کتاب تثنیه


نویسنده: موسی کتاب تثنیه را به رشته تحریر درآورد، که در واقع مجموعه ای است از موعظه های او به اسرائیل درست قبل از آنکه از اردن عبور کنند. "این است سخنانی که موسی...گفت" (۱:۱). احتمالاً شخصی دیگر (شاید یوشع) فصل آخر را نوشته باشد.

تاریخ نگارش: این موعظه ها در طول دورۀ ۴۰ روزه، قبل از ورود اسرائیل به سرزمین وعده ارائه شدند. نخستین موعظه در نخستین روز ماه یازدهم ارائه شد (۱:‏۳)، و اسرائیلی ها ۷۰ روز بعد از اردن عبور کردند، یعنی در روز دهم ماه اول (یوشع ۴:‏۱۹). اگر سی روز عزاداری پس از مرگ موسی را کم کنید (تثنیه ۳۴:‏۸) ۴۰ روز باقی می ماند. سال نگارش ۱۴۱۰ ق.م بود.

هدف نگارش: نسلی جدید از اسرائیلی ها قرار بود وارد سرزمین وعده شوند. این جمعیت کثیر معجزۀ دریای سرخ را تجربه نکرده بودند یا شریعت را که در کوه سینا داده شد نشنیدند و حال قرار بود وارد سرزمینی جدید شوند که پر از خطرات و وسوسه ها بود. کتاب تثنیه داده شد تا شریعت و قدرت خدا بدیشان یادآوری شود.

آیات کلیدی: "بر کلامی که من به شما امر می‌فرمایم نه چیزی بیفزایید و نه چیزی از آن کم کنید، تا فرمانهای یهوه خدایتان را که من به شما امر می‌فرمایم، نگاه دارید." (تثنیه ۴:‏۲).

بشنو، ای اسرائیل: یهوه، خدای ما، خداوندِ یکتاست‏.«یهوه خدای خود را با تمامی دل و با تمامی جان و با تمامی قوّت خود محبت کن. و این سخنان که من امروز تو را امر می‌فرمایم، بر دل تو باشد. آنها را به‌دقّت به فرزندانت بیاموز، و حین نشستن در خانه و رفتن به راه، و هنگام خوابیدن و برخاستن، از آنها گفتگو کن." (تثنیه ۶:‏۴-‏۷).

بدیشان گفت: «همۀ سخنانی را که من امروز بدانها به شما هشدار می‌دهم، در دل جای دهید، تا بتوانید به فرزندانتان نیز فرمان دهید که کلمات این شریعت را به‌دقّت به جای آورند. زیرا این برای شما نه کلامی باطل، بلکه حیاتِ شماست، و به واسطۀ همین کلام در سرزمینی که برای تصرفِ آن از اردن می‌گذرید، عمری دراز خواهید داشت» (تثنیه ۳۲:‏۴۶-‏۴۷).

خلاصه: به قوم اسرائیل این حکم داده شد که چهار چیز را به خاطر بسپرد: وفاداری، قدوسیت، برکات و هشدارهای خدا. سه فصل آغازین، گزارشی خلاصه است از سفری که ایشان از مصر تا جایگاه فعلی ایشان، یعنی موآب داشتند. فصل ۴ دعوتی است به اطاعت و وفادار بودن به خدایی که به آنها وفادار بود.

فصل ۵ تا ۲۶تکرار شریعت است. ده فرمان، شریعتهایی دربارۀ قربانی ها و روزهای مخصوص است و باقی شریعت به نسل جدید داده شده اند. برکات به کسانی که اطاعت می کنند وعده داده شده (۵:‏۲۹؛ ۶:‏۱۷-‏۱۹؛ ۱۱:‏۱۳-‏۱۵) و خشکسالی به کسانی وعده داده شده که شریعت را زیر پا می گذارند (۱۱:‏۱۶-‏۱۷).

موضوع برکت و لعنت در فصلهای ۲۷ تا ۳۰ ادامه پیدا می کند. این بخش از کتاب با دادن انتخابی شفاف پیش روی اسرائیل پایان می پذیرد: "امروز آسمان و زمین را بر شما شاهد می‌گیرم که زندگی و مرگ، و برکت و لعنت را پیش رویتان نهادم. پس زندگی را برگزینید تا شما و نسلتان زنده بمانید" (۳۰:‏۱۹).

