Vraag
Is daar misoginie in die Bybel? Wat is 'n misoginis?
Antwoord
'n Misoginis is 'n persoon wat vroue haat of minag. Die term misoginie verwys oor die algemeen na houdings en gedrag wat vroue op grond van hul geslag verneder, beledig of mishandel. Voorbeelde van misoginie is om vroue as moreel of intellektueel minderwaardig ten opsigte van mans te beskou, om vroue te mishandel, of om vroue met haatlike of beledigende taal aan te spreek. Kritici van die Christendom beweer soms dat daar misoginie in die Bybel is, maar sulke bewerings word beide deur die Skrif en deur die geskiedenis weerlê.
Ongelukkig gebruik dié wat daarop uit is om misoginie in die Bybel bloot te lê, dikwels dieselfde misplaatste benadering as dié wat misoginie met die Bybel wil regverdig. Dit wil sê, hulle skeur enkele verse uit hul onmiddellike konteks, dwing moderne kulturele gewoontes op antieke kulture af en verwaarloos die algehele boodskap wat uitgedra word. Erger nog, hulle ignoreer die diepgaande positiewe uitwerking wat Bybelse Christendom wêreldwyd op vroue gehad het.
'n Eenvoudige inagneming van die konteks verwyder die meeste bewerings van misoginie in die Bybel. 'n Perfekte voorbeeld hiervan is Efesiërs 5:22–24, wat sê vroue moet hulle aan hul mans onderwerp "soos aan die Here." Kritici en misoginiste verkies om daardie woorde — uit konteks—aan te haal om die bewering te ondersteun dat die Bybel vroue leer om hulle aan mans te onderwerp. Die volgende woorde beveel egter dat mans hul vroue moet liefhê "soos Christus die kerk liefgehad het" (Efesiërs 5:25) en hulle moet liefhê "soos hul eie liggame," deur vir hulle te sorg en vir hulle te voorsien net soos Christus vir Sy kerk sorg (Efesiërs 5:28–30). Aangesien Christus as 'n dienaar vir Sy dissipels opgetree het (Johannes 13:5) en ons beveel het om dieselfde te doen (Johannes 13:13–16) — selfs Sy lewe vir hulle opgeoffer het (Johannes 15:12–14) — is dit onmoontlik om 'n misoginistiese interpretasie van Efesiërs 5 te regverdig.
Misoginie is lynreg in stryd met die leer van die Bybel. Volgens die Skrif is alle mense absoluut gelyk in die oë van God, ongeag geslag, ras en vermoë (Galasiërs 3:28). Verder is vroue deur Christus en die vroeë kerk as gewaardeerde en gerespekteerde persone behandel. Jesus het 'n skuldige vrou van haar aanklaers gered (Johannes 8:9–11), is deur Maria en Marta as "leraar" aangespreek (Johannes 11:28), en het openlik die vrou by die put geleer (Johannes 4:9–10), in opstand teen sosiale druk. Die vroeë kerk het nie net vroulike volgelinge aangetrek nie (Handelinge 8:12; 17:12), maar baie van hulle was instrumenteel gebruik in die verkondiging van die evangelie (Filippense 4:3).
In baie opsigte het die Bybel die werklik misoginistiese behandeling van vroue in die antieke tyd teengestaan, en die gevolge van hierdie radikale wêreldbeskouing word in die geskiedenis weerspieël. Dié wat die Bybel kritiseer oor sy houding teenoor vroue, behoort die status van vroue in die heidense kulture van die Ou Testament, Nuwe Testament en die vroeë kerktydperke in ag te neem. Selfs in ons moderne tyd hoef mens net die status van vroue in lande met 'n Christelike erfenis te vergelyk, met dié in lande sonder so 'n erfenis. Net so behoort 'n mens die gruwelike misoginie van bedrywe soos pornografie en die seksbedryf in ag te neem, wat albei in direkte stryd is met Bybelse gebooie.
Soos met baie ander sosiale kwessies, lê die Bybelse Christendom 'n grondslag wat onontkombaar lei tot idees soos waarde, gelykheid en vryheid vir vroue. Etiek wat in 'n Christelike wêreldbeskouing gewortel is, het gelei tot vlakke van vrouegelykheid en geleenthede wat nie-Christelike kulture óf nog nooit gebied het óf slegs oorweeg het, onder druk van kulture met 'n Christelike agtergrond.
Dit is ook belangrik om die verskil te noem tussen beskryfde misoginie en goedgekeurde misoginie. Geskiedenisboeke kan die gruwels van die Holocaust en die Swart Plaag in detail uiteensit, maar ons sien dit nie as die uitgewer se goedkeuring van Hitler of epidemiese siektes nie. Daar is beslis beskrywings van misoginie in die Bybel, maar daardie dade word veroordeel. Een voorbeeld is die verkragting en moord op die byvrou in Rigter 19:25–29, 'n daad so afskuwelik dat dit 'n burgeroorlog ontketen het. Kritici van die Bybel wys gretig op sulke voorvalle, sonder om te noem dat die betrokke daad beskryf en veroordeel word en nie aangemoedig word nie.
Net so moet vrae oor misoginie in die Bybel geskei word van die vraag of mans wel of nie probeer het om die Skrif te kaap, om hul vooroordeel te regverdig nie. Mans het ook soms probeer om misoginie te versterk deur wetenskap, geskiedenis en selfs nasionale wette te gebruik, selfs wanneer sulke interpretasies belaglik is. Nog die Israeliete, Jesus, nog die vroeë Christelike kerk het misoginie bedryf, en die Bybel se etiese raamwerk laat geen ruimte daarvoor nie. Op hierdie manier kan die Bybel nie vir misoginie blameer word of gebruik word om dit te regverdig nie. As iets die behoefte toon om Skrifgedeeltes uit hul konteks te skeur en hul betekenis in die teenoorgestelde rigting te verdraai, om misoginie in die Bybel te bewys, moet mens gedeeltes van die res van die teks skei en dit selfs van die Christendom ook losmaak.
English
Is daar misoginie in die Bybel? Wat is 'n misoginis?
