Süleyman'ın Özdeyişleri Kitabı


Yazar: Süleyman'ın Özdeyişleri Kitabı'nın yazarı Kral Süleyman'dır. İsmi, 1:1, 10:1 ve 25:1 ayetlerde geçer. Süleyman'ın kendisininkilerden başka özdeyişleri de toplayıp düzenlediğini de varsayabiliriz. Çünkü Vaiz 12:9, "Vaiz yalnız bilge değildi, bildiklerini halka da öğretiyordu. Hesap etti, araştırdı ve birçok özdeyişi düzene soktu" der. Gerçekten de, İbranice Mishle Shelomoh başlığı, "Süleyman'ın Özdeyişleri" olarak tercüme edilmiştir.

Yazılış Tarihi: Süleyman'ın Özdeyişleri İ.Ö. 900 sıralarında kaleme alınmıştır. Süleyman, kral olarak hüküm sürerken, İsrail ulusu, ruhsal, politik, kültürel ve ekonomik olarak en yüksek dönemine erişti. İsrail'in ünü arttıkça, Kral Süleyman'ınki de arttı. Bilinen dünyanın en uzak köşelerinden yabancı devlet adamları, bilge kralın konuşmasını duymak için uzun yollardan geldiler (1. Krallar 4:34).

Yazılma Amacı: Bilgi, ham gerçeklerin bir araya konulmasından başka bir şey değildir, ancak bilgelik, insanları, olayları ve durumları Tanrı'nın gördüğü gibi görebilme yeteneğidir. Süleyman, Süleyman'ın Özdeyişleri Kitabı'nda, Tanrı'nın düşüncelerini, yüksek ve asil konuların yanı sıra, sıradan, günlük durumlarla ilgili olarak da ortaya koymaktadır. Kral Süleyman, hiçbir konuyu ihmal etmemiş görünmektedir. Bilge sözlerin zengin koleksiyonunda kişisel davranışlar, cinsel ilişkiler, iş hayatı, zenginlik, hayır işleri, hırs, disiplin, borç, çocuk yetiştirme, karakter, alkol, politika, öç ve Tanrı yolunda olma gibi konular ele alınmıştır.

Anahtar Ayetler: Süleyman'ın Özdeyişleri 1:5, "Bilge kişi dinlesin ve kavrayışını artırsın, akıllı kişi yaşam hüneri kazansın."

Süleyman'ın Özdeyişleri 1:7, "RAB korkusudur bilginin temeli. Ahmaklarsa bilgeliği ve terbiyeyi küçümser."

Süleyman'ın Özdeyişleri 4:5, "Bilgeliği ve aklı sahiplen, söylediklerimi unutma, onlardan sapma."

Süleyman'ın Özdeyişleri 8:13-14, "RAB'den korkmak kötülükten nefret etmek demektir.

Kibirden, küstahlıktan, kötü yoldan, sapık ağızdan nefret ederim. Öğüt ve sağlam karar bana özgüdür. Akıl ve güç kaynağı benim."

Kısa Özet: Süleyman'ın Özdeyişleri Kitabı'nı özetlemek biraz zordur, çünkü Kutsal Yazılar'daki diğer kitaplardan farklı olarak, sayfalarında belirli bir olaylar dizisi ya da konu bulunmaz. Kitapta ana karakterler yoktur. Ön planda bilgelik; tarihin, halkların ve kültürlerin üstünde olan yüksek, ilahi bilgelik, vardır. Bu görkemli hazineyi şöyle bir okumak bile, bilge Kral Süleyman'ın özlü ve etkileyici sözlerinin günümüze de üç bin kadar yıl önce olduğu kadar uygun olduğunu ortaya koyar.

Nelerin Habercisi Olduğu: Bilgelik konusu ve onun yaşamlarımızdaki gerekliliği Mesih'te tamamlanır. Süleyman'ın Özdeyişleri'nde bize sürekli olarak, bilgeliği aramamız, bilgeliği edinmemiz ve bilgeliği anlamamız öğütlenir. Süleyman'ın Özdeyişleri aynı zamanda bize, bilginin temelinin RAB korkusu olduğunu tekrar tekrar söyler (1:7; 9:10). Rab'bin öfkesi ve adaletinden korkumuz, bizi Tanrı'nın, insanlık için kurtuluş konusundaki yüce planında yansıtılan, bilgeliğinin beden almış şekli olan Mesih'e yöneltir. Bilgelik arayışımızın yanıtını, Tanrı korkumuzun çaresini ve çok ihtiyacımız olan, "doğruluk, kutsallık ve kurtuluşu" (1. Korintliler 1:30), "Bilginin ve bilgeliğin bütün hazinelerinin saklı olduğu Mesih'te" (Koloseliler 2:3) buluyoruz. Sadece Mesih'te bulunan bilgelik, bizi kendi gözümüzde bilge olmaya teşvik eden dünyanın akılsızlığıyla bir tezat oluşturur. Ama Süleyman'ın Özdeyişleri bize aynı zamanda, dünyanın yollarının Tanrı'nın yolları olmadığını (Süleyman'ın Özdeyişleri 3:7) ve sadece ölüme götürdüğünü (Süleyman'ın Özdeyişleri 14:12; 16:25) de bildirir.

Pratik Uygulama: Otuz bir bölümünde de, her türlü karmaşık zorluk hakkında sağlam ve mantıklı yanıtlar yer aldığından bu kitap inkâr edilemez bir pratiklik içermektedir. Süleyman'ın Özdeyişleri'nin şimdiye kadar yazılmış en iyi "nasıl yapılır" kitabı olduğu kesindir ve Süleyman'ın verdiği derslerin yüreklerine işlemesine izin veren sağduyu sahipleri, Tanrı yolunda olma, refah ve memnuniyete, istemeleri karşılığında sahip olabileceklerini çabucak keşfedeceklerdir.

Süleyman'ın Özdeyişleri Kitabı, bilgeliği seçip Tanrı'yı izleyenlerin, uzun ömür (9:11); refah (2:20-22); sevinç (3:13-18); ve Tanrı'nın iyiliği (12:21) gibi birçok biçimde kutsanacağını tekrar tekrar vaat eder. Diğer yandan, O'nu reddedenleri, utanç ve ölüm bekler (3:35; 10:21). Tanrı'yı reddetmek, bilgelik yerine akılsızlığı seçmek ve kendimizi Tanrı'dan, O'nun Sözü'nden, bilgeliğinden ve bereketlerinden ayırmaktır.

English
Eski Antlaşma İncelemesi

Süleyman'ın Özdeyişleri Kitabı