Soru
Tanrı'nın hangi sıfatları diğerlerinden üstündür?
Yanıt
Tanrı'nın hangi özelliklerinin en üstün, en önemli ya da diğerlerinin "üzerinde" olduğu sorusu iki paralel açıdan cevaplanmalıdır. Bir cevap, Tanrı'nın bizim anlamamız açısından daha önemli olan özelliklerini ayırt eder. Ancak aynı zamanda, Tanrı'nın bazı özelliklerinin O'nun açısından gerçekten diğerlerinden daha önemli olup olmadığını da düşünmemiz gerekir. İlginçtir ki, Tanrı'nın özelliklerine baktığımızda hepsinin değişmez biçimde kusursuz olduğunu görürüz. Bu nedenle, en azından Tanrı açısından, önemleri bakımından pratikte hiçbir fark yoktur. Ancak insan bakış açısından Tanrı'nın niteliklerini anlamamız belirli bir sırayla gerçekleşmelidir.
Gerçek anlamda "sonsuz derecede" kusursuz olabilmek için, bir varlığın bütün niteliklerde kusursuz olması gerekir. Her şeye gücü yetme (her şeye kadir olma) ve her şeyi bilme gibi özellikler ancak birbirleriyle birlikte var olabilir. Örneğin, bir varlık mümkün olan bütün güce sahip olamazdı, eğer aynı zamanda mümkün olan bütün bilgiye de sahip olmasaydı. Aynı şekilde, her yerde hazır ve nazır olmadan her şeyi bilen olamazdı. Bu nedenle Tanrı'nın özellikleri, sanki bazıları diğerlerinden daha önemliymiş gibi bir önem sıralamasına konulamaz. Tanrı'nın bütün nitelikleri eşit derecede kusursuz, eşit derecede sonsuz ve eşit derecede üstündür.
Bununla birlikte, insanlar sonsuz ya da kusursuz değildir. Bizim anlayışımız adım adım ilerler. Bu nedenle, Tanrı'nın bazı özelliklerini doğru biçimde kavramadan diğerlerini tam olarak takdir edemeyiz. Sonuçta, insan bakış açısından Tanrı'nın kim olduğunu anlamanın başlangıç noktası O'nun kutsallığıdır (bkz. Yeşaya 6:3). Tanrı'nın kutsallığı, O'nun insanlıktan tamamen ayrı olduğunu, bizim olduğumuzdan kökten ve temel olarak farklı olduğunu ifade eder. O mutlak kusursuzluktur ve O'nda en küçük bir doğruluksuzluk bile yoktur. Tanrı hakkında başka herhangi bir şey anlam kazanmadan önce O'nun kutsal olduğunu kavramamız gerekir. Bu eşsizliği anlamadan Tanrı'nın diğer özelliklerinin hiçbiri doğru şekilde anlaşılamaz.
Daha genel olarak söylemek gerekirse, Tanrı'nın insanın ötesinde olan özelliklerini anlamamız gerekir ki, insan deneyimine daha yakın olan diğer özelliklerini doğru şekilde kavrayabilelim. Örneğin Tanrı'nın kutsallığı, egemenliği ve her şeye kadir oluşu, sevgisi ve adaleti gibi diğer özelliklerini anlamamız için vazgeçilmez temellerdir. Daha önce de belirtildiği gibi, Tanrı'nın kusursuzluğu O'nun hiçbir özelliğinin diğerlerinden daha fazla ya da daha az bulunmadığı anlamına gelir. Ancak insan zihninin kavrayabildiği ölçüde Tanrı'yı anlayabilmek için, bu özellikleri mantıksal bir sıraya koyabiliriz. Bu sıra O'nun kutsallığıyla başlar, kudretine (her şeye kadir oluşu, egemenliği vb.) uzanır ve ardından kişisel özelliklerine (sevgi, merhamet, adalet vb.) geçer.
English
Tanrı'nın hangi sıfatları diğerlerinden üstündür?
