Soru
Yezidilik nedir ve Yezidiler neye inanır?
Yanıt
Yezidilik, esas olarak Irak'ta yaşayan bir Kürt halk grubunun dinidir. Bazı Yezidiler Ermenistan, Türkiye, İran, Gürcistan ve Suriye'de de yaşamaktadır. Kürtler genellikle Medlerin soyundan gelen İranlı bir etnik grup olarak tanımlanır. Tüm Kürtler Yezidi değildir, ancak tüm Yezidiler Kürttür. Yezidiler birbirlerine sıkı sıkıya bağlı topluluklar halinde yaşarlar ve din dışı evliliklere izin verilmez. Yezidiler kültürlerinde katı bir kast sistemini takip ederler. Ezidiler Yezidi, Daasin ya da Ezidi olarak da adlandırılmaktadır.
Yezidiler tek tanrılıdır ve Yasdan adını verdikleri yaratıcı bir Tanrı'ya inanırlar. Hristiyanlıkla benzerlik tek tanrıcılıkla sona erer. Yezidiliğe göre, yaratılıştan sonra dünya yedi meleğin himayesine verilmiştir. Başlarında "Tavus Kuşu Meleği" denilen ve insanların başına hem kötü hem de iyi şeyler gelmesine neden olan oldukça kaprisli bir hükümdar olan bir varlık vardır. Yezidilerin Tavus Kuşu Meleği'nin Tanrı'nın gözünden düştüğüne ve sonunda tövbe gözyaşlarının cezalandırılmak üzere gönderildiği cehennemin ateşini söndürmesiyle kurtarıldığına dair bir efsaneleri vardır. Bu hikâye bazı açılardan Sufi dinindeki bir hikâyeyle örtüşmektedir. Şeytan'ın Sufi versiyonu olan İblis figürü bazen Yezidi Tavus Kuşu Meleği ile bir tutulur. Bu bağlantı nedeniyle Yezidiler diğer bölgesel dinler tarafından şeytana tapanlar olarak görülüyor ve IŞİD de dahil olmak üzere Sünni Müslümanların Yezidilere zulmetmesinin bir nedeni de bu.
Yezidilik, İslam, Zerdüştlük ve Mitraizm'in bir karışımı olarak tanımlanan senkretik bir dindir. Yezidi teolojisi ilahiler aracılığıyla aktarılan sözlü geleneğe dayansa da, iki kutsal kitapları vardır: Mishefa Reş veya Kara Kitap; ve Kitêba Cilwe veya Vahiy Kitabı. Yezidiler günde birkaç kez doğuya bakarak Tavus Kuşu Meleği'ne dua ederler. Yezidi çocuklar doğduklarında vaftiz edilirler. Yezidiler yılda bir kez, dinlerinin önemli isimlerinden Şeyh Adi ibn Musafir'in Irak'ın Laleş kentindeki türbesine hac ziyaretinde bulunuyor.
Yezidiler din değiştirmeyi kabul etmezler; Yezidi olmak için Yezidi olarak doğmak gerekir. Yezidiler kendilerinin tek başına Adem'den (Havva'nın yardımı olmadan) türediklerine, ancak insanlığın geri kalanının Adem ve Havva'nın birleşmesinden geldiğine inanırlar. Yezidilik ruh göçünü, yani ölümden sonra ruhların farklı bedenlere geçtiği fikrini öğretir. Bu ölüm ve yeniden doğuş zinciri sayesinde insanlar yavaş yavaş arınır.
Yezidilik, yaratılış öyküsünden itibaren neredeyse her yönden Hristiyanlıktan farklıdır. Yezidilik, Eski Ahit'te birçok kez adı geçen üç grup olan eski Asurlular, Babilliler ve Keldanilerin dinleriyle ilişkilidir. Aslında, Yaratılış 11'de ilk olarak Keldaniler'den bahsedilir ve Avram bu grubun içinde doğmuştur (Yaratılış 11:27-28). Avram Kenan diyarında yeni bir başlangıç yapmak için Keldaniler'den ayrıldı. Tanrı'dan, kabilesinden ayrılıp Tanrı'nın kendisine vaat ettiği topraklara gitmesi için bir çağrı aldı (Yaratılış 12:1-7). Avram, imanın teşvik ettiği itaatle, İsraillilerin babası İbrahim oldu (İbraniler 11:8-12).
English
Yezidilik nedir ve Yezidiler neye inanır?
