کتاب امثال


نویسنده: سلیمان پادشاه نویسندۀ اصلی امثال است. نام او در ۱:۱، ۱۰:‏۱ و ۲۵:‏۱ ظاهر می شود. ما همچنین می توانیم این فرض را مطرح کنیم که سلیمان امثالی به جز امثال خود را جمع آوری و ویرایش نمود، زیرا جامعه ۱۲:‏۹ می گوید: "'معلم' نه تنها خود حکیم بود، بلکه به قوم نیز معرفت می‌آموخت. او به ارزیابی و جستجو و تألیف مثَلهای بسیار می‌پرداخت." در حقیقت، عنوان عبری میشلِه شِلمون، امثال سلیمان ترجمه شده است.

تاریخ نگارش: امثال سلیمان حدود ۹۰۰ ق.م. به رشتۀ تحریر درآمدند. در طول سلطنت سلیمان، سرزمین اسرائیل به لحاظ روحانی، سیاسی، فرهنگی و اقتصادی به اوج خود رسیده بود. با اوج گرفتن شهرت اسرائیل، سلیمان پادشاه نیز شهرت یافت. اشخاص عالی مقامِ خارجی از سرزمینهای دور راههای زیادی را می پیموندند تا سخنان این پادشاه حکیم را بشنوند (اول پادشهان ۴:‏۳۴).

هدف نگارش: دانش چیزی نیست جر از انبوهی از اطلاعات اولیه، اما حکمت یعنی توانایی دیدن مردم، وقایع و موقعیتها از دید خدا. در کتاب امثال، سلیمان فکر خدا را در اموری والا و عالی و در شرایط معمولی، متداول و روزمره نیز آشکار می کند. به نظر می رسد که هیچ موضوعی از نظر سلیمان پادشاه پنهان نبود. موضوعات رفتار فردی، روابط جنسی، تجارت، ثروت، نیکوکاری، جاه طلبی، تادیب، قرض، پرورش کودک، شخصیت، میگساری، سیاست، انتقام و دینداری شماری از موضوعات بسیاری هستند که در مجموعه سخنان غنی و حکیمانۀ او گنجانده شده است.

آیات کلیدی: امثال ۱:‏۵، "تا حکیمان بشنوند و بر آموخته‌هایشان بیفزایند و فهیمان هدایت یابند."

امثال ۱:‏۷، "ترس خداوند سرآغاز دانش است، اما حکمت و ادب را جاهلان خوار می‌شمارند."

امثال ۴:‏۵، "حکمت را کسب کن و فهم را به دست آور؛ کلمات دهانم را از یاد مبر و از آنها انحراف مورز."

امثال ۸:‏۱۳-‏۱۴، "ترس خداوند، نفرت از بدی است؛ من از کبر و غرور، راه بد و زبان منحرف نفرت دارم. مشورت و خردمندی از آنِ من است، من فهم و قوّت را در اختیار دارم."

خلاصه: خلاصه کردن کتاب امثال کمی دشوار است زیرا برخلاف کتب دیگر کتاب مقدس، هیچ طرح یا روایتی در آن یافت نمی شود؛ همچنین، شخصیتهای اصلی دیگری نیز در این کتاب وجود ندارد. حکمت محور اصلی این کتاب است- حکمتی عظیم و الهی که از تمام تاریخ، مردم و فرهنگها فراتر است. حتی یک خواندن گذرا و سرسری از این گنجینۀ عالی برایمان آشکار می کند که سخنان مختصر سلیمان پادشاه و حکیم امروزه نیز مانند سه هزار سال پیش کاربرد دارند.

نشانه‌های پیش بینی کننده: موضوع حکمت و لزوم آن در زندگی های ما در مسیح تحقق پیدا می کند. کتاب امثال دائماً ما را ترغیب می کند که به دنبال حکمت باشیم و آن را درک نماییم. همچنین، به ما می گوید- و تکرار می کند- که ترس خداوند آغاز حکمت است (۱:‏۷؛ ۹:‏۱۰). ترس ما از خشم و عدالت خدا ما را به مسیح نزدیک می کند زیرا مسیح تجسم حکمت خداست، حکمتی که در نقشۀ پرشکوه او برای نجات و رهایی بشر بیان شده است. ما در مسیح "که در او همۀ گنجهای حکمت و معرفت نهفته است" (کولسیان ۲:‏۳)، پاسخ جستجویمان در پی حکمت، علاج ترسمان از خدا، و "پارسایی، قدّوسیت و رهایی" (اول قرنتیان ۱:‏۳۰) را که بشدت به آن نیاز داریم، می یابیم. حکمتی که تنها در مسیح یافت می شود برعکس حماقت دنیاست که ما را تشویق می کند که در نظر خودمان حکیم باشیم. اما امثال این را هم به ما می گوید که راههای دنیا راههای خدا نیست (امثال 3:‏7) و به مرگ ختم می گردد (امثال 14:‏12؛ 16:‏25).

کاربرد عملی: جنبۀ عملی این کتاب غیرقابل انکار است، از آنجایی که به انواع مشکلات پیچیده که در ۳۱ فصل آن یافت می شود، پاسخهایی صحیح و قابل درک می دهد. قطعاً امثال بزرگترین کتاب "راهنما" می باشد که تا به حال نوشته شده است و کسانی که از درک خوبی برای فراگیری درسهای سلیمان برخوردارند، سریعتر کشف می کنند که خداشناسی، کامیابی و رضایت از آن ایشان است، فقط باید درخواست کنند.

وعدۀ کتاب سلیمان که بارها تکرار شده این است که کسانی که حکمت را برمی گزینند و از خدا پیروی می کنند به طرق مختلف برکت خواهند یافت: زندگی طولانی (۹:‏۱۱)؛ کامیابی (۲:‏۲۰-۲۲)؛ شادی (۳:‏۱۳- ۱۸)؛ و نیکویی خدا (۱۲:‏۲۱). اما کسانی که او را رد می کنند، شرم و مرگ نصیبشان خواهد شد (۳:‏۳۵؛ ۱۰:‏۲۱). رد کردن خدا یعنی ترجیح دادن حماقت بر حکمت و جدا کردن خودمان از خدا، کلامش، حکمتش و برکاتش.

English

بررسی کتاب مقدس

بررسی عهدقدیم


بازگشت به خانۀ فارسی
کتاب امثال