Soru
Üçlü Birlik nedir?
Yanıt
Üçlü Birlik terimi, Kutsal Yazılar'da açıklanan Tanrı'nın üçlü doğasını (üç kişiliğini) tanımlamak için kullanılmıştır. Bu terim Kutsal Kitap'ta yer almıyor ve daha sonraki dönemlerde geliştirilmiş bir ilahiyat terimi olsa da, Tanrı'nın Kişilerinin hem birliğini hem de çokluğunu açıklamak için uygun ve yararlı bir ifadedir.
Kutsal Kitap'ın ilk sözlerinden itibaren Tanrı'da bir çoğulluk olduğu görülür. Yaratılış 1'de ve İbranice Kutsal Yazılar'ın (Eski Antlaşma'nın) büyük bölümünde Tanrı için kullanılan İbranice sözcük (Elohim) bile çoğul biçimdedir. Yaratılış 1:1-2'de Tanrı (Elohim), Tanrı'nın Ruhu'ndan (Ruah Elohim) ayırt edilir. Ardından Yaratılış 2:4, Yaratıcı olarak RAB Tanrı'yı (Yahve Elohim) tanımlayarak bir başka ayrım daha ekler. Kutsal Kitap tarihi boyunca RAB (Yahve) Tanrı, insanlıkla etkileşimde bulunan, çoğu zaman fiziksel bir biçimde görünen Kişi olarak tanımlanır (örneğin Yaratılış 3:8; 12:1). Bu Kişi çoğu zaman "RAB'bin meleği" olarak anılır (Yaratılış 16:7-11; 22:11-15; Mısır'dan Çıkış 3:2, 4 vb.), hatta bazen "bir adam" olarak da adlandırılır (Yaratılış 32:24-30). Bu ilk referanslardan, öz ve eşitlik bakımından bir olan üç ayrı Kişi bulunduğu açıkça görülmektedir: Tanrı, Tanrı'nın Ruhu ve Tanrı'nın insanlığa Temsilcisi. Elbette bu bağlamlarda "Temsilci" terimi kullanılmaz; ancak bu belirli Kişi'nin rolünü açıklamak için uygun bir ifade gibi görünmektedir. Hangi terim tercih edilirse edilsin, Tanrı üç Kişi olarak tanımlanmaktadır. Üçlü Birlik terimi de tam olarak bunu ifade eder.
Tanrı'nın tek bir Tanrı olmasına rağmen üç Kişi olması düşüncesi birçok kişiye karmaşık göründüğü için, Tanrı'ya atfedilen bu çoğulluğu açıklamak amacıyla iki alternatif görüş geliştirilmiştir. Bunlardan biri, Tanrı'nın üçlü oluşunun gerçekte birbirinden tamamen ayrı üç tanrı anlamına geldiğini öne sürer (çoktanrıcılık anlayışı). Diğeri ise Tanrı'nın üçlü oluşunun ya da Üçlü Birlik'in aslında tek bir kişinin üç farklı görünümü veya üç farklı modu olduğunu savunur (modalizm anlayışı). Bu iki yaklaşım, çoğu zaman zor olarak görülen bu kavramı açıklamaya çalışsa da, Kutsal Kitap metni Üçlü Birlik'i nasıl anlamamız gerektiğini açıkça ortaya koyar ve ne modalizm ne de çoktanrıcılık Kutsal Kitap'ın öğretişiyle bağdaşır. Tanrı'nın hem tek olması hem de çoğulluk içermesi O'nun kimliğinin o kadar önemli yönleridir ki, Tanrı İsrailliler'e kendisini şu sözlerle tanıtmıştır: "Dinle, ey İsrail! Tanrımız RAB tek RAB'dir" (Yasa'nın Tekrarı 6:4).
Tanrı, üçlü doğasını Yeşaya 48'de doğrudan açıklar. İsrail'i adlandıran (ya da çağıran) Kişi Yeşaya 48:12'de konuşmaktadır. Yakup'un adının İsrail olarak değiştirilmesi, Yaratılış 32:28'de Yakup'la güreşen "adam"ın ona bereket vermesiyle gerçekleşmiştir. Yakup bu adamın Tanrı olduğunu anlamıştır (Yaratılış 32:30). Aynı Kişi kendisini "ilk ve son" olarak tanımlar ve daha önce de kendisini İsrail'in Kralı, ilk ve son ve tek Tanrı olan Yahve olarak tanımlamıştır (Yeşaya 44:6). Bu Kişi aynı zamanda Yaratıcı olduğunu da söyler (Yeşaya 48:13). Ayrıca şu önemli ifadeyi ekler: "Egemen RAB şimdi beni ve Ruhu'nu gönderiyor" (Yeşaya 48:16). Böylece Tanrı, Egemen RAB (Adon Yahve) ve O'nun Ruhu tarafından gönderilmektedir.
Yeşaya 48'de söylenen bütün bu ifadeler Yeni Antlaşma'da İsa'ya uygulanmaktadır. İbrahim'le etkileşimde bulunan Yahve O'dur (Yuhanna 8:56-59). İsrail'in Kralı olarak doğmuştur (Matta 2:2). İlk ve Son O'dur (Vahiy 1:17; 2:8; 22:13). Yaratıcı O'dur (Yuhanna 1:3). Babası tarafından gönderilmiş ve Ruh tarafından güçlendirilmiştir (Matta 3:16-17; Yuhanna 1:32-34; 5:23). Yeşaya 48:12 ve 16'da beden almadan önceki İsa kendisini Tanrı olarak tanımlar; ancak aynı zamanda kendisini Babası olarak söz ettiği Kişi'den ve Ruh'tan ayırır. Aynı şekilde Yuhanna 14:15-16'da ve Matta 28:19'da da bu üç Kişi'yi birbirinden ayırmaktadır.
Tek Tanrı'nın üç Kişi olarak var olması anlamına gelen Üçlü Birlik, Kutsal Kitap'ın temel öğretilerinden biridir ve aynı zamanda İsa'nın öğretisinin de temel noktalarından biridir.
English
Üçlü Birlik nedir?
