انجیل متی


نویسنده: این انجیل به نام انجیل متی شناخته شده چون از سوی همان رسول، یعنی متی نوشته شده است. سبک این کتاب دقیقاً همان است که از مردی که روزی خراجگیر بود انتظار می‌رود. متی علاقه‌ی شدیدی به حسابگری دارد (۱۸:‏۲۳‏-۲۴؛ ۲۵:‏۱۴-‏۱۵). این کتاب بسیار مرتب و چکیده است. متی به جای اینکه وقایع را به ترتیب تاریخی ذکر کند، این انجیل را در شش بحث مرتب می‌کند.

متی به‌عنوان یک خراجگیر دارای مهارتی بود که سبک نگارش او را برای مسیحیان مهیج‌تر می‌گرداند. این انتظار از خراجگیران می‌رفت که در تندنویسی و خلاصه‌نویسی مهارت داشته باشند، که این امر به‌طور خاص بدین معنا بود که متی می‌توانست کلام فرد را در همان لحظه به‌صورت کلمه به کلمه بنویسد. بدین معنا که کلام متی نه تنها الهام روح‌القدس است، بلکه باید نشان‌دهنده‌ی همان صورت نوشتاری برخی موعظه‌های مسیح باشد. به‌عنوان مثال، موعظه‌ی سرکوه، چنانکه در فصلهای ۵-۷ ثبت شده، قطعاٌ گزارشی کامل از آن پیغام عالی است.

تاریخ نگارش: متی به عنوان یک رسول این کتاب را در دوران اولیه‌ی کلیسا نوشت، شاید حدوداً در سال ۵۰ میلادی. این دوره زمانی بود که اکثر مسیحیان، یهودیانی بودند که به مسیح ایمان آورده بودند، به همین خاطر، تمرکز متی بر خطوط فکری یهودی این انجیل قابل درک است.

هدف نگارش: قصد و هدف متی این است که به یهودیان ثابت کند که عیسی مسیح همان مسیح موعود است. او بیش از سه انجیل دیگر، از عهدقدیم نقل قول می‌کند تا نشان دهند که چگونه عیسی به کلام انبیای یهودی جامه‌ی عمل پوشاند. متی اصل و نسب عیسی را از داوود با جزئیات شرح می‌دهد و از شکلهای گفتاری بسیاری که یهودیان با آن راحت بودند، استفاده کرد. محبت و توجه متی به قوم خود را می‌توان به‌روشنی در دقیق و باریک‌بین بودن او در شرح روایت انجیل دید.

آیات کلیدی: متی 5:‏۱۷، "گمان مبرید که آمده‌ام تا تورات و نوشته‌های پیامبران را نسخ کنم؛ نیامده‌ام تا آنها را نسخ کنم، بلکه آمده‌ام تا تحققشان بخشم."

متی ۵:‏۴۳-‏۴۴، "شنیده‌اید که گفته شده، «همسایه‌ات را محبت نما و با دشمنت دشمنی کن.» امّا من به شما می‌گویم دشمنان خود را محبت نمایید و برای آنان که به شما آزار می‌رسانند، دعای خیر کنید."

متی ۶: ۹-۱۳، "پس شما این‌گونه دعا کنید: «ای پدر ما که در آسمانی، نام تو مقدّس باد. پادشاهی تو بیاید. اراده‌ی تو، چنانکه در آسمان انجام می‌شود، بر زمین نیز به انجام رسد. نان روزانه‌ی ما را امروز به ما عطا فرما. و قرضهای ما را ببخش، چنانکه ما نیز قرضداران خود را می‌بخشیم. و ما را در آزمایش میاور، بلکه از آن شریر رهاییمان ده.»"

متی ۱۶:‏۲۶، "انسان را چه سود که تمامی دنیا را بِبَرد، امّا جان خود را ببازد؟ انسان برای بازیافتن جان خود چه می‌تواند بدهد؟"

متی 22:‏۳۷‏-۴۰، "عیسی پاسخ داد: «"خداوندْ خدای خود را با تمامی دل و با تمامی جان و با تمامی فکر خود محبت نما." این نخستین و بزرگترین حکم است. دوّمین حکم نیز همچون حکم نخستین است: "همسایه‌ات را همچون خویشتن محبت نما." تمامی شریعت موسی و نوشته‌های پیامبران بر این دو حکم استوار است.»"

متی ۲۷:‏۳۱، "پس از آنکه او را استهزا کردند، خرقه از تنش به در آورده، جامه‌ی خودش را بر او پوشاندند. سپس وی را بیرون بردند تا بر صلیبش کِشند."

متی ۲۸:‏۵-‏۶، "آنگاه فرشته به زنان گفت: «هراسان مباشید! می‌دانم که در جستجوی عیسای مصلوب هستید. او اینجا نیست، زیرا همان‌گونه که فرموده بود، برخاسته است! بیایید و جایی را که او خوابیده بود، ببینید."

متی ۲۸:‏۱۹‏-۲۰، "پس بروید و همه‌ی قومها را شاگرد سازید و ایشان را به نام پدر و پسر و روح‌القدس تعمید دهید و به آنان تعلیم دهید که هرآنچه به شما فرمان داده‌ام، به جا آورند. اینک من هر روزه تا پایان این عصر با شما هستم!»"

