چندخدایی چیست؟



سوال: چندخدایی چیست؟

جواب:
چندخدایی این باور است که خدایان زیادی وجود دارند. چندخدایی در بین دیدگاههای خداباور، دیدگاه غالب در تاریخ بشری بوده است. مشهورترین نمونه چند خدایی در دوران باستان، اساطیر یونانی/رومی است (زئوس، آپولو، آفرودیت، پوزیدون، و غیره). بارزترین نمونه مدرن چندخدایی، هندوئیسم است، که بیش از 300 میلیون خدا دارد. گرچه هندوئیسم اساساً وحدت وجودی است، اما به خدایان بسیاری اعتقاد دارد. جالب توجه است که حتی در ادیان چندخدایی، معمولاً یک خدا بر خدایان دیگر حکمرانی می کند، مثلاً زئوس در اساطیر یونانی/رومی، و برهمان در هندوئیسم.

برخی ادعا می کنند که کتاب مقدس، چند خدایی را در عهد عتیق تعلیم می دهد. مسلماً آیات متعددی به "خدایان" به صورت ضمیر جمع اشاره می کند (خروج 3:20؛ تثنیه 17:10؛ 2:13؛ مزمور 6:82؛ دانیال 47:2). اسرائیل باستان کاملاً درک کرد که تنها یک خدای حقیقی وجود داشت، اما زندگی آنها اغلب نشان نمی داد که چنین ایمانی دارند، و مدام به بت پرستی و پرستش خدایان بیگانه می افتادند. پس از این آیات و آیات دیگر که صحبت از تعدد خدایان می کند چه برداشتی باید بکنیم؟ حائز اهمیت است که کلمه عبری الوهیم در اشاره به خدای واحد حقیقی و خدایان یا بتهای دروغین بکار می رفت.

توصیف کردن چیزی به عنوان یک "خدا" به این معنا نیست که اعتقاد دارید آن چیز یک وجود الهی است. اکثریت متون عهد عتیق که صحبت از خدایان می کند، درباره خدایان دروغین صحبت می کند، که ادعا می شوند خدا هستند اما نیستند. این موضوع در دوم پادشاهان 18:19 خلاصه شده است: «و خدایانشان را در آتش افکنده، نابود کرده‌اند، زیرا آنها خدا نبودند، بلکه ساختۀ دست انسان از چوب و سنگ.» به مزمور 6:82-7 توجه داشته باشید، «گفتم: "شما خدایانید، و جملگی پسران آن متعال هستید؛ اما همچون آدمیان خواهید مرد، و چون هر حاکم دیگر سرنگون خواهید شد."»

کتاب مقدس به صراحت بر ضد چندخدایی تعلیم می دهد. تثنیه 4:6 به ما می گوید، «بشنو، ای اسرائیل: یهوه، خدای ما، خداوندِ یکتاست.» مزمور 5:96 اعلام می کند، «زیرا همۀ خدایانِ قومها، بتهای بی‌ارزشند، اما یهوه آسمانها را بساخت.» یعقوب 19:2 می گوید، «تو ایمان داری که خدا یکی است. نیکو می‌کنی! حتی دیوها نیز این‌گونه ایمان دارند و از ترس به خود می‌لرزند!» تنها یک خدا وجود دارد. خدایان دروغین وجود دارند و آنهایی که وانمود می کنند خدا هستند، اما تنها یک خدا وجود دارد.



بازگشت به خانۀ فارسی



چندخدایی چیست؟