کتاب خروج


نویسنده: نویسندۀ کتاب خروج، موسی است (خروج ۱۷:‏۱۴؛ ۲۴:‏۴-‏۷؛ ۳۴:‏۲۷).

تاریخ نگارش: کتاب خروج بین ۱۴۴۰ و ۱۴۰۰ ق.م. نوشته شد.

هدف از نگارش: کلمۀ «خروج»، به معنای عزیمت است. در زمان بندی خدا، خروج اسرائیلی ها از مصر، پایان دورۀ ظلم علیه نسل ابراهیم (پیدایش ۱۵:‏۱۳) و آغاز تحقق وعده و عهد خدا با ابراهیم را نشان داد، عهدی که بر اساس آن نسل ابراهیم نه تنها در سرزمین وعده زیست خواهند کرد، بلکه تکثیر شده و ملتی بزرگ را به وجود می آورند (پیدایش ۱۲:‏۱-‏۳،‏۷). هدف این کتاب را می توان اینطور توصیف نمود: رشد سریع نسل یعقوب از مصر و ایجاد ملتی خداسالارانه در سرزمین وعده.

آیات کلیدی: خروج ۱:‏۸، " آنگاه پادشاهی تازه در مصر به پا خاست که یوسف را نمی‌شناخت."

خروج ۲:‏۲۴-‏۲۵، "خدا نالۀ ایشان را شنید و خدا عهد خود را با ابراهیم، اسحاق و یعقوب به یاد آورد. و خدا بر بنی‌اسرائیل نظر کرد و خدا دانست."

خروج ۱۲:‏۲۷، "این قربانی پِسَخ برای خداوند است که در مصر از خانه‌های بنی‌اسرائیل حفاظت کرد، آنگاه که مصریان را زد ولی خانه‌های ما را رهایی بخشید."

خروج ۲۰:‏۲-‏۳؛ " مَنَم یهوه خدای تو، که تو را از سرزمین مصر، از خانۀ بندگی، بیرون آوردم. تو را خدایانِ غیر جز من مباشد."

خلاصه: خروج جایی آغاز می‌گردد که پیدایش تمام می‌شود، زمانی که خدا با قوم برگزیدۀ خود، یعنی یهودیان سرو کار دارد. کتاب خروج وقایع را از زمانی که قوم اسرائیل به عنوان مهمانان یوسف- مردی که در مصر قدرتمند بود- وارد مصر شدند، شرح می‌دهد و این وقایع را تا جایی پیش می برد که در نهایت قوم اسرائیل از اسارت بردگی که در آن گرفتار شده بودند، رهایی می یابند، آن هم توسط "پادشاهی تازه ... که یوسف را نمی‌شناخت" (خروج ۱: ۸).

فصلهای ۱ تا ۱۴ این موارد را توصیف می کند: شرایط ظلم و ستمی که یهودیان تحت حکمرانی فرعون با آن روبه رو بودند؛ ظهور موسی به عنوان نجات دهندۀ شان؛ بلایایی که خدا بر مصر نازل کرد بخاطر اینکه فرعون نپذیرفت که مطیع او گردد؛ و عزیمت از مصر. دست قدرتمند خدا در معجزات بلایا دیده می شود- با بلای مرگ نخست زاده و برگزاری نخستین پسخ پایان می پذیرد- آزادی اسرائیلی‌ها، گشوده شدن دریای سرخ و نابودی نیروهای مصری.

بخش میانی کتاب خروج به سرگردانی قوم اسرائیل در بیابان و تدارک معجزه آسای خدا برای قومش اختصاص دارد. اما هرچند خدا از آسمان، نان، از آب تلخ، آب شیرین و از صخره، آب داد و آنها را بر کسانی که نابودشان کرده بودند، پیروز گردانید، شریعت خود را بر لوح های سنگی نوشت و در ستونهای آتش و ابر حضور خود را نمایان ساخت، اما آنها دائماً شکایت می کردند و برضد او سرکشی کردند.

قسمت پایانی کتاب (دو سوم آخر کتاب) ، ساخته شدن صندوق عهد و نقشۀ خیمۀ ملاقات را به همراه قربانی‌ های مختلف، مذبح ها، وسایل، مراسم و انواع پرستش توصیف می کند.

نشانه‌های پیش بینی کننده: قربانیهای مختلف که برای اسرائیلیها امری ضروری به شمار می رفت، تصویری بود از قربانی نهایی، برۀ پسخ خدا که عیسی مسیح است. شبی که بلای آخر در مصر نازل شد، بره ای بی عیب کشته شد و خون آن بر تیر چارچوب در خانه های قوم خدا پاشیده شد تا آنها را از فرشتۀ مرگ در امان نگاه دارد. این کار عیسی را پیش بینی نمود، برۀ خدا که بی عیب و نقص است (اول پطرس ۱: ۱۹) و خون او که بر ما پاشیده شد، حیات ابدی را در ما تضمین می کند. در میان توضیحات نمادین کتاب خروج که به مسیح اشاره می کند، روایت آب جاری شده از صخره را مشاهده می کنیم (خروج ۱۷:‏۶). همانطور که موسی بر صخره زد تا آب حیات بخش برای قوم خود مهیا کند تا از آن سیراب گردند، خدا بر صخرۀ نجات ما زد، او را به جهت گناهان ما مصلوب کرد و از آن صخره هدیۀ آب حیات جاری شد (یوحنا ۴:‏۱۰). تدارک منّا در بیابان تصویری کامل از مسیح، نان حیات است (یوحنا ۶:‏۴۸) که خدا آن را برای ما فراهم نمود تا به ما حیات بخشد.

کاربرد عملی: شریعت موسی تا حدودی بدین علت داده شد تا به انسان ثابت کند که قادر به حفظ آن نیست. ما با حفظ شریعت قادر به خشنود ساختن خدا نیستیم؛ بنابراین، پولس به ما می گوید که "می‌دانیم که انسان نه با اعمال شریعت، بلکه با ایمان به عیسی مسیح پارسا شمرده می‌شود. پس ما خود نیز به مسیحْ عیسی ایمان آوردیم تا با ایمان به مسیح پارسا شمرده شویم و نه با اعمال شریعت، زیرا هیچ بشری از راه انجام اعمال شریعت پارسا شمرده نمی‌شود" (غلاطیان ۲:‏۱۶).

تدارک خدا برای قوم اسرائیل، از آزاد کردن آنها از اسارت تا فرستادن منا و بلدرچین در بیابان، نشانه‌هایی واضح از تدارک فیض آمیز او برای قومش می باشد. خدا وعده داده که تمام نیازهای ما را رفع می نماید "امین است خدایی که شما را به رفاقت‏ با پسرش، خداوند ما عیسی مسیح، فرا خوانده است" (اول قرنتیان ۱:‏۹).

ما باید به خداوند اعتماد کنیم چون او می تواند ما را از هر چیزی برهاند. اما خدا اجاره نمی دهد که گناه تا ابد بدون مجازات باقی بماند. در نتیجه، می توانیم به جزا و عدالت او اعتماد کنیم. زمانی که خدا ما را از یک شرایط بد می رهاند، نباید سعی کنیم که به آن اوضاع برگردیم. وقتی خدا از ما چیزی می خواهد، انتظار دارد که با او موافقت کنیم، اما در عین حال به ما فیض و رحمت می بخشد زیرا می داند که ما به تنهایی قادر نیستیم بطور کامل از او اطاعت کنیم.

English

بررسی کتاب مقدس

بررسی عهدقدیم


بازگشت به خانۀ فارسی
کتاب خروج