Vraag
Wat is die kalam-kosmologiese argument?
Antwoord
Kosmologiese argumente probeer om God se bestaan aan te toon, deur die konsep van oorsaaklikheid te gebruik. Effekte vereis 'n oorsaak, en alles wat ons in die heelal waarneem, blyk 'n effek te wees; daarom moet daar 'n onderliggende of primêre oorsaak van alle dinge wees. Hierdie argumente kom gewoonlik in twee hoofsoorte voor, bekend as die "horisontale" en "vertikale" benaderings. Die mees algemeen gebruikte vorm is die "horisontale", ook bekend as die kalam-kosmologiese argument. Volgens die kalam kan daar slegs een self-onveroorsaakte en ewige ding wees wat alle ander dinge veroorsaak, en daardie eerste oorsaak is God.
Die term "kalam" is Arabies en beteken "ewig". Die vroegste vorm van hierdie argument is deur Islamitiese denkers geformuleer. Dit is ook deur Christelike filosowe, soos die Scholastics gebruik. Soos met enige logiese argument ondersteun sommige geleerdes dit en verwerp ander dit. Anders as minder invloedryke benaderings soos die ontologiese argument, bly die kalam een van die doeltreffendste logiese argumente vir die bestaan van 'n Skepper.
Die kalam beweer dat elke uitwerking 'n voorafgaande oorsaak vereis. As daardie oorsaak self 'n uitwerking is, het dit sy eie voorafgaande oorsaak. Dit sou 'n agteruitwaartse ketting van oorsaaklikheid impliseer. Dit lei egter tot 'n logiese dilemma: as alles veroorsaak word, kan hierdie ketting nooit eindig nie. Maar as dit nooit eindig nie, sou daar nooit iets wees om die ketting te begin nie. 'n Letterlik oneindige reeks vergange gebeure is onsin; dit impliseer 'n letterlik oneindige tyd tussen twee oomblikke. Daarom moet daar 'n punt wees waarop die ketting van oorsaaklikheid "stilstaan" – soos ons agtertoe kyk – of meer korrek, waar dit "begin."
Dit kan as 'n spoorwegtrein voorgestel word. Elke wa word deur die wa voor hom getrek. Die "oorsaak" van beweging vir enige wa is die volgende wa voor hom. Maar as die trein eindeloos vorentoe uitgebrei sou wees, hoe sou dit dan kon beweeg? As die trein 'n oneindige opeenvolging waens het, sou daar niks wees wat krag voorsien om die waens te beweeg nie. Op 'n stadium moet daar 'n lokomotief wees — iets wat trek, maar self nie getrek word nie. Oorsake en gevolge kan op dieselfde wyse voorgestel word: vir oorsaaklikheid om te bestaan, moet dit begin, en dit vereis 'n enkele onveroorsaakte oorsaak.
Daardie enkele, onveroorsaakte, noodsaaklike en unieke Eerste Oorsaak sou God wees. Die kalam wys dat dit nie 'n spesiale pleidooi is nie. Die argument suggereer nie dat "alles" 'n oorsaak het nie, net dat alles wat begin, bestaan of begin gebeur, 'n oorsaak het. Die kalam-argument is nie 'n poging om sekere gevolgtrekkings te vermy nie, maar 'n toegewing aan die enigste rasionele gevolgtrekking wat moontlik is. Dit is basiese logika, nie 'n lering nie, wat daarop dui dat daar 'n Eerste Oorsaak is (Psalm 19:1; Romeine 1:18–20).
Die kalam kosmologiese argument bewys nie op sigself dat die Eerste Oorsaak die God van die Bybel is nie. Dit bewys ook nie dat wat ook al die heelal laat begin het, aktief betrokke of persoonlik is nie, of impliseer dat dit enige spesifieke eienskappe het. Die omvang van die kalam-argument is beperk, maar uiters kragtig: logika self blyk voor te skryf dat daar 'n Eerste Oorsaak is. Die aard van daardie ding is onderwerp aan verdere ondersoek, los van die kalam.
Die kalam kosmologiese argument word as "horisontaal" bestempel, omdat dit 'n lineêre ketting van oorsaak en gevolg hanteer. Hierdie styl van kosmologiese argument beskou oorsaaklikheid vanuit die perspektief van meganismes. Byvoorbeeld, 'n vallende tak val op 'n poel; die gevolglike spat maak 'n geluid; die geluid reis na iemand se oor; die persoon wat dit hoor, draai om om te sien wat die geluid gemaak het. Dit is 'n horisontale lyn van oorsaaklikheid. Die alternatief hiervoor is die "vertikale" sin van oorsaaklikheid, wat daarop dui dat God aktief en voortdurend die bestaan van alle dinge in stand hou. Dit is aansienlik meer abstrak en minder nuttig, en daarom word dit nie algemeen toegepas nie.
English
Wat is die kalam-kosmologiese argument?
