Vraag
Was daar kamele in die Midde-Ooste gedurende Bybeltye?
Antwoord
OuTestamentiese boeke verbind kamele met figure soos Abraham (Genesis 12:16), Jakob (Genesis 31:17) en Job (Job 1:3). Kritici beweer soms dat hierdie verwysings bewys dat daardie tekste lank ná hul veronderstelde ëgebeure geskryf is. Die skeptikus voer aan dat kamele eers lank ná die tyd van die patriarge mak gemaak is. Daar word vermoed dat dit beteken dat diegene wat daardie gedeeltes geskryf het, nie hiervan geweet het nie en iets histories onwaar neergeskryf het. Daardie gevolgtrekkings lei nie net tot ernstige wanvertolkings van die Bybel nie, maar stel ook verkeerdelik voor wat navorsers en argeoloë ontdek het. As dit ten volle en logies beskou word, bots niks in die Bybel met vasgestelde geskiedenis nie.
Aangesien die presiese ligging en tydperk van Job onbekend is, fokus die meeste kritiek oor kamele op Abraham. 'n Algemene formulering van hierdie aanval dui daarop dat die Bybel praat van kamele wat in Abraham se tyd, omstreeks 2000 v.C., wyd bekend en gebruik was, alhoewel kamele eers ná 1000 v.C. mak gemaak is. Daarom, sê die kritikus, is daardie Bybelse verwysings deur 'n latere skrywer uitgedink, wat nie die korrekte besonderhede geken het nie. Alhoewel hierdie bewerings dalk by gewilde aannames pas, is dit nie wat die Bybel sê nie.
Algemeen ten opsigte van alle variasies van hierdie kritiek, is dat inligting veronderstel word wat nie daar is nie. Of dat inligting uitgerek word tot onredelike gevolgtrekkings. 'n 2014-studie van die Universiteit van Tel Aviv in Israel word die meeste in hierdie argument genoem. Daardie studie het radiometriese datering van kameelbene behels, wat naby 'n antieke koperverhittingsterrein gevind is. Die oudste bene op die terrein dateer uit ongeveer 900 v.C. Daar is aangevoer dat dit beteken kamele nie in daardie streek voor daardie tyd gebruik is nie. Skeptici sal dan beweer dat die Bybel wydverspreide, algemene gebruik van kamele eeue vroeër aandui. Geen van die gevolgtrekkings maak sin nie.
Sekulêre geskiedenis dui daarop dat kamele so vroeg as 3000 v.C. mak gemaak is. Hulle word in Mesopotamiese kuns en tekste voor 2000 v.C. aangeteken. Dit het die gebruik van kamele vir melk, vleis, leer, vervoer en handel ingesluit. Onbedagsame skeptici praat oor Abraham en sy ervarings in die Nabye Midde-Ooste, en vergeet dat Abraham oorspronklik uit Mesopotamië was (Genesis 11:26–28). Hy het na Kanaän verhuis, maar is nie daar gebore en grootgemaak nie (Genesis 12:1–4).
Die Skrif beweer ook nie dat kamele oral in Kanaän was gedurende die lewens van manne soos Abraham, Isak en Jakob nie. Daardie patriarge het kamele besit; dit beteken nie dat almal kamele gehad het nie. Aangesien Abraham van buite Kanaän gekom het, sou sy familie se gebruik van kamele as 'n teken van rykdom beskou gewees het — en dit is hoe die meeste verwysings in Genesis geformuleer is.
Die bewering dat die oudste bene wat by 'n nywerheidsterrein gevind is 'n vaste datum vir die begin van kamele vir huishoudelike gebruik vaslê, is onlogies. In plaas daarvan sou die bevinding dui op 'n goed ontwikkelde gebruik van kamele, nie later as daardie datum nie. Die gebrek aan kameelbene in sommige antieke stede is ook nie 'n teken van hul afwesigheid nie. Groot, duur diere is selde laat verrot waar hulle val. Melk- en vleisplase het dekades lank honderde duisende beeste geteël en verkoop, maar op die terrein van daardie plase is feitlik geen beesbene nie.
Kortliks, diere hoef nie algemeen in 'n streek te wees voordat iemand hulle kan besit of daaroor kan skryf nie. Die Skrif beweer nie dat kamele wyd gebruik en gevestig was in Kanaän nie. Toe Abraham in Mesopotamië gebore is, was die mak maak van kamele reeds eeue oud. Daar is geen rede om te dink dat hy nie kamele kon saambring toe hy na Kanaän verhuis het nie. Argeologiese bewyse ondersteun die idee dat kamele in die wyer uitgestrekte streek lank voor Abraham se lewe gebruik is, alhoewel hulle nie so vinnig of so ten volle in Kanaän aangeneem is as elders nie.
English
Was daar kamele in die Midde-Ooste gedurende Bybeltye?
