Soru
Teozofi nedir?
Yanıt
Teozofi bir dinden ziyade bir din felsefesidir. Teozofi kelimesi Yunanca theos "tanrı" ve sophia "bilgelik" kelimelerinden gelmektedir. Kelimenin tam anlamıyla, teozofi "ilahi bilgelik" anlamına gelir. Bu felsefenin kökleri Yunan felsefesi ve Orta Çağ mistisizminden ödünç alınan antik Gnostisizm'e kadar uzanmaktadır. Modern teozofi de büyük ölçüde Hinduizm'den yararlanır.
Teosofi Cemiyeti 1875 yılında New York'ta Rusya doğumlu bir spiritüalist olan Helena Petrovna Blavatsky ve Amerikalı bir avukat ve gazeteci olan Henry Steel Olcott tarafından kurulmuştur. Üç yıl sonra Teosofi Cemiyeti'nin uluslararası operasyon merkezini Hindistan'a taşıdılar.
Teozofi, tüm dinlerin "Kadim Bilgelik" unsurlarını içerdiğini ve tarih boyunca bilge insanların ruhani gücün sırrını taşıdığını öğretir. İlahi bilgelik tarafından aydınlatılmış olanlar mistik deneyim yoluyla aşkın bir ruhani gerçekliğe erişebilirler. Hinduizm gibi teozofi de reenkarnasyon ve karma inancını öğretir. Teosofistler ayrıca Büyük Üstatlar veya Adeptler olarak da anılan Mahatmalara (kelime anlamıyla "Büyük Ruhlar"), yani yüce bir varoluş durumuna ulaşmış ve dünyanın birikmiş bilgisinin toplamına sahip olanlara güvenirler. Teosofistlere göre, bu Mahatmalar insanlığın ruhani evrimini yönlendirmektedir.
1911 yılında Teosofi Cemiyeti, Jiddu Krishnamurthi adında genç bir Hindu olan bir "Dünya Öğretmeni"nin gelişini ilan etti. Teosofistler bu mesih karakterini dünyanın aydınlanma, barış ve birlik umudu olarak müjdelediler. Ancak, birkaç yıl sonra Krishnamurthi "Dünya Öğretmeni" konumundan vazgeçti ve bir mesih olduğunu iddia etmeyi bıraktı.
Teozofistler felsefelerinin Hristiyanlıkla (ve Budizm, Hinduizm ve diğer tüm dinlerle) uyumlu olduğunu iddia etseler de, teosofinin Kutsal Kitap ile çeliştiği açıktır. Kutsal Kitap reenkarnasyon ve karma fikrini reddetmekle kalmaz (İbraniler 9:27), aynı zamanda aşağıdaki noktalarda da teozofiden ayrılır:
1) Teozofi kişisel ve sonsuz bir Tanrı'nın varlığını reddeder. Kutsal Kitap hem kişisel hem de sonsuz olan bir Tanrı'nın varlığını açıkça öğretir (İbraniler 1:10, 11:6).
2) Teozofi bağışlanma ihtiyacını reddeder. Kutsal Kitap tüm insanlığın Tanrı'nın bağışlamasına muhtaç olduğunu ve bunun da ancak İsa Mesih'in ölümü aracılığıyla mümkün olabileceğini bildirir (Romalılar 3:23-25).
3) Teozofi, Mesih'in birkaç yıl boyunca İsa adında bir adamın bedeninde yaşamış olan bir "Büyük Ruh" olduğunu öğretir (bu eski bir Gnostik sapkınlıktır). Kutsal Kitap İsa'nın Tanrı'nın ebedi Oğlu olduğunu öğretir (Yuhanna 1:1-14).
Teozofistlerin sayısı yıllar içinde azalmış olsa da, felsefenin kendisi belirgin bir etkiye sahip olmuştur. Teozofi, Batı'dakiler arasında Doğu dinlerine karşı büyük bir ilgi yaratmış, Hinduizm ve Budizm'in yeniden canlanmasına yol açmıştır. Ayrıca Rosicrucianism, birlik ve Yeni Düşünce hareketi gibi diğer dini hareketlerin yükselişini de büyük ölçüde etkilemiştir.
Teozofi daha yüksek bir bilgelik arar, ancak "Tanrı'nın gücü ve Tanrı'nın bilgeliği" (1. Korintliler 1:24) olan İsa Mesih'te bulunandan daha yüksek bir bilgelik olmadığını kabul etmez.
English
Teozofi nedir?
