Kwa nini jumuiya ya sayansi inapingana sana uumbaji?


Swali: "Kwa nini jumuiya ya sayansi inapingana sana uumbaji?"

Jibu:
Ni muhimu kutofautisha kati ya maneno "sayansi" na "jumuiya ya sayansi." Sayansi ni somo linayohusika na kuchunguza, kujaribu na, na kuelezea matukio. Jumuiya ya kisayansi imeundwa na watu wanaoishi wanaohusika katika somo hili. Tofauti ni muhimu, kwa sababu hakuna ugomvi mantiki kati ya sayansi na uumbaji. Sayansi ni neno la ainasafu kwa aina ya utafiti, hili hali uumbaji ni falsafa inayotumika kwa tafsiri ya ukweli. Jumuiya ya kisayansi, kama ilivyo leo, inashikilia uasili kama falsafa inayopendelewa, lakini hakuna sababu wazi ya kwa nini uasili unapaswa kupendelea sayansi juu ya uumbaji.

Kwa ujumla, kuna mtazamo kwamba uumbaji ni "isiyo kisayansi." Hii ni kweli kwa namna fulani, kwa maana kwamba uumbaji unahusisha dhana fulani ambayo haiwezi kupimwa, kuthibitishwa, au kudanganywa. Hata hivyo, uasili ni sawa kamili na mashaka sawa, kama falsafa isiyopimwa, isiyothibitika, isiyo ya kudanganywa. Ukweli uliopatikana katika utafiti wa kisayansi ni kwamba: ukweli. Ukweli na tafsiri ni mambo mawili tofauti. Jumuiya ya sasa ya kisayansi inakataa, kwa ujumla, dhana za uumbaji, na hivyo huifafanua kama "isiyo kisayansi". Hii ni kinaya sana, kutokana na upendeleo wa jumuiya ya kisayansi kwa falsafa ya kutafsiri-uasili-ambayo ni kama tu "isiyo kisayansi" kama uumbaji.

Kuna sababu nyingi kwa tabia hii kuelekea uasili katika sayansi. Uumbaji unahusisha kuingilia kati ya kiumbe kisicho cha kawaida, na sayansi inahusika hasa na mambo yanayoonekana na ya kimwili. Kwa sababu hii, baadhi katika jumuiya ya kisayansi wanaogopa kwamba uumbaji utasababisha mtanziko wa "Mungu wa Hitilafu", ambapo maswali ya kisayansi yanadharauliwa na ufafanuzi, "Mungu aliifanya." Uzoefu umeonyesha kwamba hili sio suala. Baadhi ya majina makuu katika historia ya kisayansi walikuwa waaminifu wa uumbaji. Imani yao kwa Mungu iliwaongoza kuuliza, "Mungu aliifanyaje?" Miongoni mwa majina haya ni Pascal, Maxwell, na Kelvin. Kwa upande mwingine, ahadi isiyo na busara kwa uasili inaweza kudhoofisha ugunduzi wa kisayansi. Mfumo wa kiasili unahitaji mwanasayansi kupuuza matokeo ambayo hayafai kielelezo imara. Yaani, wakati data mpya haipatanishi na mtazamo wa kiasili, inadhaniwa kuwa batili na kuachwa.

Kuna vidokezo tofauti vya kidini kwa uumbaji. Sayansi ni kama lengo tu kama vile wale wanaoishiriki, na watu hao ni kama wanatawaliwa na mapendeleo kama katika uwanja mwingine wowote. Kuna wale wanaokataa uumbaji kwa kuzingatia uasili kwa sababu ya kibinafsi ya "maadili". Kwa kweli, namba hii inawezekana kuwa ya juu sana kuliko vile ingekubaliwa. Watu wengi ambao wanakataa dhana ya Mungu hufanya hivyo hasa kwa sababu hawakubaliana na kizuizi fulani au udhalimu, licha ya madai kuwa kinyume, na hii ni kweli kwa wale wanaofanya kazi kama wanasayansi kama wale wanaofanya kazi katika uwanja mwingine wowote.

