Premillennializm nima?


Savol: Premillennializm nima?

Javob:
Premillennializm — Masihning ikkinchi marta kelishi, ming yillik shohligi oldidan yuz beradigan va ming yillik shohligi butunlay Masihning yer yuzidagi 1000 yil hukmronligi degan tushunchadir. Oxirzamon voqealari bilan bog'liq oyatlardan parchalarni tushunish va izohlash uchun ikkita narsani aniq tushunish kerak: Muqaddas Yozuvlarni va Isroil (yahudiylar) bilan jamoat (Iso Masihga ishonganlardan iborat tana) orasidagi farqni to'g'ri izohlamoq usulini tushunish lozim.

Birinchidan, Muqaddas Bitikni talqin qilishning to'g'ri usuli Muqaddas Bitikni uning kontekstiga muvofiq talqin qilishni talab qiladi. Bu shuni anglatadiki, parchani tinglovchilarga mos keladigan tarzda kim yozganligi, kimga yozilganligi va boshqalar talqin qilinishi kerak. Muallifni, tavsiya qilingan auditoriyani va har bir talqinning tarixini bilish juda muhimdir.

Va nihoyat, eng muhimi, parchalar har doim odatiy, muntazam, oddiy, so'zma-so'z ma'noda qabul qilinishi kerak, agar parchaning konteksti majoziy ekanligini bildirmasa. So'zlarni talqin qilish nutq so'zlaridan foydalanishni istisno qilmaydi. Aksincha, bu ushbu kontekstga mos kelmasa, tarjimonni majoziy tilni parchaning ma'nosiga tarjima qilmaslikka undaydi. Taqdim etilganidan ko'ra "ko'proq chuqurroq, ko'proq ruhiy" ma'noni qidirish kerak emas. Matnni ruhiylashtirish xavflidir, chunki u Muqaddas Kitobdan o'quvchining ongiga to'g'ri talqin qilish uchun asos bo'lib xizmat qiladi. Keyin hech qanday ob'ektiv talqin standarti bo'lishi mumkin emas; buning o'rniga, Muqaddas Kitob har bir insonning nimani anglatishini o'z taassurotlari mavzusiga aylanadi. 2 Butrus 1:20-21 eslatadiki, "Muqaddas Bitiklardagi bashoratlarning hech biri payg'ambarlarning shaxsiy talqini emas. Hech bir haqiqiy payg'ambar o'zining insoniy xohishi bilan bashorat qilgan emas. Bu payg'ambarlar Muqaddas Ruh tomonidan boshqarilib, Xudoning so'zlarini gapirganlar."

Ushbu tushunchalarni yodda tutib, premillennializm nazariyasi bilan bog'liq Muqaddas Kitobning turli joylariga murojaat qilishimiz mumkin. Ibtido 12:1-3da "Shundan keyin Egamiz Ibromga dedi: "O'z yurtingdan, qarindosh–urug'laring oldidan — otang xonadonidan chiqib ket. Men senga bir yurtni ko'rsataman, o'sha yerga borasan. Buyuk xalqning otasi qilaman seni, baraka beraman senga, ulug' qilaman sening nomingni, baraka manbayi bo'lursan sen. Men baraka berurman seni duo qilganlarga, Seni la'natlaganlarni Men la'natlayman. Sen orqali baraka toparlar Yer yuzidagi jamiki xalqlar."

Bu yerda Xudo Ibrohimga uchta narsani va'da qildi: Ibrohim ko'p avlodlarga ega bo'ladi, bu xalq egalik qiladi va yerni egallaydi va butun insoniyatga Ibrohim (yahudiylar) avlodlari orqali baraka keladi. Ibtido 15:9-17 da, Xudo Ibrohim bilan O'z ahdini tasdiqlaydi. Shunday qilib, Xudo O'z ahdining barcha mas'uliyatini O'z zimmasiga oladi. Ya'ni, Ibrohim Xudo tomonidan tuzilgan ahdni bekor qiladigan hech qanday ish qila olmagan yoki qilmagan. Bundan tashqari, ushbu qismda yahudiylar oxir-oqibat egallab olgan yerlar uchun chegaralar o'rnatadi. Chegaralarning batafsil ro'yxatini Qonunlar 34 bobda ko'ring. Yerning va'dasiga ishora qiluvchi boshqa oyatlar Qonunlar 30:3-5 va Hizqiyo 20:42-44-oyatlaridir.

2 Shohliklar 7:10-17 da Xudo shoh Dovudga bergan va'dasini ko'ramiz. Bu yerda Xudo Dovudga avlodlari bo'lishini va bu avlodlardan Xudo abadiy shohlikni o'rnatishini va'da qiladi. Bu ming yillikka va abadiy Masihning hukmronligiga taalluqlidir. Ushbu va'dalar to'liq bajarilishi kerak va hali amalga oshmaganini unutmang. Kimdir Sulaymonning hukmronligi bu bashoratning to'g'ridan-to'g'ri ijro etilganligiga ishonadi, lekin bu bilan bog'liq muammo bor. Sulaymon boshqargan hudud bugungi kunda Isroilga tegishli emas va Sulaymon bugun Isroilga hukmronlik qilmaydi. Esingizda bo'lsin, Xudo Ibrohimga uning avlodlari abadiy yerga ega bo'lishini va'da qildi. Bundan tashqari, 2 Shohlik 7 bobda Xudo abadiy hukmronlik qiladigan shohni o'rnatishini aytadi. Sulaymon, Dovudga berilgan va'dani amalga oshira olmas edi. Shuning uchun bu va'da hali amalga oshmadi.

Endi bularning barchasini yodda tutib, vahiy 20:1-7 da yozilgan narsalarni o'rganing. Ming yil, bu paragrafda bir necha bor eslatib o'tilgan, Masihning yer yuzidagi 1000 yillik hukmronligiga to'g'ri keladi. Eslatib o'tamiz, Dovudga berilgan hukmdorlik haqidagi va'dani to'liq bajarish kerak edi va hali amalga oshmadi. Premillennializm, bu yozuvdagi taxtda Masih ushbu va'da amalga oshirishning kelajakdagi ta'rifi deb hisoblaydi. Xudo Ibrohim bilan bo'lgandek, Dovud bilan ham shartsiz ahd tuzgan. Ushbu ahdlarning hech biri to'liq yoki oxirigacha bajarilmadi. Masihning tom ma'nodagi, jismoniy boshqaruvi – bu Xudo va'da qilganidek, ahdlar bajarilishi mumkin bo'lgan yagona usul.

Muqaddas Bitikning talqin qilish usulini qo'llash, jumboq qismlarini birlashishga sabab bo'ladi. Isoning birinchi kelishiga oid barcha Eski Ahddagi bashoratlar to'liq amalga oshdi. Shuning uchun biz uning ikkinchi kelishi haqidagi bashoratlar ham to'liq ma'noda amalga oshirilishini kutishimiz kerak. Premillennializm — bu Xudoning ahdlarini va oxirgi bashoratlarning so'zma-so'z talqiniga mos keladigan yagona tizimdir.

English


O’zbek tilidagi saxifaga qaytish

Premillennializm nima?