Havoriylarning hammasi qaysi holatda o'lishgan? Muqaddas Kitobda havoriylarning o'limi haqida yozilganmi?


Savol: Havoriylarning hammasi qaysi holatda o'lishgan? Muqaddas Kitobda havoriylarning o'limi haqida yozilganmi?

Javob:
Muqaddas Kitobning, o'lganligi haqida gapiradigan yagona havoriy — havoriy Yoqub (Havoriylar 12:2). Shoh Hirod Yoqubni qilich bilan o'ldirdi — ehtimol, boshini kesib tashlaganini anglatadi. Boshqa havoriylarning o'limi faqat Muqaddas Kitob kabi ishonchli bo'lmagan jamoat manbalaridan ma'lum bo'lishi mumkin. Havoriylarning o'limi haqidagi eng keng tarqalgan jamoat manbasi, havoriy Butrusning Isoning bashoratini bajarish uchun Rimda boshini pastga qilib xochga mixlanganligidir. Quyida boshqa havoriylarning o'limi haqidagi eng ishonchli manbalar ham keltirilgan.

Matto, Efiopiyada qiynoqqa solingan va qilich bilan o'ldirilgan. Yuhanno, Rimdagi quvg'inlar davrida qaynoq yog' bilan katta qozonga tashlanib, u azob-uqubatga uchradi. Shunga qaramay, u mo''jizaviy ravishda o'limdan qochib, Patmos orolining konlariga quvg'in qilingan. U yerda u o'zining bashoratli Vahiy kitobini yozgan. Keyinchalik u ozod qilindi va hozirgi paytda zamonaviy Turkiya joylashgan yerga qaytib keldi. U keksalikdan vafot etdi — u o'zining o'limi bilan vafot etgan yagona havoriy.

Quddusdagi jamoatni boshqargan Isoning ukasi Yoqub (norasmiy havoriy), Ma'badning janubi-sharqiy qanotidan (o'ttiz metrdan ortiq balandlikdan) tashlab yuborilgan, chunki Masihga bo'lgan e'tiqodidan voz kechishdan bosh tortdi. Uning dushmanlari yiqilishdan omon qolganini topgach, uni o'lguncha kaltaklashganlar. Bu, iblis Isoni vasvasa paytida olib chiqgan, o'sha ibodatxona qanoti edi.

Nafanayl deb ham ataladigan Bartolomey, Osiyoda missioner bo'lgan. U Turkiyada va'z qildi va Armanistonga ishonchi uchun qamchi bilan urishdan vafot etdi. Endrys Gretsiyada xochga mixlangan. Yetti askarni kaltaklaganidan so'ng, uning azobini uzaytirish uchun, uning tanasini arqon bilan xochga bog'langan. Uning izdoshlari, uni xochga mixlashga olib borilganini xabar qilganlar. Endrus xochni quyidagi so'zlar bilan kutib oldi: "Men bu quvonchli soatni uzoq vaqt kutardim! Masihning tanasi unga osilgan paytda xoch muqaddas qilingan." U vafot etgunga qadar ikki kun davomida azob-uqubatlarda va'z qilishni davom ettirdi. Havoriy To'ma Hindistonda missionerlik safarlaridan birida nayza bilan qadab qo'yildi. Xoin Yahudo Ishqariotning almashtirish uchun havoriylar tomonidan saylangan Mattiyo toshbo'ron qilingan va keyin boshidan judo bo'lgan. Havoriy Pavlus, milodiy 67 yilda Rimdagi imperator Neroning buyrug'iga binoan qiynoqqa solingan va keyinchalik boshi kesilgan. Boshqa havoriylarga nisbatan manbalar saqlanib qolgan, ammo ular ishonchli tarixiy dalillarga ega emas.

Havoriylar qanday qilib o'lganligi juda muhim emas. Muhimi, ularning barchasi imonlari uchun o'lishga tayyor edi. Agar Iso tirilmagan bo'lsa, shogirdlar buni bilishar edi. Hech kim yolg'on uchun o'limga bormaydi. Barcha havoriylar Masihga bo'lgan imonidan voz kechishdan bosh tortib, dahshatli o'lim bilan o'ldirilishiga tayyor bo'lishlari, ular haqiqatan ham Iso Masihning tirilishiga guvoh bo'lganliklarining eng katta isboti.

English


O’zbek tilidagi saxifaga qaytish

Havoriylarning hammasi qaysi holatda o'lishgan? Muqaddas Kitobda havoriylarning o'limi haqida yozilganmi?