Kwa njia hiyo hiyo, mtazamo usio na wasiwasi katika jumuiya ya kisayansi umeathirika kwa mtazamo wa uumbaji. Sayansi imefaidika na wafadhili wa uumbaji kwa karne nyingi; bado leo jumuiya ya kisayansi, kwa ujumla, inachukua mtazamo wa uhasama na kushusha hadhi kuelekea mtu yeyote ambaye hachukui mtazamo wa kiasili. Uadui huu wa wazi kuelekea maoni ya watetezi wa uumbaji, na dini kwa ujumla, hujenga motisha kali kwa watu wenye maoni hayo ili kuepuka utafiti wa kisayansi. Wale ambao mara nyingi huhisi wanalazimishwa kubaki kimya kwa hofu ya kudhihakiwa. Kwa njia hii, jumuiya ya kisayansi imeshusha hadhi na "kusukuma nje" sehemu ya idadi ya watu, na kisha ina ujasiri wa kudai kwamba asilimia iliyopungua ya watetezi wa uumbaji katika safu zao ni ushahidi wa ubora wa kisayansi dhidi wa kiasili.

Pia kuna sababu za kisiasa kwa uadui wa jumuiya ya kisayansi kuelekea uumbaji na dini kwa ujumla. Ukristo, zaidi kuliko mfumo wowote wa kidini, huweka thamani kubwa juu ya kila maisha ya kibinafsi ya binadamu. Hii inasababishwa kutanuka na jumuiya ya kisayansi wakati jambo hili la kujali maisha linapata katika njia ya aina fulani ya mchakato wa kisayansi. Maadili ya Kikristo yanatenda kama breki kwa majaribio au nafasi zinazosababisha madhara kwa watu, au zinavunja au kuharibu maisha ya kibinadamu. Mifano ni pamoja na utafiti wa kiinitete cha shina ya seli, utoaji mimba, na eutanasia. Katika hali nyingine, maadili ya Kikristo yanagongana na ya kidunia wakati sayansi inakuza shughuli fulani za dhambi kwa kuzifanya ziwe rahisi. Wakati wanasayansi wa kiasili wanaweza kuona hii kama kizuizi kisichohitajika, wanapaswa kuzingatia kinachotokea wakati utafiti wa kisayansi unafanywa bila kujali maadili au dhamiri. Kuthibitisha wazo hili ni tabia ya mwigizaji Jeff Goldblum katika filamu ya Jurassic Park. Alisema, "Wanasayansi wenu walikuwa wamejishughulisha sana ikiwa wangeweza au wanaweza, hawakuacha kufikiria ikiwa wanapaswa."

Pia kuna kiwango cha ushindani kati ya jumuiya ya kisayansi na jumuiya ya kidini juu ya utawala, kutoa mvutano zaidi kati ya sayansi na uumbaji. Kama vile wanasayansi wenye kushuku wanaoongoza wamekubali, kuna tabia ya jamii ya kisayansi kujiweka yenyewe, hata kwa kujificha, kama jumuiya ya makasisi. Jumuiya hii ya makasisi wa kidunia inajionyesha wenyewe kama wana ujuzi wa ajabu na wa wasomi ambao mtu wa kawaida anahitaji kwa wokovu, na hawezi kuulizwa na mtu yeyote wa nje. Kwa maneno wazi, mawazo ya kidini yayoathiriwa kidogo, kama vile uumbaji, kuhusu madai ya jumuiya ya kisayansi kuwa na ujuzi bora wa ulimwengu.

Wakati kunaweza kuwa na sababu nyingi kwa mvutano kati ya jumuiya ya sayansi na uumbaji, kuna sababu nyingi za kwa nini wanapaswa kuishi kwa amani. Hakuna sababu halali kimantiki za kukataa uumbaji kwa ajili ya uasili, kama jumuiya ya kisayansi imefanya. Uumbaji haizuii ugunduzi, kama inavyothibitishwa na majitu wa sayansi ambao wanaiamini sana. Tabia ya kudhihaki iliyotapikwa kwa watetezi wa uumbaji imepunguza idadi ya akili na uwezo katika maeneo mengi. Uumbaji una mengi ya kutoa kwa sayansi na jumuiya ya kisayansi. Mungu ambaye alifanya ulimwengu kujidhihirisha kupitia kwake (Zaburi 19:1); zaidi tunavyojua juu ya viumbe Vyake, anapokea utukufu zaidi!

Kiingereza


Rudi kwa ukurasa wa nyumbani wa Kiswahili

Kwa nini jumuiya ya sayansi inapingana sana uumbaji?