मानवी क्लोनिंगबद्दल ख्रिस्ती लोकांचे मत काय आहे?


प्रश्नः मानवी क्लोनिंगबद्दल ख्रिस्ती लोकांचे मत काय आहे?

उत्तरः
क्लोनिंगसाठी डी एन ए आणि गर्भपेशी दोन्हीची आवश्यकता असते. प्रथम, प्राण्याच्या पेशीच्या केन्द्रकातून डी एन ए काढून टाकले जाते. कोडेड आनुवंशिक माहिती असलेली सामुग्री नंतर गर्भपेशीच्या नाभिकात ठेवली जाते. नवीन अनुवांशिक माहिती प्राप्त करणार्‍यापेशी नवीन डीएनए स्वीकारण्यासाठी स्वतःचे डीएनए काढून टाकते. पेशीने नवीन डीएनए स्वीकारल्यास, अगदी हुबेहूब तसाच गर्भ तयार होतो. तथापि, गर्भपेशी नवीन डीएनए नाकारून मरून जाऊ शकते. तसेच, हे शक्य आहे की गर्भाच्या नाभिकेतून मूळ अनुवांशिक सामुग्री काढून टाकल्यास ती टिकू शकणार नाही. अनेक प्रकरणांमध्ये, जेव्हा क्लोनिंग करण्याचा प्रयत्न केला जातो तेव्हा नवीन अनुवांशिक सामग्रीच्या यशस्वी रोपणाची शक्यता वाढवण्यासाठी अनेक गर्भ वापरले जातात. अशा प्रकारे नकली प्राणी तयार करणे शक्य आहे (उदाहरणार्थ, मेंढी डॉली), तरी भिन्नतेशिवाय आणि गुंतागुंत न करता एखाद्या जीवनाची यशस्वीपणे नक्कल करण्याची शक्यता अत्यंत कमी आहे.

मानवी क्लोनिंगच्या प्रक्रियेचा खिस्ती दृष्टिकोन अनेक शास्त्रीय तत्त्वांच्या प्रकाशात मांडता येतो. प्रथम, मानव देवाच्या प्रतिरूपात निर्माण करण्यात आले आहेत आणि म्हणूनच ते अद्वितीय आहेत. उत्पत्ति 1: 26-२7 असे प्रतिपादन करते की मनुष्य देवाच्या प्रतिमेमध्ये आणि प्रतिरुपात निर्माण केलेला आहे आणि सर्व सृष्टींमध्ये तो अद्वितीय आहे. स्पष्टपणे, मानवी जीवन मूल्यवान समजले जावे आणि विकत देण्यासारखी आणि घेण्यासारखी वस्तू समजता कामा नये. काही लोकांनी अंगदान करणारे न मिळाल्यामुळे प्रत्यारोपणाची गरज असलेल्यांसाठी बदली अवयव तयार करण्याच्या उद्देशाने मानवी क्लोनिंगला प्रोत्साहन दिले. एखाद्याचा स्वतःचा डीएनए घेण्याची आणि त्या डीएनने बनलेले नकली अवयव तयार केल्यास अवयव नाकारण्याची शक्यता कमी होते. जरी हे सत्य असले, तरीही समस्या अशी आहे की असे केल्याने मानवी जीवन स्वस्त होते. क्लोनिंगच्या प्रक्रियेसाठी मानवी गर्भ वापरणे आवश्यक आहे. पेशी नवीन अवयव तयार करण्यासाठी तयार केल्या जाऊ शकतात, तरीही आवश्यक डीएनए मिळविण्यासाठी अनेक भ्रूणांस मारणे आवश्यक आहे. थोडक्यात क्लोनिंगमुळे अनेक मानवी भ्रूण “कचरा सामग्री” म्हणून ”टाकून दिले जातील“, ज्यामुळे त्या गर्भास पूर्ण परिपक्व होण्याची संधी नष्ट होईल.

अनेक लोकांचा असा विश्वास आहे की गर्भधारणेच्या वेळी गर्भाच्या स्थापनेपासून जीवनाची सुरुवात होत नाही आणि म्हणूनच भ्रूण खरोखर मानव नाहीत. बायबल वेगवेगळ्या प्रकारे शिकवते. स्तोत्र 139:16-16 म्हणते, “कारण तुम्ही माझे अंतरंग निर्माण केले; माझ्या आईच्या उदरात तू मला एकत्र जोडलेस. मी तुझी स्तुती करतो कारण मी निर्भय आणि चमत्कारिकपणे निर्माण केले आहे. तुझी कामे अद्भुत आहेत, मला ते ठाऊक आहे. जेव्हा मी गुप्त ठिकाणी तयार केले होते तेव्हा माझी फ्रेम आपल्यापासून लपलेली नाही. जेव्हा मी पृथ्वीच्या खोलवर विणलेल्या होतो तेव्हा तुम्ही माझे डोळे माझे शरीर न पाहिलेले पाहिले. त्या दिवसातले काही दिवस येण्यापूर्वी माझ्यासाठी ठरविलेले दिवस तुझ्या पुस्तकात लिहिलेले होते.” लेखक दावीद घोषित करतो की त्याचा जन्म होण्यापूर्वीच परमेश्वर त्याच्याशी वैयक्तिकरित्या परिचित होता, याचा अर्थ असा होतो की त्याच्या गर्भधारणेच्या वेळी तो असा व्यक्ती होता ज्याचा भविष्यकाळ परमेश्वराने ठरविलेला होता.

