Vraag
Is geloof in God niks anders as wensvervulling nie?
Antwoord
In sy 1927-boek "Die toekoms van 'n Illusie" het Sigmund Freud die hoop wat deur godsdiens gebied word, genoem: "illusies, vervullings van die oudste, sterkste en mees dringende wense van die mensdom. . . . Ons ignoreer sy verband met die werklikheid, net soos die illusie self geen waarde heg aan verifikasie nie" (bl. 21, 31). Met ander woorde, Freud het godsdienstige geloof as wensvervulling gesien, die illusionêre bevrediging van 'n begeerte.
Freud het godsdienstige oortuiging gesien as 'n hanteringsmeganisme wat mense gehelp het om die harde werklikhede van die lewe die hoof te bied. 'n Geloof in God was niks meer as 'n wens om 'n sterk vaderfiguur in jou lewe te hê nie. Volgens Freud laat die begeertes van individue hulle toe om verby hul intellek te kyk en eerder na iets wat nie werklik is en nie bewys kan word nie. Hy het aangevoer dat die gelowige se geloof 'n sterk begeerte bevredig om 'n emosionele behoefte te vervul. Hy het 'n wens om dit te vervul, en daarom gee hy daaraan toe.
Freud het ook geglo dat illusies, soos God, deur mense weerstaan kan en behoort te word, en dat dié wat kies om aan godsdiens deel te neem, "skuldig is aan elke moontlike soort oneerlikheid en intellektuele wangedrag" (ibid., p. 42).
Is Freud korrek in sy aannames wat die Christendom betref?
Om te antwoord, laat ons begin met die begrip dat Freud se wensvervullings-swaard in beide rigtings sny. Kan dit waar wees dat 'n ateïs soos Freud sy eie wense en begeertes het? Miskien wens Freud en ander soos hy dat 'n godheid soos die God van die Bybel nie bestaan nie—'n God wat hulle eendag vir hul dade sal aanspreek—en dat hul konstruksie van 'n ateïstiese geloofstelsel bloot wensvervulling aan hul kant is.
Die begeerte dat daar geen God mag wees nie kan baie motiverend wees en 'n persoon dryf om 'n ateïstiese/agnostiese standpunt in te neem. Charles Darwin illustreer presies dit wanneer hy sê: "Ek kan inderdaad skaars sien hoe iemand behoort te wens dat die Christendom waar is; want as dit so is, blyk die duidelike taal van die [Bybelse] teks te wys dat die mense wat nie glo nie – en dit sou my vader, my broer en byna al my beste vriende insluit – vir ewig gestraf sal word. En dit is 'n vervloekte leer" (The Autobiography of Charles Darwin, 1809–82, Penguin Books, 2002, p. 50).
In teenstelling met wat baie ateïste glo, moedig die Bybel mense aan om nie vaag, wensvervullings-agtige denke te hê nie, maar beveel eerder dat hulle deeglik oor hul oortuigings moet nadink. Byvoorbeeld sê God vir Juda: "Kom nou, en laat ons saam redeneer, sê die HERE" (Jesaja 1:18, NASB). Paulus het vir sy leerling, Timoteus, gesê: "Dink na oor wat ek sê" (2 Timoteus 2:7, ESV). Paulus het ook vir die kerk in Korinte gesê: "Hou op om soos kinders te dink. Wat die kwaad betref, wees soos babas, maar in julle denke volwasse" (1 Korintiërs 14:20, BSB).
Enige argument wat sê dat die Christendom 'n soort sinnelose, fideïstiese benadering tot geloof in God bevorder, is eenvoudig nie in lyn met die Bybel se leringe nie.
Anders as die mitologie van die Grieke en Romeine, rus die Christendom stewig op sterk filosofiese, empiriese en historiese bewyse. Die gebeure rondom die ontstaan van die Christendom het in ruimte/ tyd-geskiedenis plaasgevind en kan geverifieer word. Boonop weerstaan die hoop wat die Christendom bied Freud se definisie, omdat dit deur 'n persoon – Jesus van Nasaret, wat volgens die geskiedenis geleef en gesterf het – gesteun word, en wie se opstanding deur goeie historiese bewyse ondersteun word.
Uiteindelik kan Freud se beskuldiging van wensvervulling maklik op homself teruggedraai word. Sy bewerings dat Christene op soek is na hanteringsmeganismes of vaderfiguur val plat, wanneer dit gemeet word aan die sterk bewyse wat vir die Christelike geloof bestaan.
English
Is geloof in God niks anders as wensvervulling nie?
