Soru
Metaetik nedir?
Yanıt
Etik felsefesinde üç ana bölüm vardır. Uygulamalı etik en pratik olanıdır; insanlığın ilgilendiği çeşitli alanlarda yanlış ve doğru eylemleri belirler. Normatif etik belirli eylemlere değinmez, ancak eylemlerin etik veya etik dışı olarak değerlendirilebileceği bir çalışma çerçevesi geliştirmeye çalışır. Metaetik, etiğin kendisinin incelenmesidir. Ahlakın dilini, doğasını, motivasyonunu ve kaynağını araştırır.
Metaetik'in iki ana okulu, bilişselcilik ve bilişselcilik dışıdır. Bilişselcilik, etik dilini inceler. Ahlaki bir özelliği tanımlayan bir ifade ("savaş kötüdür") bir nesnenin fiziksel özellikleri hakkında yapılan bir ifadeyle ("ağaçlar yapraklıdır") aynı cümle yapısına sahiptir. Bilişselcilik, bu benzerliğin geçerli olduğunu iddia eder, çünkü ahlaki ifadeler nesnelerin ahlaki koşullarını tanımlar (ifadede ifade edilen yargı yanlış olabilir - savaş kötü olmayabilir, ağaçlar yapraklarını kaybetmiş olabilir). Bilişsel olmayan yaklaşım, ahlakın gerçek olmadığı için ahlaki ifadelerin gerçek özellikleri tanımlayamayacağını savunur. Dilin atıfta bulunabileceği ahlaki bir gerçek yoktur. Dolayısıyla, fiziksel bir tanıma ne kadar benzerse benzerse, ahlaki bir ifade yalnızca duygu, tercih veya başka bir öznel bakış açısını ifade edebilir.
Bilişselcilik daha da ayrıntılı bölümlere ayrılır. Dilin gerçek ahlaki nitelikleri tanımlayabildiği (bu nitelikler hatalı olsa bile) göz önüne alındığında, ahlakın doğası nedir? Nesnel mi yoksa öznel mi? Ahlaki gerçekçilik, ahlakın gerçek ve nesnel olduğunu savunur. Ahlaki ifadeler görüşlere dayanmaz ve ya doğal dünya hakkında basit bir gerçeğe indirgenebilir ya da bize doğaüstü bir varlık veya güç tarafından verilir. Anti-realizm, ahlakın zihne bağlı olduğunu, yani zihnin seçimi ile değer kazandığını söyleyerek bu teoriyi reddeder. Bu zihin, bireysel öznelcilikte olduğu gibi bir birey olabilir; kültürel görecelilikte olduğu gibi tüm bir toplum olabilir; ya da İlahi Emir Teorisi'nde olduğu gibi Tanrı olabilir.
Bilişsel olmayanlık da birkaç seçenek sunar. Ahlaki ifadeler bir eylemin gerçek niteliğini aktarmıyorsa, o zaman ne ifade ederler? Duygusallık, bunların duygular veya tercihler olduğunu söyler. Kuralcılık, bunların konuşmacının bir durumla ilgili olarak gerçekleşmesini istediği şeyi ifade eden ince emirler olduğunu söyler. Norm-ifadeci, duygusalcılık gibidir, ancak ahlaki ifadelerin bir topluluğun duygularını temsil ettiğini ısrarla savunur. Ve yarı-gerçekçilik, ahlaki ifadelerin herhangi bir gerçek niteliği ifade etmemesine rağmen, öyleymiş gibi davranmamızın en iyisi olduğunu öğretir.
Metaetik alanında birçok başka argüman da vardır. Birini etik davranmaya iten şey nedir? Cesaret gibi karmaşık etik nitelikler, iyilik gibi temel nitelikler kadar yararlı mıdır? Ve sınırlı zekâmız gerçekliğin ne kadarını gerçekten anlayabilir? Somut kanıt arzusu ne zaman "doğru görünüyor"a yol verir?
Kutsal Kitap, dilin metaetik kullanımı konusunda aslında çok nettir. Yaratılış 1'de Tanrı konuştu ve sözleri gerçek oldu; dilek, tercih veya umut değil, sert kaya ve tüylü porsuklar. Ve biz dilemek için değil, gerçeği söylemek için çağrıldık (Süleyman'ın Özdeyişleri 12:17; Zekeriya 8:16). Tanrı, gerçeği ifade etmek için dili yarattı.
Elbette, Kutsal Kitap ahlakın nesnel olduğu konusunda da aynı derecede katıdır. 2. Krallar 17:37 ve Matta 5:17-18 ahlakın kalıcılığından bahseder. Tanrı kanunları verir (Mısır'dan Çıkış 20:1). Düşüncelerimiz ahlaki kavramları ayırt etmek veya yaratmak için çok sınırlıdır (Yeşaya 55:9). Yollarımız sadece ölüme götürür (Süleyman'ın Özdeyişleri 14:12). Doğadan veya sezgiden ahlakı çıkararak neyin doğru olduğunu tam olarak bilemeyiz; Tanrı'nın Sözüne ihtiyacımız vardır (2. Timoteos 3:16-17).
Sadece insan zekasını kullanarak dilin, gerçeğin ve ahlakın doğasını belirlemeye çalışmak boşunadır. Vaiz 12:12-14'te şöyle denir: "Bunların dışındakilerden sakın, evladım. Çok kitap yazmanın sonu yoktur, fazla araştırma da bedeni yıpratır. Her şey duyuldu, sonuç şu: Tanrı'ya saygı göster, buyruklarını yerine getir, Çünkü her insanın görevi budur. Tanrı her işi, her gizli şeyi yargılayacaktır, İster iyi ister kötü olsun."
English
Metaetik nedir?
