Je, Bibilia ilitoka baadhi ya hadithi zake kutoka kwa hadithi nyingine za kidini na misimu?



Swali: "Je, Bibilia ilitoka baadhi ya hadithi zake kutoka kwa hadithi nyingine za kidini na misimu?"

Jibu:
Kuna hadithi nyingi katika Biblia ambazo zinashirikiana sawa na hadithi kutoka kwa dini nyingine, misimu na hadithi. Kwa madhumuni ya kifungu hiki, tutaangalia mifano miwili zaidi.

Kwanza, hebu tuchunguze akaunti ya Kuanguka kwa wanadamu kutoka katika Mwanzo sura ya 3. Kuna hadithi ya Kigiriki, ile ya Sanduku la Pandora, ambayo maelezo yake yanatofautiana sana kutoka kwenye matukio ya kibiblia ya Kuanguka kwamba mtu hawezi kamwe kushuku uhusiano. Lakini licha ya tofauti zao kubwa, wanaweza kuathiri tukio la kihistoria sawa. Hadithi zote mbili zinaelezea jinsi mwanamke wa kwanza alivyoachilia dhambi, ugonjwa, na mateso juu ya dunia ambayo ilikuwa, hadi kufikia hatua hiyo, bustani ya Edeni. Hadithi zote mbili zinamalizia na kuibuka kwa tumaini, tumaini katika Mkombozi aliyeahidiwa katika kesi ya Mwanzo, na "matumaini" kama kitu kilichotolewa kwenye sanduku katika mwisho wa hadithi ya Pandora.

Kama historia ya mafuriko ya gharika duniani, Sanduku la Pandora linaonyesha jinsi Biblia inaweza kufanana na hadithi za kipagani mara kwa mara tu kwa sababu wote wanasema kweli ya msingi ya kihistoria ambayo ina zaidi ya miaka imejitokeza katika historia ya kale (kama ilivyo katika hali ya Biblia) na katika hadithi za mashairi (kama ilivyo katika Pandora, ambaye hadithi yake iliambiwa kwa njia nyingi na Wagiriki lakini ukweli ambao msingi ulibaki mara kwa mara). Ufananisho hauelezei tukio moja kuiga kutoka kwa lingine, lakini kwa ukweli kwamba hadithi zote mbili zinategemea tukio moja la kihistoria.

Hatimaye, kuna matukio ya kukopa, lakini katika kesi hizi Biblia ilikuwa chanzo, si hadithi za kipagani (licha ya madai ya pseudo-kitaaluma kinyume). Fikiria kesi ya kuzaliwa kwa Sargon. Abunuasi ni kwamba Sargon aliwekwa kwenye kikapu cha mwanzi na akapelekwa mtoni na mama yake. Aliokolewa na Aqqi, ambaye alimchukua kama mtoto wake mwenyewe. Hii inakinzana na kama hadithi Musa katika Kutoka 2, sivyo? Na Sargon aliishi miaka 800 kabla Musa hajazaliwa. Kwa hiyo hadithi ya mtoto Musa kupelekwa mtoni-na kuokolewa — lazima imekopwa kutoka Sargon, kweli?

Hiyo inaonekana kuwa na busara mwanzoni, lakini kile kinachojulikana kuhusu Sargon kinakuja karibu kabisa na hadithi zinazoandikwa mamia ya miaka baada ya kifo chake. Kuna kumbukumbu chache za kisasa za maisha ya Sargon. Hadithi ya utoto wa Sargon, jinsi alivyowekwa katika kikapu na kuteremshwa mtoni, inatoka sehemu mbili ya cuneiform za karne ya 7 BC (kutoka kwa maktaba ya mfalme wa Ashuru Ashurbanipal, ambaye alitawala kutoka 668 hadi 627 BC), imeandikwa mamia ya miaka baada ya kitabu cha Kutoka. Ikiwa mtu anataka kusema kuwa tukio moja lilikopwa kutoka kwa lingine, basi ingekuwa ni njia ingine yaani: hadithi ya Sargon inaonekana imekopwa kutoka tukio la Kutoka la Musa.

Biblia ii wazi kuhusu uandishi wake. Ingawa watu wengi waliweka kalamu kwenye karatasi, Roho Mtakatifu wa Mungu ndiye mwandishi halisi. Timotheo Wa Pili 3: 16-17 inatuambia kwamba Andiko limeongozwa na Mungu. Ina maana gani kwamba Biblia ni pumzi ya Mungu? Maana yake ni "Mungu alipumua." Aliandika, Akaliihifadhi kwa karne nyingi, Anaishi ndani ya kurasa zake na Nguvu Yake inaonekana katika maisha yetu kwa njia hiyo.

English


Rudi kwa ukurasa wa nyumbani wa Kiswahili

Je, Bibilia ilitoka baadhi ya hadithi zake kutoka kwa hadithi nyingine za kidini na misimu?