خلاصه: متی در دو فصل نخست درباره‌ی اصل و نسب، تولد و سالهای اولیه‌ی زندگی مسیح بحث می‌کند. بعد از آن، کتاب به خدمت عیسی می‌پردازد. شرح تعالیم مسیح به صورت «گفتمانها» مرتب شده‌اند، نظیر موعظه‌ی سر کوه در فصلهای ۵ تا ۷. فصل ۱۰ دربرگیرنده‌ی ماموریت و هدف شاگردان است؛ فصل ۱۳ مجموعه‌ای از مَثَلها را در خود جای داده؛ فصل ۱۸ درباره‌ی کلیسا بحث می‌کند؛ فصل 23 گفتمانی درباره‌ی ریاکاری و آینده را آغاز می‌کند. فصلهای ۲۱ تا ۲۷ درباره‌ی دستگیری، آزار و مصلوب شدن عیسی بحث می‌کنند. فصل پایانی رستاخیز و ماموریت بزرگ را شرح می‌دهد.

پیوندها: از آنجایی که هدف متی این است که عیسی مسیح را به‌عنوان پادشاه و مسیح موعود اسرائیل معرفی کند، بیش از هر سه انجیل دیگر از عهدقدیم نقل قول می‌کند. متی بیش از ۶۰ بار از متون نبوتی عهدقدیم نقل قول می‌کند و نشان می‌دهد که چطور عیسی به آنها جامه‌ی عمل پوشاند. او انجیلش را با ارائه‌ی نسب‌نامه‌ی عیسی آغاز می‌کند و او را به ابراهیم، یعنی جد یهودیان نسبت می‌دهد. از آنجا به بعد متی از متون زیادی از انبیا نقل قول می‌کند و بارها از این عبارت استفاده می‌کند: "همانطور که از طریق نبی (یا انبیا) گفته شده بود" (متی ۱:‏۲۲-‏۲۳؛ ۲:‏۵‏-۶؛ ۲:‏۱۵؛ ‏۴:‏۱۳-‏۱۶؛ ۸:‏۱۶‏-۱۷؛ ۱۳:‏۲۵؛ ۲۱:‏۴‏-۵). این آیات به نبوتهای عهدقدیم اشاره می‌کنند: درباره‌ی تولد عیسی از باکره (اشعیا ۷:‏۱۴) در بیت لحم (میکاه ۵:‏۲)، بازگشت او از مصر بعد از مرگ هیرودیس (هوشع ۱۱:‏۱)، خدمت او به غیریهودیان (اشعیا ۱:۹-۲؛ ۶۰:‏۱‏-۳)، شفاهای معجزه‌آسای او هم در زمینه‌ی جسم و هم روح (اشعیا ۵۳:‏۴)، استفاده از مَثَلها (مزمور ۲:۷۸)، و ورود پیروزمندانه‌ی او به اورشلیم (زکریا ۹:۹).

کاربرد عملی: انجیل متی مقدمه‌ای عالی است از قلب تعالیم مسیحیت. سبک منطقی و مختصر آن، یافتن بحثهایی با موضوعات مختلف را آسان می‌کند. انجیل متی به طور خاص در درک این مطلب که چطور زندگی مسیح نبوتهای عهدقدیم را محقق ساخت، مفید است.

مخاطبین اولیه‌ی متی یهودیان هم‌قوم او می‌باشند که بسیاری از آنان—به خصوص فریسیان و صدوقیان—با لجاجت و سرسختی از پذیرش عیسی به‌عنوان مسیح موعود خود امتناع می‌کردند. با وجود اینکه آنها قرنها به مطالعه و خواندن عهدقدیم پرداخته بودند، اما چشمانشان برای دیدن حقیقت هویت عیسی کور بود. عیسی ایشان را به خاطر سخت‌دلی‌شان و اینکه نمی‌پذیرفتند او همان کسی است که در انتظارش هستند، توبیخ کرد (یوحنا ۳۸:۵-۴۰). آنها مسیح موعود را مطابق معیارهای خود می‌خواستند، یعنی به‌عنوان کسی که خواسته‌های ایشان را به جا آورد و هر آنچه از او می‌خواهند به انجام رساند. چند بار پیش آمده که بر اساس معیارهای خودمان در پی خدا باشیم؟ آیا فقط با دادن القاب و صفاتی که مورد پذیرش ماست به او، او را رد نمی کنیم؟ صفاتی که باعث می‌شوند حس خوبی داشته باشیم—محبت، رحمت و فیض—در حالی که آن صفاتی را که قابل اعتراض می‌دانیم رد می‌کنیم—غضب، عدالت و خشم مفدس او؟ ما نباید جرات کنیم که مرتکب اشباهات فریسیان شویم و خدایی بر اساس معیار و تصور خود بسازیم و انتظار داشته باشیم که بر اساس معیارهای ما عمل کند. چنین خدایی چیزی بیش از بت نیست. کتاب مقدس درباره‌ی طبیعت و هویت حقیقی خدا و عیسی مسیح اطلاعاتی کافی می‌دهد تا پرستش و اطاعت ما را تضمین نماید.

English


بررسی کتاب مقدس

بررسی عهدجدید


بازگشت به خانۀ فارسی
انجیل متی