Yeşu Kitabı


Yazar: Yeşu Kitabı, yazarının ismini açıkça bildirmez. Bu kitabın büyük bir bölümünü, büyük bir olasılıkla Musa'dan sonra İsrail'in lideri olan Nun oğlu Yeşu yazmıştır. Kitabın ikinci kısmı, Yeşu'nun ölümünden sonra en az bir başka kişi tarafından yazılmıştı. Ayrıca, Yeşu'nun ölümünden sonra, birkaç bölümünün düzeltilip, toparlanarak bir araya getirilmiş olması da mümkündür.

Yazılış Tarihi: Yeşu Kitabı, büyük bir olasılıkla İ.Ö. 1400 ila 1370 yılları arasında yazılmıştır.

Yazılma Amacı: Yeşu Kitabı, Tanrı'nın vaat etmiş olduğu toprakları fethetmek için yapılan askeri harekatların bir özetini içerir. Mısır'dan çıkış ve bunu izleyen çöldeki kırk yıl dolaşmanın ardından, yeni oluşan ulus, artık Vaat Edilen Topraklar'a girmeye, orada oturanları fethetmeye ve o bölgeyi işgal etmeye hazırdı. Burada gördüğümüz özet, savaşların birçoğu ve toprakların sadece fethedilişi değil, ayrıca oymakların alanlarına ayrılışı hakkında da kısa ve seçilmiş ayrıntılar sağlar.

Anahtar Ayetler: Yeşu 1:6-9, "Güçlü ve yürekli ol. Çünkü halkı, atalarına vereceğime ant içtiğim ülkeyi miras almaya sen götüreceksin. Yeter ki, güçlü ve yürekli ol. Kulum Musa'nın sana buyurduğu Kutsal Yasa'nın tümünü yerine getirmeye dikkat et. Gittiğin her yerde başarılı olmak için bu yasadan ayrılma, sağa sola sapma. Yasa Kitabı'nda yazılanları dilinden düşürme. Tümünü özenle yerine getirmek için gece gündüz onu düşün. O zaman başarılı olacak ve amacına ulaşacaksın. Sana güçlü ve yürekli ol demedim mi? Korkma, yılma. Çünkü Tanrın RAB gideceğin her yerde seninle birlikte olacak."

Yeşu 24:14-15, "Bunun için RAB'den korkun, içtenlik ve bağlılıkla O'na kulluk edin. Atalarınızın Fırat Irmağı'nın ötesinde ve Mısır'da kulluk ettikleri ilahları atın, RAB'be kulluk edin. İçinizden RAB'be kulluk etmek gelmiyorsa, atalarınızın Fırat Irmağı'nın ötesinde kulluk ettikleri ilahlara mı, yoksa topraklarında yaşadığınız Amorlular'ın ilahlarına mı kulluk edeceksiniz, bugün karar verin. Ben ve ev halkım RAB'be kulluk edeceğiz."

Kısa Özet: Yeşu Kitabı, İsrailliler'in Mısır'dan çıkışından sonraki öyküsüne devam eder. Kitap, Yasa'nın Tekrarı Kitabı'nın sonunda Musa Yeşu'yu meshettikten sonra onun önderliğinin yaklaşık 20 yılını kaydeder. Yeşu Kitabı'nın yirmi dört bölümü aşağıdaki şekilde özetlenebilir.

1 -12 Bölümler: Vaat Edilen Topraklar'a giriş ve fethediş.

13 -22 Bölümler: Vaat Edilen Topraklar'ın kısımlara ayrılıp dağıtılması hakkındaki talimatlar.

23 -24 Bölümler: Yeşu'nun veda konuşması

Nelerin Habercisi Olduğu: Fahişe Rahav ve İsrailliler'in Tanrısı'na büyük imanı ona, İbraniler 11:31'de imanlarından ötürü onurlandırılan kişiler arasında bir yer sağlar. Onunkisi, Tanrı'nın günahkârlara lütfu ve sadece imanla kurtuluşun öyküsüdür. Daha da önemlisi, Tanrı'nın lütfu sayesinde Mesih'in soyağacına girmesidir (Matta 1:15).

