người quản nhà hội. Ngài phán: "Hôm nay, lời Kinh Thánh này đã được ứng nghiệm nơi tai các ngươi" (Lu-ca 4:21). Chúa Giê-su đã không đọc toàn bộ phân đoạn Kinh Thánh đó. Vẫn còn những phần khác trong mạt thế học của Ê-sai chưa được hiện thực hóa vào ngày hôm đó, cụ thể là: "Ngày báo thù của Đức Chúa Trời chúng ta" (Ê-sai 61:2). Vẫn còn điều gì đó lớn lao hơn đã được hứa hẹn, điều mà Chúa Giê-su đã để lại để được ứng nghiệm vào một ngày khác. Nói cách khác, Chúa Giê-su đã dạy về một mạt thế học "chưa hiện thực".
Vẫn còn nhiều điều đã được tiên tri trong Kinh Thánh chưa hề xảy ra. Chúng ta chờ đợi sự ứng nghiệm của những điều ấy trong niềm hy vọng chắc chắn rằng Đức Chúa Trời là Đấng thành tín và Ngài không thể nói dối. Việc cố gắng giải thích các lời tiên tri trong Kinh Thánh theo nghĩa bóng (phi văn tự), điều mà thuyết mạt thế hiện thực buộc phải làm, là đi ngược lại với các nguyên tắc giải kinh đúng đắn.
English
“Thuyết mạt thế hiện thực là gì?”
