پانتئیسم یا وحدت وجود چیست؟



سوال: پانتئیسم یا وحدت وجود چیست؟

جواب:
پانئیسم یا وحدت وجود به دیدگاهی گفته می شود که خدا همه چیز و همه کس است و هر کسی و هر چیزی خداست. وحدت وجود مشابه با چندخدایی است، اما فراتر از چند خدایی می رود و تعلیم می دهد که همه چیز خداست. درخت خداست، صخره خداست، حیوان خداست، آسمان خداست، خورشید خداست، تو خدا هستی، و ... . وحدت وجود، خرافاتِ در پس خیلی از ادیان و مکاتب دروغین است (مثلاً هندوییسم و بودیسم تا حدی، مکاتب یکی سازی و وحدت متنوع، و پرستندگان "طبیعتِ مادر").

آیا کتاب مقدس وحدت وجود را تعلیم می دهد؟ خیر. چیزی که خیلی از مردم با وحدت وجود اشتباه می گیرند، آموزه ی حضور مطلق خداست. مزمور 7:139 بیان می کند که «از روح تو کجا بروم؟ از حضور تو کجا بگریزم؟ اگر به آسمان فرا روم، تو آنجایی، و اگر در هاویه بستر بگسترم، تو آنجا نیز هستی!» حضور مطلق خدا به این معناست که خدا در همه جا حضور دارد. هیچ جایی در کل هستی نیست که خدا حاضر نباشد. این با وحدت وجود یکی نیست. خدا همه جا هست اما او همه چیز نیست. بله، خدا در داخل یک درخت و در داخل یک شخص "حاضر" است، اما این باعث نمی شود که آن درخت یا شخص خدا شود. وحدت وجود اصلاً یک باور کتاب مقدسی نیست.

روشنترین استدلالها بر ضد وحدت وجود، فرامین بیشماری است که برعلیه بت پرستی داده شده است. کتاب مقدس پرستش بتها، فرشتگان، اجرام آسمانی، اقلام طبیعت و غیره را منع می کند. اگر وحدت وجود درست بود، در آنصورت پرستش چنین اشیاعی غلط نخواهد بود چرا که آن شیء در واقع خداست. اگر وحدت وجود درست بود، پرستیدن صخره یا حیوان همانقدر صحت داشت که پرستش خدا به عنوان وجودی روحانی و نامرئی صحت داشت. اخطار تهدیدآمیز صریح و دائمی کتاب مقدس درباره بت پرستی، استدلالی قاطع بر علیه وحدت وجود است



بازگشت به خانۀ فارسی



پانتئیسم یا وحدت وجود چیست؟