پانتئیسم یا وحدت وجود چیست؟


سوال: پانتئیسم یا وحدت وجود چیست؟

جواب:
پانئیسم یا وحدت وجود به دیدگاهی گفته می شود که خدا همه چیز و همه کس است و هر کسی و هر چیزی خداست. وحدت وجود مشابه با چندخدایی است، اما فراتر از چند خدایی می رود و تعلیم می دهد که همه چیز خداست. درخت خداست، صخره خداست، حیوان خداست، آسمان خداست، خورشید خداست، تو خدا هستی، و ... . وحدت وجود، خرافاتی است که در پشت ادیان و مکاتب دروغین قرار دارد (مثلاً تا حدی هندوییسم و بودیسم ، مکاتب یکی سازی و وحدت متنوع، و پرستندگان «مام طبیعت»).

آیا کتاب مقدس وحدت وجود را تعلیم می دهد؟ خیر. چیزی که خیلی از مردم آن را با وحدت وجود اشتباه می گیرند، حضور مطلق خداوند است. مزامیر فصل 139 آیه 7-8 بیان می کند که «از حضور تو به كجا می‌توانم بگريزم؟ اگر به آسمان صعود كنم، تو در آنجا هستی؛ اگر به اعماق زمين فرو روم، تو در آنجا هستی. » حضور مطلق خدا به این معناست که خدا در همه جا حضور دارد. هیچ جایی در کل هستی نیست که خدا حاضر نباشد. این با وحدت وجود یکی نیست. خدا همه جا هست اما او همه چیز نیست. بله، خدا در داخل یک درخت و در داخل یک شخص «حاضر» است، اما این باعث نمی شود که آن درخت یا شخص خدا شود. وحدت وجود به هیچ عنوان یک باور کتاب مقدسی نیست.

روشن ترین استدلالها بر ضد وحدت وجود، فرامین بیشماری است که برعلیه بت پرستی داده شده است. کتاب مقدس پرستش بتها، فرشتگان، اجرام آسمانی، اقلام طبیعت و غیره را منع می کند. اگر وحدت وجود درست بود، در آنصورت پرستش چنین اشیایی غلط نخواهد بود چرا که آن شیء در واقع خداست. اگر وحدت وجود درست بود، پرستیدن صخره یا حیوان همانقدر صحت داشت که پرستش خدا به عنوان وجودی روحانی و نامرئی صحت داشت. محکوم کردن واضح و پیوسته بت پرستی، موضع قاطعانه کتاب مقدس بر ضد پانتئیسم را بیان می کند.

English
بازگشت به خانۀ فارسی
پانتئیسم یا وحدت وجود چیست؟