در فصلهای پایانی، موسی مردم را تشویق می کند، به یوشع، جانشین خود ماموریت می دهد؛ سرودی را می نویسد و به هر کدام از قبایل اسرائیل برکتی نهایی می دهد. فصل ۳۴ روایت مرگ موسی را بازگو می کند. او از قلۀ پیسگاه بالا رفت، جایی که خداوند سرزمین وعده را به او نشان داد و او هرگز نتوانست وارد آن شود. موسی در سن ۱۲۰ سالگی در حالی که هنوز از بینایی و قوت جوانی برخوردار بود، در حضور خداوند جان سپرد. کتاب تثنیه با یک سوگنامه از این نبی بزرگ پایان می پذیرد.

نشانه‌های پیش بینی کننده: بسیاری از موضوعات عهد جدید در کتاب تثنیه موجود می باشند. مهمترین آن ضرورت نگاه داشتن شریعت موسی به طور کامل و دقیق و غیرممکن بودن این امر است. قربانی های بی پایان و ضروری برای کفارۀ گناهان قوم- که پیوسته از شریعت تخطی می کردند- در قربانی نهایی و«یک بار برای همیشه» مسیح تحقق می یابد (عبرانیان ۱۰:‏۱۰). به خاطر این کار کفاره‌ ای مسیح بر روی صلیب، دیگر به قربانی برای گناهانمان نیاز نداریم.

گزینش اسرائیل از سوی خدا به عنوان قوم خاص او، گزینش کسانی که به مسیح ایمان می آورند را به خاطر ما می آورد (۱پطرس ۲:‏۹). در تثنیه ۱۸:‏۱۵-‏۱۹، موسی دربارۀ یک نبی دیگر نبوت می کند- نبی آخر که خواهد آمد و مسیح موعود است. او مانند موسی مکاشفه ای الهی را دریافت می کند و آن را وعظ می کند؛ علاوه بر این، او قومش را هدایت خواهد نمود (یوحنا ۶:‏۱۴؛ ۷:‏۴۰).

کاربرد عملی: کتاب تثنیه بر اهمیت کلام خدا تاکید می کند. کلام خدا بخشی حیاتی از زندگی ماست. گرچه دیگر زیر شریعت عهد قدیم نیستیم، اما هنوز مسئول تبعیت از ارادۀ خدا در زندگی هایمان می باشیم. اطاعت ساده، برکت به همراه می آورد و گناه پیامد مربوط به خود را به همراه دارد.

هیچ یک از ما "از شریعت مستثنی نیستیم." حتی موسی، رهبر و نبی برگزیدۀ خدا، باید از شریعت اطاعت می کرد. دلیل اینکه به او اجازه داده نشد وارد سرزمین وعده شود این بود که او از دستور واضح خدا اطاعت نکرد (اعداد ۲۰:‏۱۳).

عیسی در طول زمانی که در بیابان آزمایش می شد، سه بار از کتاب تثنیه نقل قول کرد (متی ۴). عیسی در انجام این کار، ضرورت ذخیره کردن کلام خدا در قلبهایمان را شرح می دهد تا بر ضد او گناه نکنیم (مزمور ۱۱۹:‏۱۱).

همانطور که اسرائیل وفاداری خدا را به خاطر داشت، ما نیز باید چنین کنیم. همچنین، گذر از دریای سرخ، حضور مقدس در کوه سینا، و برکت منّا در بیابان باید به ما دلگرمی دهد. یک راه پیشرفت رو به جلو این است که گاهی به گذشته نگاه کنیم و ببینیم که خدا برای ما چه کاری انجام داده است.

علاوه بر این، در تثنیه تصویری زیبا از خدای پرمحبت داریم که مشتاق برقراری رابطه با فرزندانش است. خداوند محبت را دلیلی می داند که اسرائیل را با "دست زور آور خود" از مصر بیرون آورد و آنها را رهایی داد (تثنیه ۷:‏۷-‏۹). آزاد بودن از قید گناه و محبت شدن از سوی خدای قادر مطلق چه چیز فوق العاده ای است!

English

بررسی کتاب مقدس

بررسی عهدقدیم


بازگشت به خانۀ فارسی
کتاب تثنیه