Vraag
Is die Tien Gebooie geneem uit die twee-en-veertig voorskrifte van Ma'at?
Antwoord
Die twee-en-veertig voorskrifte van Ma'at is 'n lys van beginsels wat vernoem is na 'n antieke Egiptiese godin van waarheid, geregtigheid en orde. Die voorskrifte van Ma'at kom voor in inskripsies in grafte en op sommige papirusdokumente. Sommige kritici van die Bybel beweer dat die Tien Gebooie nie oorspronklik van Moses (of van Moses se God) was nie, maar uit die twee-en-veertig voorskrifte, deur middel van plagiaat, van Ma'at gekry is. Geen logika of geskiedenis ondersteun hierdie bewering nie.
Volgens die Egiptiese godsdiens word 'n dooie persoon se siel op die skaal van Ma'at teenoor 'n veer geweeg. Slegs dié wie se harte vry van kwaad is, word van oordeel gespaar. As 'n manier om sy reinheid te verkondig, verklaar die dooie persoon die twee-en-veertig beginsels van Ma'at, elk aan 'n ander ondergeskikte godheid. Hierdie beginsels is nie wette in enige sin nie; dit is bloot verklarings dat die persoon sekere gedragspatrone vermy het. Elkeen is in die negatiewe geformuleer: byvoorbeeld, "Ek het nie bedrieg nie," "Ek het nie kos van 'n kind geneem nie," of "Ek het niemand laat huil nie."
Natuurlik is daar ooreenkomste tussen sommige van die beginsels van Ma'at en die Tien Gebooie. Enige kultuur se morele kode sal in 'n mate met ander morele kodes ooreenstem. Byvoorbeeld stem die Egiptiese stellings "Ek het nie gelieg nie" en "Ek het nie egbreuk gepleeg nie" ooreen met twee van die Tien Gebooie. Hierdie ooreenkoms is egter op sigself nie bewyse dat die een die ander geïnspireer het nie. Met 'n lys so lank soos die twee-en-veertig voorskrifte van Ma'at, sal daar ongetwyfeld parallelle met ander morele stelsels wees.
Die twee-en-veertig voorskrifte van Ma'at blyk nie wydverspreid in die antieke Egipte voorgekom het nie. Behalwe dat hulle op die mure van verskeie grafte voorkom, verskyn hulle in een of twee geskrewe Egiptiese werke, maar daar is byna geen historiese dokumentasie oor hoe die idees gebruik is nie. Verskillende lyste op verskillende plekke bevat verskillende verklarings, so daar is geen "amptelike" lys van Ma'at se beginsels nie.
Verder, in teenstelling met die voorskrifte van Ma'at, is die Tien Gebooie geformuleer as uitdruklike reëls, nie voorstelle nie. Daar is niks opsioneels aan die Tien Gebooie nie. In plaas daarvan is hulle baie spesifiek: "Jy mag nie … nie" en "Jy moet …." Daar is geen argeologiese of kulturele redes om te dink dat die beginsels van Ma'at in die Wet van Moses aangepas is nie; enige voorstel dat dit so was, is suiwer spekulasie.
Die mees algemene argument wat die Mosaïese Wet en die voorskrifte van Ma'at verbind, berus op die feit dat die aanbidding van Ma'at die Hebreeuse kultuur voorafgaan. Daarby kom dat Moses in Egipte grootgemaak is. Volgens die teorie het Moses dus eenvoudig geneem wat hy in Egipte geleer het en sy eie stel reëls vir die mense wat hy gelei het, opgestel. Hierdie redenering ly aan 'n basiese logiese fout wat bekend staan as "post hoc ergo propter hoc," wat beteken "na hierdie, daarom as gevolg van hierdie". Dit wil sê, dit is onlogies om te beweer dat, gegewe twee literêre werke, die latere uit die vroeëre geskep moes gewees het. Wat meer waarskynlik is – en wat deur die bewyse meer ondersteun word – is dat 'n groot deel van Moses se geskrifte bedoel was om Egiptiese geestelike idees te weerlê, nie om dit na te boots nie.
Dit is nie verbasend dat 'n lang lys morele voorskrifte soos dié van Ma'at ooreenstem met sommige van God se noodsaaklike morele reëls vir die mensdom nie. In werklikheid is 'n dikwels herhaalde tema in die Skrif dat mense 'n gewete het, 'n getuie van die teenwoordigheid van die wet van God, wat op hul harte geskryf is (sien Romeine 2:14–15). Romeine 1:18–22 sê dat alle mense genoeg bewyse in die natuur en in hul eie harte het om op God te reageer, al kies hulle om nie so te doen nie. Soos die wêreld van God af wegdryf en probeer om sy eie morele standaarde te skep, is dit nie verbasend om weerklanke van God se oorspronklike, natuurlike moraliteit te sien nie.
Die veronderstelde verband tussen die twee-en-veertig voorskrifte van Ma'at en die Tien Gebooie word nie dikwels deur werklike historici beweer nie. Die verbindings tussen die twee lyste is swak, geforseerd en uiteindelik irrelevant vir die vraag of Moses 'n werklike boodskap van God van Sinai af gebring het.
English
Is die Tien Gebooie geneem uit die twee-en-veertig voorskrifte van Ma'at?
