Soru
Uygulamalı etik nedir?
Yanıt
Uygulamalı etik, etik felsefesinin üç bölümünden en pratik olanıdır. En ezoterik olanı, etik terimlerini ve temellerini inceleyen metaetikdir. Bir sonraki ise, eylemlerin değerlendirilebileceği kapsamlı bir çerçeve geliştirme çabası olan normatif etikdir. Uygulamalı etik, belirli bir konuda etik bir eylem seçmek amacıyla etik teorinin fiili uygulamasıdır.
Uygulamalı etik genellikle çeşitli alanlara ayrılır. İş etiği, kurumsal dünyada etik davranışları ele alırken, mesleki etik doğrudan kendi alanındaki bir profesyoneli ifade eder. Biyomedikal ve çevre etiği, sağlık, refah ve diğer insanlara ve çevremize karşı sorumluluklarımızı inceler. Örgütsel etik, bir grubun belirtilen hedefiyle ilişkili olarak neye değer verdiğini tanımlar. Uluslararası etik, bir ulusun birincil sorumluluğunun egemen bir varlık olarak kendisine mi yoksa genel olarak dünya toplumuna mı olduğunu belirlemeye çalışır. Cinsel etik, eşcinsellik ve çok eşlilik gibi konuları ele alırken, siber etik Bilgi Çağı'ndaki sorunları ele almaya çalışır.
Bu gruplandırmalar kullanışlı olsa da, eylemlerimizi dayandırabileceğimiz bir tür yargı sistemine hala ihtiyacımız vardır. Normatif etik, bir eylemin etik olup olmadığını belirlemek için çerçeveler sağlamaya çalışır, ancak en gelişmiş teori bile her zaman pratik değildir ve ortalama bir insan farklı okulları zaten tanımaz. Diğer bir seçenek ise, hangi etik özelliğin en değerli olduğunu belirlemektir. Standart seçenekler kişisel refah, kamu yararı, bireysel haklar, adalet ve ihtiyaç ile kişisel erdemdir. Üçüncü yöntem olan kazuistik, mevcut durumu daha önce analiz edilmiş bir durumla karşılaştırır. Durumlar ne kadar benzer olursa, ahlaki rehberlik o kadar kolay bulunur.
Kutsal Kitap, etik bir davranış biçiminin nasıl belirleneceği konusunda çok şey söyler. 2. Timoteos 3:16-17 bize etik standartları nerede bulabileceğimizi söyler: "Kutsal Yazılar'ın tümü Tanrı esinlemesidir ve öğretmek, azarlamak, yola getirmek, doğruluk konusunda eğitmek için yararlıdır. Bunlar sayesinde Tanrı adamı her iyi iş için donatılmış olarak yetkin olur." Kutsal Yazılar bize Kutsal Ruh'un yönlendirmesini izlememizi (Yuhanna 14:26), yönetim otoritelerine itaat etmemizi (Romalılar 13:1), Tanrı'nın karakterini örneklememizi (Galatyalılar 5:22-23) ve en önemlisi, Tanrı'yı ve başkalarını sevmemizi (Matta 22:34-36) söyler.
Kutsal Kitap ahlakı kategorilere ayırmasa da, farklı alanların her birine değinir. Örneğin, Kutsal Kitap işletmelere hem çalışanlarına hem de müşterilerine adil davranmalarını söyler (Levililer 25:43; Süleyman'ın Özdeyişleri 11:1). Ayrıca toprak (Levililer 25:3-5) ve hayvanlar (Süleyman'ın Özdeyişleri 12:10) ile ilgili çevre konularına da değinir. Önemli bir şekilde, Kutsal Kitap tüm alanlarda aynı davranışı öngörür; örneğin, dürüstlük her zaman uygundur. Her durumda Kutsal Kitap'ın standartlarına uymamız beklenir.
Uygulamalı etik, etik felsefesinin en pratik bölümü olabilir, ancak Tanrı'nın ilgisi dışında doğru ve yanlışın incelenmesi, yalnızca entelektüel bir egzersizdir. Vaiz 12:11-14'te şöyle denir:
"Bilgelerin sözleri üvendire gibidir, derledikleri özdeyişlerse, iyi çakılan çivi gibi; bir tek Çoban tarafından verilmişler. Bunların dışındakilerden sakın, evladım. Çok kitap yazmanın sonu yoktur, fazla araştırma da bedeni yıpratır. Her şey duyuldu, sonuç şu: Tanrı'ya saygı göster, buyruklarını yerine getir, Çünkü her insanın görevi budur. Tanrı her işi, her gizli şeyi yargılayacaktır, İster iyi ister kötü olsun."
English
Uygulamalı etik nedir?
