Soru
Antropomorfizm nedir?
Yanıt
Antropomorfizm kelimesi iki Grekçe kelimeden gelir: anthropos, “insan” anlamına gelir ve morphe, “biçim” anlamına gelir. Teolojik açıdan antropomorfizm, Tanrı'yı bir şekilde insan biçimine sokmaktır. Çoğunlukla, Tanrı'ya insan özellikleri atfetme sürecidir. Konuşmak, tutmak, uzanmak, hissetmek, duymak ve benzeri insan özellikleri ve eylemleri, Eski ve Yeni Antlaşma boyunca kaydedildiği şekilde Yaratıcı'ya atfedilir. Tanrı'nın eylemlerini, duygularını ve görünüşünü insan terimleriyle ya da en azından normalde insanlarla ilişkilendirdiğimiz sözcüklerle okuruz.
Kutsal Kitap'taki çeşitli yerlerde Tanrı, insanın fiziksel özelliklerine sahip olarak tanımlanır. Kötülüğe karşı “yüzünü çevirir” (Levililer 20:6); RAB “yüzünü” senin üzerine aydınlatacaktır (Çölde Sayım 6:25); O “elini uzattı” (Mısır'dan Çıkış 7:5; Yeşaya 23:11) ve Tanrı düşmanları güçlü koluyla dağıttı (Mezmur 89:10). O, “gökleri ve yeri görmek için eğilir” (Mezmur 113:6). O, ülke üzerinde “gözünü tutar” (Yasa'nın Tekrarı 11:12), “RAB'bin gözleri” doğruların üzerindedir (Mezmur 34:15) ve yeryüzü O'nun “ayak taburesidir” (Yeşaya 66:1). Bütün bu ayetler Tanrı'nın gerçekten gözlere, yüze, ellere ve ayaklara sahip olduğu anlamına mı gelir? Şart değildir. Tanrı ruhtur, etten ve kandan değildir; ancak biz ruh olmadığımız için bu antropomorfizmler Tanrı'nın doğasını ve eylemlerini anlamamıza yardımcı olur.
İnsani duygular da Tanrı'ya atfedilir: O “üzüldü” (Yaratılış 6:6), “kıskandı” (Mısır'dan Çıkış 20:5), “acıdı” (Hakimler 2:18) ve Saul'u İsrail'in ilk kralı yaptığı için “kederlendi” (1. Samuel 15:35). RAB'bin “fikrini değiştirdiğini” (Mısır'dan Çıkış 32:14), “vazgeçtiğini” (2. Samuel 24:16) ve gökyüzünde gökkuşağını gördüğünde “anımsayacağını” okuruz (Yaratılış 9:16). Tanrı “her gün kötülere öfkelidir” (Mezmur 7:11) ve Eyüp'ün arkadaşlarına karşı “öfkesi alevlendi” (Eyüp 32:5). Bizim için en değerli olanı Tanrı'nın sevgisidir; O bizi kurtuluş için önceden belirledi (Efesliler 1:4-5) ve dünyayı kurtarmak için biricik Oğlu'nu verdi (Yuhanna 3:16).
Antropomorfizmler, anlaşılmaz olanı en azından kısmen kavrayabilmemize, bilinemez olanı tanıyabilmemize ve kavranamaz olanı kavrayabilmemize yardımcı olabilir. Ancak Tanrı Tanrı'dır, biz değiliz ve tüm insani ifadelerimiz ilahi olanı tam ve doğru bir şekilde açıklamak için özünde yetersizdir. Fakat Yaratıcımız bize insan sözcüklerini, duygularını, özelliklerini ve bilgisini verdiği için, şu anda bu dünyada anlayabildiğimiz tek şey bunlardır.
Yine de antropomorfizmler tehlikeli olabilir; eğer onları Tanrı'yı sınırlı insani özellikler ve terimlerle tasvir etmek için yeterli görürsek, farkında olmadan O'nun eşsiz ve kavranamaz gücünü, sevgisini ve merhametini zihnimizde küçümsemiş olabiliriz. Hristiyanlara, Tanrı'nın yüceliğinin küçük bir görünümünü bize ancak anlayabileceğimiz yollarla sunduğunu bilerek Tanrı Sözü'nü okumaları öğütlenir. Antropomorfizmler sevgi dolu Tanrımızı gözümüzde canlandırmamıza yardımcı olsa da, Tanrı Yeşaya 55:8-9'da bize şunu hatırlatır: “'Çünkü benim düşüncelerim Sizin düşünceleriniz değil, Sizin yollarınız benim yollarım değil' diyor RAB. 'Çünkü gökler nasıl yeryüzünden yüksekse, Yollarım da sizin yollarınızdan, Düşüncelerim düşüncelerinizden yüksektir.'”
English
Antropomorfizm nedir?
