Vraag
Kan 'n ateïs 'n goeie morele persoon wees?
Antwoord
Kan 'n ateïs op morele en etiese wyse optree? Beslis kan hy. Alle mense behou steeds die beeld van God in hulle, selfs ná die val van Adam en Eva in die sonde. Die beeld van God is by die val vervaag, maar nie uitgewis nie, en daarom verstaan die mens steeds reg en verkeerd, maak nie saak hoeveel mense dit anders sien nie. Selfs ateïste reageer op hierdie inherente kennis van reg en verkeerd, sommige selfs tot die mate dat hulle voorbeeldige lewens lei.
C.S. Lewis het dit goed beskryf. Hy het opgemerk dat as 'n man 'n ander in gevaar sien, is die eerste instink om te hardloop en om te help (altruïsme). Maar 'n tweede innerlike stem tree in en sê: "Nee, moenie jouself in gevaar stel nie," wat ooreenstem met selfbehoud. Maar dan sê 'n derde innerlike stem: "Nee, jy behoort te help." Waar kom daardie derde stem vandaan, vra Lewis? Dit is wat die "moet-wees" van die lewe genoem word. Moraliteit is wat mense doen, maar etiek beskryf wat mense behoort te doen. En ja, mense weet wat hulle behoort te doen, maar dit beteken nie dat hulle altyd volgens daardie kennis optree nie.
Die verskil tussen die ateïs en die Christen in hierdie sin is dat die ateïs dalk eties optree om sekere redes (bv. nie in die tronk wil beland nie, dit ontwrig die sosiale orde, dit laat hom goed lyk by ander, ens.), maar hy het geen uiteindelike rede om eties op te tree nie, omdat daar geen uiteindelike morele gesag is wat oor elke sfeer van sy lewe beskik nie. Sonder hierdie uiteindelike gesag definieer elke ateïs moraliteit op sy eie voorwaardes, alhoewel sy moraliteit beïnvloed word deur die oorblyfsels van moraliteit uit die beeld van God in hom, tesame met die voorskrifte en beperkings van die kultuur en samelewing waarin die ateïs bestaan.
Die Christen, aan die ander kant, tree moreel op uit die kennis van die morele wet wat deur God in Sy Woord gegee is en 'n liefde vir die Wetgewer Self. Daarbenewens word daardie kennis voortdurend vermeerder en gepersonaliseer deur die inwonende Gees van God, wie se taak dit is om die Christen "in die hele waarheid" in te lei (Johannes 16:13). Van die binneste van gelowiges af rig Hy ons, lei Hy ons, troos Hy ons en beïnvloed Hy ons, asook produseer Hy in ons die vrug van die Gees (Galasiërs 5:22-23). Vir die ateïs wat sonder die Gees is, is God se waarheid "swakheid", omdat dit "geestelik onderskei" word (1 Korintiërs 2:14), en die enigste vrug van geregtigheid is selfgeregtigheid, nie die geregtigheid van Christus nie.
Wanneer 'n Christen en 'n ateïs gekonfronteer word met 'n situasie wat van hulle morele keuses vereis, 'n situasie waarin maatskaplike beperkings verwyder is, sal die reaksie van elkeen baie verskillend wees. As 'n samelewing byvoorbeeld dit as moreel aanvaarbaar beskou om ongebore babas te vermoor, sien die ateïs geen rede om die praktyk teë te staan nie. Sy eie "morele wet" sê aan hom selfs dat dit die deernisvolle ding is om te doen, in gevalle waar die kind die gevolg is van verkragting of bloedskande. Die Christen weet egter dat aborsie verkeerd is, omdat sy morele keuses gebaseer is op die morele Wetgewer wat alle menslike lewe heilig verklaar het omdat dit na die beeld van God geskape is. Die Wetgewer het verkondig: "Jy mag nie moord pleeg nie" (Eksodus 20:13) en vir die Christen is dit die einde daarvan.
Kan 'n ateïs dus eties optree? Beslis, maar hy het geen uiteindelike rede om dit te doen nie en geen uiteindelike gesag waarop hy kan staatmaak om te verseker dat sy lewenslyn werklik reguit en onbuigbaar is nie.
English
Kan 'n ateïs 'n goeie morele persoon wees?