Yeşu 5'in törensel ayinlerinden biri de Yeni Antlaşma olan İncil'de kusursuz bir şekilde yerine gelir. 1-9 ayetler, Tanrı'nın çölde doğanların Vaat Edilen Topraklar'a geldiklerinde sünnet edilmesi buyruğunu tanımlar. Tanrı bunu yapmakla, "Mısır'da uğradıkları utancı üzerlerinden kaldırmış," yani, onları eski hayatlarındaki günahlardan temizlemişti. Koloseliler 2:10-12 inanlıları, yüreklerinde Mesih'in gerçekleştirdiği sünnet sayesinde Mesihsiz eski yaşamlarımızın günahlı benliğinden soyunmuş olarak tanımlar.

Tanrı, birisini kazayla öldürenlerin cezalandırılma korkusu olmadan yaşayabilmeleri için sığınak kentler oluşturtmuştu. Mesih, "önümüze konan umuda tutunmak için" Kendisine kaçtığımız sığınağımızdır (İbraniler 6:18).

Yeşu Kitabı'nda huzur hakkında ağır basan bir teolojik tema vardır. İsrailliler, 40 yıl çölde dolaştıktan sonra, sonunda Tanrı'nın Kenan diyarında kendileri için hazırlamış olduğu huzura girmişlerdir. İbraniler Kitabı'nın yazarı, bu olayı, inançsızlığın bizi Tanrı'nın Mesih'teki huzuruna girmekten alıkoymaması için bir uyarı olarak kullanır (İbraniler 3:7-12).

Pratik Uygulama: Yeşu Kitabı'nın anahtar ayetlerinden biri de 1:8'dir: "Yasa Kitabı'nda yazılanları dilinden düşürme. Tümünü özenle yerine getirmek için gece gündüz onu düşün." Eski Antlaşma, halkın Tanrı'yı ve Sözü'nü "unutması" ve bunun korkunç sonuçlarına katlanmasıyla ilgili anlatımlarla doludur. Tanrı'nın Sözü, Hristiyanlar olarak bizim yaşam kaynağımızdır. Onu ihmal edersek, yaşamlarımız da buna göre sıkıntıya düşer. Ama eğer 1:8 ayetinin ilkesini ciddiye alırsak, eksiksiz oluruz ve Tanrı'nın egemenliğine bir faydamız dokunur (2. Timoteos 3:16-17) ve Tanrı'nın Yeşu 1:8-9'daki vaatlerinin bizim için de geçerli olduğunu görürüz.

Yeşu, değerli bir mentora sahip olmanın yararlarına en iyi örnektir. Yeşu, yıllar boyunca Musa'yla çok yakındı. Musa, Tanrı'yı neredeyse kusursuz bir şekilde izlerken o da onu izlemişti. Kişisel bir şekilde dua etmeyi Musa'dan öğrenmişti. Musa'nın örneği aracılığıyla itaat etmeyi öğrenmişti. Ayrıca Yeşu belli ki, Musa'ya Vaat Edilen Topraklar'a girmesine mal olan olumsuz örnekten de ders almıştı. Hayatta iseniz, bir mentorsunuzdur. Bir yerde, birisi sizi seyretmektedir. Bir genç ya da etkilediğiniz birisi nasıl yaşadığınızı ve nasıl tepki gösterdiğinizi görmektedir. Birisi sizden öğrenmektedir. Birisi sizin örneğinizi izleyecektir. Mentorluk, sadece mentorun söylediği sözlerle sınırlı değildir. O kişinin hayatının bütünü sergilenmektedir.

English
Eski Antlaşma İncelemesi

Yeşu Kitabı