Soru
“Kendini bil” veya "Kendini tanı" Kutsal Kitap’a uygun bir kavram mıdır?
Yanıt
“Kendini bil” sözü, birçok din, dünya görüşü ve kişisel gelişim felsefesinde bulunan bir ifadedir. Bunların her biri bu sözün anlamını kendi bakış açısına göre şekillendirmiştir. Bu ifadenin farklı kültürlerde ve bağlamlarda yaygın şekilde kullanılması, birçok kişinin bunun Kutsal Kitap’ın teolojik ve ahlaki öğretilerini yansıtıp yansıtmadığını merak etmesine neden olur.
“Kendini bil” sözü Antik Yunan’da ortaya çıkmıştır, ancak bunu kimin söylediği bilinmemektedir. Yunan ve Roma tarihçilerine göre zanaatkârlar bu sözü Orta Yunanistan’daki Delfi’de bulunan Apollon Tapınağı’nın taşlarına işlemişlerdir. Tapınak yüzyıllardır harabe hâlinde olsa ve insanlar artık Yunan tanrılarına inanmasa da bu söz varlığını sürdürmüştür.
Apollon Tapınağı, özellikle gelecek hakkında yaşam sorularına cevap arayan Yunanlıların sıkça gittiği bir yerdi. Ziyaretçiler, tapınakta yaşayan Pythia adlı kadın kâhinin Yunan tanrısı Apollon adına konuştuğuna inanıyordu. Sonraki yüzyıllarda Delfi Kâhini rolünü üstlenen erkek ve kadınlara danışmak yaygın bir pagan kehanet uygulaması hâline geldi.
Tapınağa giden insanlar çoğunlukla kâhinin kendilerine verebileceğini düşündükleri doğaüstü içgörüyü arıyordu. Ancak “kendini bil” mesajı, kendi düşünce ve duygularını değerlendirmenin de ziyaretin önemli bir parçası olduğunu ima ediyordu. Bu söz insanları kendi içsel özellikleri hakkında derin düşünmeye teşvik ediyordu: güçlü ve zayıf yönleri, umutları, korkuları ve motivasyonları hakkında. Böyle bir öz değerlendirmeyle kişinin kendi yaşamını daha iyi anlayabileceğine inanılıyordu.
Kutsal Kitap, Hristiyanları kendilerini Tanrı tarafından esinlenmiş öğretilere uygun şekilde anlamaya çağırır. Örneğin Davut insanlara yüreklerini araştırmalarını söyler (Mezmur 4:4); Yeremya insanları yaşam yönlerini “sınamaya” teşvik eder (Ağıtlar 3:40); Hagay insanları öncelikleri üzerinde dikkatlice düşünmeye çağırır (Hagay 1:7); Pavlus ise imanlılara imanlarının gerçek olup olmadığını görmek için kendilerini “sınamalarını” öğretir (2. Korintliler 13:5). Ayrıca Rab’bin Sofrası’na katılmadan önce kişinin kendisini sınaması özellikle önemlidir (1. Korintliler 11:28). Kutsal Kitap öz değerlendirmeyi teşvik etse de, Hristiyan yaklaşımı süreç ve amaç açısından Hristiyan olmayan inanç sistemlerinden büyük ölçüde farklıdır.
“Kendini bil” anlayışına ilişkin Kutsal Kitap merkezli yaklaşım, Tanrı’nın tüm insanları kendi suretinde yarattığını anlamakla başlar (Yaratılış 1:26-27). Kendini bilmenin önemli bir başka yönü de tüm insanların günah nedeniyle Tanrı’dan ayrı doğduğunu kabul etmektir (Romalılar 3:23). Eğer Tanrı’nın bizi kendi suretinde yarattığına inanmazsak ya da günahın doğasını ve kapsamını reddedersek, kendimizi gerçekten tanıyamayız.
Ayrıca bir Hristiyan’ın kendini anlayabilmesi için, Kutsal Kitap’ın İsa Mesih’te imanlıların kim olduğu hakkında ne söylediğini bilmesi hayati önem taşır. Örneğin Yeni Antlaşma, imanlıların Tanrı’nın çocukları olduğunu öğretir (Yuhanna 1:12; Efesliler 1:3-8). Mesih’te seçilmiş, kabul edilmiş, bağışlanmış ve kurtarılmışlardır. Bir kişinin Mesih’teki kimliğine odaklanan öz değerlendirme, imanlının gerçekten “kendini bil” ilkesini yaşayabilmesi için gereklidir.
Hristiyanlar öz değerlendirmelerinin amacını, Kutsal Kitap’ın açıkladığı Tanrı’nın doğru standartlarına benzemek olarak belirlemelidir. İçsel incelemenin sonucu düzeltmeye yol açabilir; örneğin Eyüp’ün kendi günahının farkına varması gibi (Eyüp 13:23). Ya da ilham verebilir; mezmur yazarının kendisini Kutsal Yazılar’a adaması gibi (Mezmur 119:59-60). İçsel ve dışsal bütün uygulamaların amacı kutsallaşma olmalıdır. Bu, Mesih’e benzerlik amacıyla kutsallıkta büyümeyi ve Kutsal Ruh’un meyvelerini taşımayı içerir (Galatyalılar 5:22-25).
Özetle, Hristiyanlar Kutsal Kitap’ın kendileri hakkında söylediklerini öğrenerek “kendini bilebilir.” Bu bilgiye, Kutsal Ruh’un bu gerçekleri zihinlerinde ve yüreklerinde doğrulamasına boyun eğmek eşlik etmelidir. Amaç ise İsa’ya daha çok benzemektir.
English
“Kendini bil” veya "Kendini tanı" Kutsal Kitap’a uygun bir kavram mıdır?
