Questión
O Dio o l'existe?
Rispòsta
Se Dio o l'existe a l'é unna de domande ciù fondamentæ e importanti che unna persoña a peu pensâ. L'opinion in sce Dio a l'é ben ben diffusa, ma pe risponde à sta domanda: existe Dio? A domanda a l'é de ciù de quarche segondo d'atençion e a implica unna larga gamma de idee e de prove. In sciâ fin, quello ch'emmo visto inte l'esperiensa de l'òmmo, a sciensa, a logica, e a stöia ne pòrta à unna rispòsta convinta: sci, Dio o l'existe.
Spesso, sta domanda a vegne pòsta comme: "Se peu provâ che Dio o l'existe?" O problema o l'é che, sciben che a veitæ a segge assoluta, gh'é praticamente zéro exenpio de preuva assoluta feua da-a logica pura e da-a matematica. Pe sta raxon, i tribunali no domandan de prove assolute pe arrivâ à un verdetto; in cangio, i çercan de disipâ o "dobbio raxonevole" e de considerâ quello ch'é "ciù probabile".
Domandâ unna "preuva" de Dio che nisciun o poeiva mai refuâ o l'é irraçionale. Ni e prove ni e persoñe funçionan coscì into mondo reale. "Confrontâse" co-i fæti e "accettâli" son de cöse ben despæge. I argomenti erti e solidi restan inconvinti à quelli che son determinæ à no credde. Pe-o scettico determinou, a no l'é unna "prova", anche se a convinseiva squæxi tutti i atri. L'intençion de unna persoña a l'é ciù influente che quarchedun de prove ch'o l'à incontrou.
Questo o veu dî che unna çerta quantitæ de "fede" a l'é necessaia — e no solo in sce l'existensa de Dio. A conoscensa perfetta a l'é de là da nòstra capaçitæ. I pregiudiçi ne an l'imprescion in sce-e nòstre viste. Ghe sarà sempe un spazio tra quello che semmo capaxi de "savei" e quello che "crediemmo". Sto chì o va tanto pe-i scettichi comme pe-i credenti. No l'é poscibile che conoscemmo tutti i dettaggi che gh'é drento à tutte e vòtte che semmo sedui inte unna seggia, mangiemo, ò salimmo pe-e scâ. Ste cöse tutte mostran unna quantitæ de fe. Agemmo, apreuvo à quello che savevimo, mancandone di quello che no savevimo. Questa a l'é l'essensa da fe biblica, compresa a fe inte l'existensa de Dio. Emmo fïto de quello che se conosce, ch'o ne pòrta à l'açion, apreuvo à unna comprenscion manco che assolua (Ebrei 11:6).
Se un o riconosce ò no Dio, a decixon a comprende a fe. A credença in Dio a no domanda unna fe ciega (Gioann-a 20:29), ma a no peu ascì superâ a rescistensa maliçiosa (Gioann-a 5:39–40). L'esperiensa de l'òmmo, a lògica, e l'evidensa empirica, tutte cöse che contribuiscian à risponde à l'interrogaçion se Dio o l'existe, an fæto cresce a fe.
Dio o l'existe? — Esperiensa umana
A discuscion de l'existensa de Dio a comensa de sòlito con di argomenti logichi. A l'à senso, ma no l'é coscì che i òmmi se comportan de sòlito. Nisciun o comensa sensa nisciun punto de vista, à aspëtâ à seguî un percorso raçionale robotizzou pe formâse unn'opinion. A gente a interpreta a vitta in base a-o mondo che ghe vëgne apreuvo. Coscì, vedde l'existensa de Dio o deve comensâ con de esperiense. Dapeu, se peu deuviâ a lògica pe valutâ ste idee.
L'evidensa de Dio a l'existe inte l'esperiensa de l'òmmo de tutti i giorni (Romani 1:19–20; Salmo 19:1; Ecclesiaste 3:11). Questo o comprende o nòstro senso innato de moralitæ. A l'é apreuvo à l'apparente progettaçion de l'universo ch'o ne circonda. A vitta de l'òmmo a constringe à credde che a veitæ, l'ingànn-o, l'amô, l'odio, o ben, o mâ, e coscì via, son reali e con unna voxe. A ciù grande parte de gente inte tutta l'istöia a l'é stæta inclinâ à credde inte unna realtæ ciù grande che quella fisica.
L'esperiensa a no l'é 'na preuva concluxiva, naturalmente. In cangio, Dio o deuviâ a rivelaçion generale comme un invito (Rivelaçion 3:20). E esperiense communme son destinæ à sottolineâ che dovemmo çercâ de respòste ciù apreuvo (Matteo 7:7–8). Quelli che ignoran ò desprezan l'invito de Dio no gh'an de scuse pe l'ignoransa (Romani 1:18; Salmo 14:1).
Dio o l'existe? — Lògica umana
Tre di ciù fòrti suggerimenti logichi de l'existensa de Dio en i argomenti cosmologichi, teleologichi e morali.
L'argomento cosmologico o conscidera o prinçippio de caosa e de effetto. Ogni effetto o l'é o resultato de quarche caosa, e ogni caosa a l'é l'effetto de unna caosa primma. Però, sta cadeña de caxoin a no peu anâ avanti à l'infinito into passòu, se no a cadeña a no l'aviæ mai comensou. A lògica a domanda quarcösa che l'existe pe-a eternitæ e ch'o no l'é lê mæximo l'effetto de ninte atro. O nòstro universo, de seguo, o no l'é eterno ò sensa caosa. A lògica a l'indica Dio: l'increou, l'eterna misura de tutte e atre cöse, a Causa Primma da nòstra realtæ.