शिवाय, यशया 49:1-5 मध्ये यशया सांगतो की आपल्या आईच्या गर्भात असतानाच यशयाला संदेष्टा म्हणून त्याच्या सेवेत बोलावले गेले. तसेच, बाप्तिस्मा करणारा योहान गर्भाशयात असताना पवित्र आत्म्याने भरला होता (लूक 1:15). हे सर्व गर्भधारणेच्या वेळी आरंभ होणार्‍या जीवनाबद्दलच्या बायबलच्या भूमिकेकडे संकेत करते. या प्रकाशात, मानवी क्लोनिंग, मानवी भ्रूणांच्या नाशासमवेत, मानवी जीवनाबद्दल बायबलच्या दृष्टिकोनाशी सुसंगत ठरणार नाही.

याव्यतिरिक्त, जर मानवता निर्माण केली गेली असेल तर तेथे एक निर्माता असणे आवश्यक आहे आणि म्हणून मानवता त्या निर्मात्यास अधीन आणि जबाबदार आहे. धर्मनिरपेक्ष मनोविज्ञान आणि मानवतावादी विचारसरणीचा असा विश्वास आहे की मनुष्य इतरांना नव्हे तर स्वतःला जबाबदार आहे आणि मनुष्यच अंतिम अधिकार आहे, बायबल असे वेगळे शिकवते. देवाने मनुष्य निर्माण केला आणि पृथ्वीवर त्याला जबाबदारी दिली (उत्पत्ति 1:28-29, 9:1-2) या जबाबदारीसोबत देवाप्रत उत्तरदायित्व येते. मनुष्य स्वतःवर अंतिम अधिकार नाही आणि म्हणूनच तो मानवी जीवनाच्या मूल्याविषयी निर्णय घेण्याच्या स्थितीत नाही. तर क्लोनिंग, गर्भपात किंवा सुखमरण यांचे नीतिशास्त्र ठरविणारा विज्ञान अधिकारी नाही. बायबलनुसार, केवळ देवच मानव जीवनावर सार्वभौम नियंत्रणाचा हक्क बजावतो. अशा गोष्टींवर नियंत्रण ठेवण्याचा प्रयत्न म्हणजे स्वतःला देवाच्या ठिकाणी ठेवणे. स्पष्टपणे, मनुष्याला हे करण्यासारखे नाही.

जर आपण मनुष्याकडे फक्त दुसरा प्राणी म्हणून पाहिले, अद्वितीय सृष्टी म्हणून नाही, तर मानवांना देखभाल व दुरुस्तीची आवश्यकता असलेली यंत्रणा म्हणून पाहणे अवघड नाही. परंतु आपण केवळ रेणू आणि रसायनांचा संग्रह नाही. बायबल आपल्याला शिकवते की देवाने आपल्यातील प्रत्येकास निर्माण केले आहे आणि आपल्या प्रत्येकासाठी त्याच्याजवळ एक विशिष्ट योजना आहे. शिवाय, तो आपला पुत्र येशू ख्रिस्त याच्याद्वारे आपल्या सर्वांशी वैयक्तिक संबंध शोधतो. मानवी क्लोनिंगचे काही पैलू फायदेशीर वाटू शकतात तरीही क्लोनिंग तंत्रज्ञान कोठे जाईल यावर मानवजातीचे नियंत्रण नाही. असे मानणे मूर्खपणाचे आहे की केवळ चांगल्या हेतूने क्लोनिंगच्या वापरास निर्देशित केले जाईल. मानवांच्या क्लोनिंगचे संचालन करण्यासाठी आवश्यक असलेली जबाबदारी किंवा निर्णय घेण्याची स्थिती माणसात नाही.

मानवी क्लोनिंग एक दिवस यशस्वी होईल, असे मानून क्लोन केलेले मानवाचे प्राण असेल का असा वारंवार प्रश्न पडतो. उत्पत्ति 2:7 म्हणते, “मग परमेश्वर देवाने जमिनीतील मातीचा मनुष्य घडवला व त्याच्या नाकपुड्यांत जीवनाचा श्वास फुंकला; तेव्हा मनुष्य जीवधारी प्राणी झाला.” देवाने जिवंत, मानवी प्राण निर्माण करण्याचे वर्णन येथे आहे. प्राण म्हणजे आपण जे आहोत ते, जे आपल्याजवळ आहे ते नाही (1 करिंथ 15:45). प्रश्न असा आहे की मानवी क्लोनिंगमुळे कोणत्या प्रकारचा जिवंत आत्मा किंवा प्राणी तयार होईल? निर्णायक उत्तर देता येईल असा हा प्रश्न नाही. तरीही, असे दिसते की एखाद्या मनुष्याला यशस्वीरित्या क्लोन केले गेले तर क्लोन एखाद्या मनुष्याइतकेच असेल, शाश्वत प्राणासह, इतर कोणत्याही मनुष्यासारखे.

English
मराठीच्या पहिल्या पानावर वापस या
मानवी क्लोनिंगबद्दल ख्रिस्ती लोकांचे मत काय आहे?