το βιβλίο προς Εβραίους επιστολή


Συγγραφέας: Αν και κάποιοι συμπεριλαμβάνουν την προς Εβραίους επιστολή στα γραπτά του αποστόλου Παύλου, η ταυτότητα του συγγραφέα της παραμένει αίνιγμα. Απουσιάζει ο συνήθης χαιρετισμός του Παύλου, κοινός σε όλες του τις επιστολές. Επιπρόσθετα, η πρόταση πως ο συγγραφέας της επιστολής βασίστηκε στη γνώση και τις πληροφορίες που του παρείχαν άλλοι, πραγματικοί αυτόπτες μάρτυρες του Ιησού Χριστού (2:3), καθιστά την Παύλεια συγγραφή αμφίβολη. Κάποιοι άλλοι βλέπουν τον Λουκά ως συγγραφέα της· άλλοι προτείνουν τον Απολλώ, τον Βαρνάβα, τον Σίλα, τον Φίλιππο ή τον Ακύλα και την Πρίσκιλλα. Ασχέτως του ποιο ανθρώπινο χέρι κρατούσε τη γραφίδα, το Άγιο Πνεύμα του Θεού είναι ο θείος συγγραφέας όλης της Γραφής (Β' Τιμ 3:16)· συνεπώς η επιστολή προς Εβραίους μιλά με την ίδια κανονική εξουσία όπως και τα υπόλοιπα εξήντα πέντε βιβλία της Αγίας Γραφής.

Χρονολογία συγγραφής: Ο εκκλησιαστικός πατέρας Κλήμης έχει αναφερθεί στην προς Εβραίους επιστολή το 95 μ.Χ. Υπάρχει όμως εσωτερική μαρτυρία, όπως το γεγονός πως ο Τιμόθεος ζούσε όταν γράφτηκε η επιστολή και υπάρχει έλλειψη μαρτυρίας αναφορικά με την παύση του τελετουργικού ιερατικού συστήματος της Παλαιάς Διαθήκης που μοιραία συνέβη κατά την καταστροφή της Ιερουσαλήμ, το 70 μ.Χ., οπότε συνάγεται πως η επιστολή γράφτηκε περί το 65 μ.Χ.

Σκοπός της συγγραφής: Ο Δρ. Walter Martin, ιδρυτής του Ινστιτούτου Χριστιανικής Έρευνας (CRI) και συγγραφέας του βιβλίου Βασίλειο των Αιρέσεων, σχολίασε χαριτολογώντας πως η προς Εβραίους επιστολή γράφτηκε από έναν Εβραίο προς άλλους Εβραίους λέγοντας στους Εβραίους να σταματήσουν να ενεργούν ως Εβραίοι. Είναι αλήθεια πως πολλοί Ιουδαίοι χριστιανοί γλιστρούσαν πίσω στις ιουδαϊκές τελετές και το σχετικό τυπικό για ν' αποφύγουν τον αυξανόμενο διωγμό. Έτσι, η επιστολή αυτή παρακινεί τους διωκόμενους πιστούς να συνεχίσουν την πορεία τους στο έδαφος της χάρης του Ιησού Χριστού.

Εδάφια-κλειδιά: Εβραίους 1:1-2: «Ο Θεός, τον παλιό καιρό, αφού πολλές φορές και με πολλούς τρόπους μίλησε στους πατέρες μας διαμέσου των προφητών, σ' αυτές τις έσχατες ημέρες μίλησε σε μας διαμέσου του Υιού, τον οποίο έθεσε κληρονόμο των πάντων, διαμέσου του οποίου έκανε και τους αιώνες.»

Εβραίους 2:3: «πώς εμείς θα ξεφύγουμε, αν αμελήσουμε μια τόσο μεγάλη σωτηρία;…»

Εβραίους 4:14-16: «Έχοντας, λοιπόν, έναν μεγάλο αρχιερέα, που έχει περάσει μέσα από τους ουρανούς, τον Ιησού, τον Υιό του Θεού, ας κρατάμε την ομολογία. Επειδή, δεν έχουμε αρχιερέα, που δεν μπορεί να συμπαθήσει στις ασθένειές μας, αλλά ο οποίος πειράστηκε σε όλα, κατά τη δική μας ομοιότητα, χωρίς αμαρτία. Ας πλησιάζουμε, λοιπόν, με παρρησία στον θρόνο της χάρης, για να πάρουμε έλεος, και να βρούμε χάρη προς βοήθεια σε καιρό ανάγκης.»

Εβραίους 11:1: «Είναι δε η πίστη, πεποίθηση γι' αυτά που ελπίζονται, βεβαίωση για πράγματα που δεν βλέπονται.»

Εβραίους 12:1-2: «Κι εμείς λοιπόν, καθώς είμαστε περικυκλωμένοι από ένα τόσο μεγάλο σύννεφο μαρτύρων, ας απορρίψουμε κάθε βάρος και την αμαρτία που εύκολα μας περιπλέκει, και ας τρέχουμε με υπομονή τον αγώνα που είναι μπροστά μας· αποβλέποντας στον Ιησού, τον αρχηγό και τελειωτή της πίστης, ο οποίος, εξαιτίας της χαράς που ήταν μπροστά του, υπέφερε σταυρό, καταφρονώντας τη ντροπή, και κάθισε στα δεξιά του θρόνου του Θεού.»