L'argomento teleologico o examina a struttua de l'universo. E ciù grande configuraçioin galattiche, o nòstro scistema soäio, o nòstro DNA, e particelle subatomiche — tutto o dà l'aspetto de ëse stæto arrangiou con unna voentæ. Sta carateristica a l'é coscì fòrte che anche i atei fervi gh'an de difficortæ à spiegâ l'apparensa de un progetto.
Nisciun in sce-e particelle subatomiche ò in sce-e forçe o l'indica che deivan ëse arrangiæ comme son. Ma, se no fïsan pròpio coscì comme son, a matëia complessa — e a vitta — ean imposcibili. Dezenne de costante universali se coordinan con unna precisione sbaordïa solo pe rende a vitta poscibile, tanto meno reale. A sciensa a no l'à mai osservou ò esplicou a vitta che a vegne da-a no vitta, ma a mostra ascì l'emergensa repentina de organismi complesci. Unna squaddra d'archeòlogi che veddeivan e poule "Sto chì son" in sciâ parëtte de unna grotta a l'aveiva de longo ipotizzou che gh'ea de l'intelligensa. Into frattempo, o DNA umano o rappresenta unna struttua codificante che a l'é ben ben de là da-a capaçitæ di megio ingegnere umen. A poxiçion de sta evidensa, logicamente, a favorisce l'idea d'un Disegnatô Intelligente — Dio — comme spiegaçion.
L'argomento morale o pòrta a-i conçetti comme ben e mâ, etica, e coscì via. L'é de notâ che ste son discuscioin de "quello che devieiva ëse", no solo de "quello che l'é". I prinçippi morali son drammaticamente desligæ da-o raxonamento spietou e egoista che un o porrieiva aspëtâ da-a creatua che a-o caso a s'é evolua pe sopravvive à tutti i costi. L'idea mæxima che i òmmi pensan in termini no-fisichi e morali a l'é streita. Pe de ciù, o contegnuo fondamentâ da moralitæ umana o l'é stæto costante pe tutta a stöia e tra e coltue.
In ciù, a discuscion de idee morale a porrieiva portâ inevitabilmente à un croxevia. E idee moræ son delongo soggettive e donca sensa senso, ò deuan ëse fondæ in sce quarche standard immutabile. L'esperiensa de l'òmmo a no sostëgne a concluxon che a moralitæ a no veu dî ninte. A spiegaçion ciù raxonevole pe-o parché a gente a pensa in termini morali e a condivide di ideali morali a l'é unna lëze morale reale fornïa da un Legislatô Morale, cioè Dio.
Dio o l'existe? — Sciensa de l'òmmo
E argomentaçioin lògiche de ciù in sciâ çimma en inspiræ da-e osservaçioin. Conçetti comme a Teoria do Big Bang dimostran, a-o manco, a validitæ scientifica de un universo creou e no eterno. O mæximo pe-a struttua do DNA. I dæti empirichi dan credibilitæ à l'idea d'un Creatô biblico e contraddîan de spiegaçioin alternative, comme un universo eterno ò l'abiogenesi.
L'archeologia a dà ascì supporto à a Bìblia. E personn-e, i eventi e i pòsti descriti inte e Scritture en stæti de spesso confermæ da-e descoverte secolari. Tante de ste descoverte son stæte fæte dòppo che i scettichi an dito che i racconti biblichi ean de finçion.
L'istöia e a letiatua, da seu parte, ascì sostëgnan l'existensa de Dio. A preservaçion da Bìblia a l'é un exempio: a nòstra capaçitæ de seguî o testo de l'Escrittua esistente à un tempo coscì vixin a-i avvenimenti originäi a l'appoggia l'affidabilitæ da Bìblia. L'influensa giudeo-cristiann-a in sce-a coltua, a moralitæ, i driti de l'òmmo e a nascita da sciensa moderna a l'indica ascì fortemente un approccio in armonia co-a veitæ.
Dio o l'existe? — Dio into nòstro
Ognidun de ste categorie o l'é un campo de studio intrego e o l'é l'argomento de miggiæa de libbri. Ma l'existensa de Dio a l'é dimostrâ ciù profondamente, pe-a ciù parte de persoñe, inte l'esperiensa personale. Pe exempio, o peu ëse imposcibile "provâ" a-i atri che ti seggi feliçe, ma quello o no cangiâ o fæto che ti seggi. Sto chì o no veu dî che a prospettiva interna a l'é ciù fòrte che a veitæ obietiva, ma de vòtte e veitæ complesse en ben sostenüe con potensa da-e esperiense individuale. A vitta cangiâ, i atteggiamenti reformen, e e rispòste a-e preghe en tutte parte da nòstra percepçion personâ che Dio o l'existe.
Un senso personâ de veitæ o l'é unna mainea convincente pe savei che Dio o l'existe, e l'é l'intençion de Dio che tutte e gente sperimentin sto senso. Dio o l'é vegnuo pe persoña in tæra, comme un òmmo (2 Corinzi 4:6), coscì semmo stæti capaxi de avei unna relaçion personale con lê (Giovanni 14:6). Chi çerche con sinceritæ Dio o l'à da trovâ (Matteo 7:7–8), ch'o resulta inte a presensa permanente do Spirito Santo (Giovanni 14:26–27).
Pe questo, a domanda se Dio o l'existe no se peu repiggiâ con de prove assolute, ma se peu indicâ o peiso de prove che suggeriscian che o l'existe. L'accettaçion de l'existensa de Dio a no l'é un salto inte l'oscuritæ de fe ciega. O l'é un passo de fida da-o scuro à unna stançia ben illuminâ donde tante cöse se fan ciæe.
English
Ti gh'æ de domande?