Je! Mchakato wa kutafsiri unaathiri vipi msukumo, upungufu, na uhakika wa Biblia?


Swali: "Je! Mchakato wa kutafsiri unaathiri vipi msukumo, upungufu, na uhakika wa Biblia?"

Jibu:
Swali hili linahusika na masuala matatu muhimu sana: msukumo, hifadhi, na tafsiri.

Mafundisho ya msukumo wa Biblia inafundisha kwamba Maandiko ni "pumzi ya Mungu"; yaani, Mungu mwenyewe alisimamia mchakato wa kuandika, akiwaongoza waandishi wa kibinadamu ili ujumbe wake kamili ulinakiliwa kwa ajili yetu. Biblia kwa kweli ni Neno la Mungu. Wakati wa mchakato wa kuandika, tabia na mtindo wa uandishi wa kila mwandishi uliruhusiwa kujieleza; hata hivyo, Mungu aliwaongoza waandishi kwamba vitabu 66 ambavyo walivitoa vilikuwa havina hitilafu na vilikuwa hasa kile Mungu alitaka tuwe nacho. Ona 2 Timotheo 3:16 na 2 Petro 1:21.

Bila shaka, tunapozungumzia "msukumo," tunazungumzia tu mchakato ambao hati za awali zilitungwa. Baada ya hayo, mafundisho ya uhifadhi wa Biblia huchukua ushukani. Ikiwa Mungu alienda kwa urefu mkubwa huo ili kutupa Neno Lake, hakika angeweza pia kuchukua hatua za kuhifadhi Neno hilo bila kubadilika. Tunachoona katika historia ni kwamba Mungu alifanya hivyo hasa.

Maandiko ya Kiebrania ya Agano la Kale yalinakiliwa kwa jitihada na waandishi wa Kiyahudi. Vikundi kama vile Sopherim, Zugoth, Tannaim, na Masoretes walikuwa na heshima kubwa kwa maandiko waliyokuwa wakinakili. Heshima yao kuu ilikuwa pamoja na sheria kali zilizoongoza kazi zao: aina ya karatasi iliyotumiwa, ukubwa wa nguzo, aina ya wino, na nafasi kati ya maneno yote yaliagizwa. Kuandika kitu chochote kutoka kwa kumbukumbu kulikatazwa wazi, na mistari, maneno, na hata barua binafsi zilihesabiwa kwa utaratibu kama njia ya kuthibitisha usahihi. Matokeo ya yote haya ni kwamba maneno yaliyoandikwa na kalamu ya Isaya bado yanapatikana leo. Ugunduzi wa vitabu vya Bahari ya Mauti huthibitisha usahihi wa maandishi ya Kiebrania.

Vile vile ni kweli kwa Nakala ya Kigiriki ya Agano Jipya. Maelfu ya maandiko ya Kiyunani, mengine yaliandikwa karibu miaka ya 117 baada ya Kristo, yanapatikana. Tofauti ndogo kati ya maandiko — sio moja ambayo huathiri makala ya imani-yanaunganishwa kwa urahisi. Wasomi wamehitimisha kwamba Agano Jipya tunalo sasa halijabadilishwa kweli kutoka kwenye maandishi ya awali. Mtaalamu wa maandiko Sir Frederic Kenyon alisema kuhusu Biblia, "Ni kweli kwamba usomaji wa kweli wa kila shauku ya kifungu umehifadhiwa. . . . Hii haiwezi kusemwa kwa kitabu kingine kile cha kale duniani."

Hii inatuleta kwenye tafsiri ya Biblia. Tafsiri ni mchakato wa kutafsiri, kwa kiasi fulani. Wakati wa kutafsiri kutoka kwa lugha moja hadi nyingine, uchaguzi lazima ufanywe. Lazima kuwa neno halisi zaidi, hata kama maana ya neno hilo haijulikani kwa msomaji wa kisasa? Au lazima iwe ni mawazo sawa, kwa gharama ya usomaji halisi?

Kwa mfano, katika Wakolosai 3:12, baadhi ya tafsiri hutaja "uchengelele ya huruma." Neno la Kigiriki la "uchengelele," ambalo hasa ni "matumbo," linatokana na neno la mizizi linamaanisha "wengu." Watafsiri wengine walichagua maneno yasiyo halisi: "moyo wa huruma" ("moyo" ndio msomaji wa leo anadhani kama kiti cha hisia) au "upendo, huruma na huruma" au "huruma" tu.

Hivyo, baadhi ya tafsiri ni halisi zaidi kuliko zingine, lakini zote hufanya haki kwa aya. Maana ya msingi ya amri katika Wakolosai 3:12 ni kuwa na hisia za huruma.

Tafsiri nyingi za Biblia zinafanywa na kamati. Hii inasaidia kuhakikisha kuwa hakuna maoni binafsi au theolojia itaathiri maamuzi ya uchaguzi wa neno, nk. Kuwa na tafsiri nzuri, ya uaminifu wa Biblia ni muhimu. Timu nzuri ya kutafsiri itajihusisha na usomi na itawaacha Biblia ijiongelee yenyewe.

Kama kanuni ya jumla, tafsiri halisi zaidi zina kazi ndogo "ya kutafsiri". Tafsiri "huru" zaidi kwa lazima ifanye "ufafanuzi" zaidi wa maandishi, lakini kwa ujumla husomeka zaidi. Halafu kuna vifungu ambavyo si tafsiri halisi kabisa lakini kujieleza kwa mtu mmoja kuhusu Biblia.

Hivyo, pamoja na yote ambayo kwa mtazamo, je, tafsiri ya Biblia ina msukumo na upungufu? Jibu ni hapana, sio. Hakuna popote Mungu hutoa ahadi ya msukumo kwa tafsiri ya Neno Lake. Ingawa tafsiri nyingi zinazopatikana leo zimejaa ubora, haziongozwi na Mungu na si kamili. Je! Hii inamaanisha hatuwezi kuamini tafsiri? Tena, jibu ni hapana. Kupitia kusoma kwa umakini wa Maandiko, kwa mwongozo wa Roho Mtakatifu, tunaweza kuelewa vizuri, kutafsiri, na kutumia Maandiko. Tena, kutokana na jitihada za uaminifu za watafsiri wa Kikristo wa kujitolea (na bila shaka uangalizi wa Roho Mtakatifu), tafsiri zilizopo leo ni bora sana na zinaaminika. Ukweli kwamba hatuwezi kuashiria upungufu kwa tafsiri lazima kutupatia moyo wa kuelekea hata kujifunza zaidi, na mbali na kujitolea kipofu kwa tafsiri yoyote.

Kiingereza


Rudi kwa ukurasa wa nyumbani wa Kiswahili

Je! Mchakato wa kutafsiri unaathiri vipi msukumo, upungufu, na uhakika wa Biblia?