Je! Kufanana kwa DNA ya binadamu / sokwe ni ushahidi wa mageuko?



Swali: "Je! Kufanana kwa DNA ya binadamu / sokwe ni ushahidi wa mageuko?"

Jibu:
Katika miaka ya hivi karibuni, ramani ya genome imewezesha ulinganisho wa kina kati ya DNA ya wanadamu na ile ya sokwe. Wengi wamedai kuwa wanadamu na sokwe hushiriki zaidi ya asilimia 98 ya DNA yao. Hii mara nyingi huchukuliwa kama ushahidi wa maamuzi sawa ya jadi ya sokwe na wanadamu. Lakini hoja hii ina utetezi? Je! Huu ni ukweli ambao unathibitisha dhahiri asili sawa ya mwanadamu-sokwe? Ni ugomvi wetu kwamba asilimia inapotosha. Kwa kweli, wakati data inachunguzwa kwa karibu zaidi, ulinganisho wa genome ya binadamu-sokwe inajitokesha kinyume na kile kinachoweza tabiriwa na mageuko.

Kwa kweli, tofauti ya jenetiki kati ya wanadamu na sokwe inaweza kuwa zaidi ya asilimia 2. Uchunguzi wa hivi karibuni umeonyesha kwamba muachano halisi wa jenetiki kati ya wanadamu na sokwe ni karibu na asilimia 5. Hivyo, hoja ya "zaidi ya asilimia 98 ya kufanana" pengine ni kutia chumvi.

Tofauti kati ya utaratibu wa DNA ya binadamu na sokwe haijasambazwa kwa nasibu katika genome. Badala yake, tofauti hupatikana katika vikundi. Kwa kweli, katika maeneo hayo maalum, genome ya sokwe ni sawa na ile ya mamalia wengine. Ni mwanadamu ambaye anasimama kutoka kwa wengine. Wanasayansi mara nyingi wanataja hili "makundi" kama maeneo ya chapuka ya binadamu (Human Accelerated Regions(HAR's)) kwa sababu genome ya binadamu inadaiwa kuwa na babu sawa na sokwe. Hizi HAR ziko katika sehemu ya DNA ambayo haipangwi kwa jeni. Lakini hili linatuhitaji sisi kuamini kuwa mageuko kwa nasibu yalisababisha mabadiliko hayo ya haraka kutokea katika maeneo ambapo mabadiliko hayo yanafanya tofauti muhimu katika utendaji wa kiumbe muhimu ili hatimaye kuumba binadamu.

Bahati hiyo ya nasibu hufanya hadithi isiyoaminika. Lakini inakuwa bora. Baadhi ya HAR hupatikana katika sehemu ya DNA ambayo haipangi kanuni za jeni, na katika jambo hili kuna matatizo mengine mengi. Mageuko yanaweza kutabiri kuwa wanadamu walibadilika kutoka kwa babu wa sokwe-binadamu kupitia uteuzi wa asili unaotenda juu ya mabadiliko ya nafasi unaosababishwa na mabadiliko. Hata hivyo, utafiti wa hivi karibuni unaonyesha tu kinyume. HAR zinazopatikana katika mpangilio wa jeni ya protini zimeonyesha ushahidi sio wa mabadiliko ambayo yalichaguliwa kwa mtazamo wa phenotype yao yenye manufaa, lakini badala yake kinyume hasa. Mabadiliko ya jenetiki yalionyesha ushahidi kwamba yalikuwa,katika kiwango cha ukweli, uharibifu. Walikuwa wameanzishwa katika idadi ya watu si kwa sababu walitoa baadhi ya manufaa ya kisaikolojia, lakini licha ya kuwa haribifu. Matokeo hayo hufanya akili kidogo katika mfumo wa mabadiliko.

Kwa wazi, HAR huonyesha hali ambayo tofauti zilizoonekana katika DNA ya binadamu (ikilinganishwa na spishi zinazofanana) kwa kufanana hasa zinaongeza zaidi maudhui ya G-C ya eneo fulani la ncha ya DNA. Mageuko inaweza kutabiri kwamba maudhui ya G-C ya jeni la msingi lazima ibaki thabiti kwa kiasi, kama uteuzi wa asili unachagua mabadiliko ya DNA ambayo yanaboresha protini. Ikiwa mageuko ni ya kweli, basi, hatupaswi kutarajia mwenendo thabiti kuelekea maudhui yanayoongezeka ya G-C.

Hizi HAR daima hazipunguzwi tu kwa sehemu ya kupanga kanuni ya protini ya jeni, lakini mara kwa mara hupanua zaidi ya mpaka hadi kwenye mufuatano wa ubavuni. Hii inaonyesha zaidi kwamba tofauti hizi ambazo zinazingatiwa katika DNA ya binadamu hasipo, kwa kweli, matokeo ya uteuzi wa asili unaimarisha protini ambayo jeni inaandika. Mara nyingi HAR huonekana kufanya makundi katika sehemu moja ya jeni, ndani na karibu na exon moja (kinyume na jeni nzima), na huonekana kuwiana na muungano wa kiume (lakini sio wa kike). Uchunguzi huo hufanya maana kidogo kulingana na mageuko.

Kwa kumalizia, kama kuvutia kama vile kufanana kwa jenetiki kati ya sokwe na wanadamu ni, sio ushahidi wa nadharia ya mageuko ya Darwinism. Mchoro pia unaweza kuzielezea. Wachoraji mara nyingi hufanya bidhaa tofauti kwa kutumia sehemu sawa, nyenzo na mipangilio. Asilimia ya kawaida inahusu maeneo ya DNA yetu ambayo husababisha protini. Inafanya umuhimu zaidi wa data kwa Mchoraji wa asili kutumia protini sawa kufanya kazi sawa katika viumbe mbalimbali.

English


Rudi kwa ukurasa wa nyumbani wa Kiswahili

Je! Kufanana kwa DNA ya binadamu / sokwe ni ushahidi wa mageuko?