Σύντομη σύνοψη: Η επιστολή προς Εβραίους αφορά τρία σύνολα ανθρώπων: πιστούς εν Χριστώ, απίστους που είχαν γνώση και διανοητική αποδοχή των γεγονότων περί Χριστού και απίστους που ελκύστηκαν από τον Χριστό αλλά τελικώς Τον απέρριψαν ολοκληρωτικά. Είναι σημαντικό ν' αντιληφθεί ο αναγνώστης ποιο σύνολο αφορά η κάθε περικοπή. Αν αυτό δεν το αντιληφθούμε κινδυνεύουμε να εξάγουμε συμπεράσματα ασυνεπή με την υπόλοιπη Αγία Γραφή.

Ο συγγραφέας της προς Εβραίους επιστολή συνεχώς προβάλλει την ανωτερότητα του Χριστού ως προσωπικότητα και στο διακονικό Του έργο. Οι τελετές και όλο το τυπικό του Ιουδαϊσμού στα γραπτά της Παλαιάς Διαθήκης δείχνει με συμβολικό τρόπο στον ερχομό του Μεσσία. Με άλλα λόγια, οι ιουδαϊκές τελετές δεν ήταν παρά σκιά των μελλοντικών αγαθών. Η προς Εβραίους μας λέει πως ο Ιησούς Χριστός είναι καλύτερος από οτιδήποτε η απλή θρησκεία έχει να προσφέρει. Κάθε θρησκευτική επισημότητα ωχριά μπροστά στο πρόσωπο, το έργο και τη διακονία του Ιησού Χριστού. Αυτή η ανωτερότητα του Κυρίου Ιησού αποτελεί το θέμα αυτής της εύγλωττης επιστολής.

Συνδέσεις: Πουθενά αλλού στην Καινή Διαθήκη δεν γίνεται τόσος σχολιασμός της Παλαιάς Διαθήκης όσο στην προς Εβραίους επιστολή, που έχει ως θεμέλιο την Λευιτική ιεροσύνη. Ο συγγραφέας τής προς Εβραίους συγκρίνει συνεχώς την ανεπάρκεια των θυσιών της Παλαιάς Διαθήκης με την εν Χριστώ τελειότητα και πληρότητα. Η Παλαιά Διαθήκη απαιτούσε τη συνεχή προσφορά θυσιών και τον ετήσιο εξιλασμό για την αμαρτία που πρόσφερε ο άνθρωπος ιερέας, ενώ η Καινή Διαθήκη παρέχει την άπαξ προσφερθείσα θυσία του Ιησού Χριστού (Εβραίους 10:10) και άμεση πρόσβαση στον θρόνο του Θεού για όλους όσους ανήκουν στον Χριστό.

Πρακτική εφαρμογή: Η προς Εβραίους επιστολή είναι πλούσια σε χριστιανική διδασκαλία κι ακόμη μας παρέχει τα ενθαρρυντικά παραδείγματα των «ηρώων της πίστης» του Θεού, οι οποίοι έμειναν πιστοί παρά τις μεγάλες δυσκολίες και τις αντίξοες περιστάσεις (Εβραίους 11). Τα μέλη αυτά του ηρώου της πίστης αποτελούν ακατανίκητη μαρτυρία της απόλυτης αξιοπιστίας του Θεού. Παρομοίως, μπορούμε να έχουμε τέλεια εμπιστοσύνη στις πλούσιες υποσχέσεις του Θεού, ασχέτως των συνθηκών της ζωής μας, στοχαζόμενοι την σταθερή πιστότητα των ενεργειών του Θεού στη ζωή των αγίων της Παλαιάς Διαθήκης.

Ο συγγραφέας της προς Εβραίους προσφέρει άφθονη ενθάρρυνση στους πιστούς, αλλά υπάρχουν πέντε σοβαρές προειδοποιήσεις που πρέπει να προσέξουμε. Υπάρχει ο κίνδυνος της αμέλειας (Εβραίους 2:1-4), ο κίνδυνος της απιστίας (Εβραίους 3:7–4:13), ο κίνδυνος της πνευματικής ανωριμότητας (Εβραίους 5:11–6:20), ο κίνδυνος μήπως και δεν υπομείνουμε ως το τέλος (Εβραίους 10:26-39), και ο εγγενής κίνδυνος μήπως αρνηθούμε τον Θεό (Εβραίους 12:25-29). Έτσι λοιπόν, σ' αυτό το λαμπρό αριστούργημα βρίσκουμε μεγάλο πλούτο διδασκαλίας, μια ανανεωτική πηγή ενθάρρυνσης και μια πηγή υγιούς, πρακτικής προειδοποίησης ενάντια στην τεμπελιά, στην πνευματική μας πορεία. Υπάρχει όμως κι άλλο, ακόμη, καθώς στην προς Εβραίους συναντούμε μια εντυπωσιακή προσωπογραφία του Κυρίου μας Ιησού Χριστού –του αρχηγού και τελειωτή της μεγάλης σωτηρίας μας (Εβραίους 12:2).

English


Επισκόπηση της Καινής Διαθήκης

Επιστροφή στην Ελληνική αρχική σελίδα
το βιβλίο προς Εβραίους επιστολή