Soru
Antropopati nedir?
Yanıt
Kutsal Kitap zaman zaman mecazi bir dil kullanarak Tanrı'ya insani özellikler atfeder. Gerçek anlamda kullanılmayan bu şiirsel betimlemeler, bazı anlatıları okuyucular için daha anlaşılır hâle getirir. Bilginler bu söz sanatlarına "antropomorfizm" derler; bu sözcük "insan biçimi" anlamına gelir. Kutsal Kitap'ın kullandığı antropomorfizm türlerinden biri de "antropopatizm"dir; bu da "insan duygusu" anlamına gelir. Daha özel olarak, antropopatizm Tanrı'ya insani duygular atfeder.
Kutsal Kitap'taki antropopatik betimlemeleri anlamak için, bu söz sanatlarının gerçek anlamını bilmek yararlıdır. Öncelikle Tanrı'nın temel doğası ruhtur (Yuhanna 4:24; 1. Timoteos 1:17). Bu nedenle O'nu kolları varmış gibi (örneğin Yeşaya 40:10) ya da oturuyormuş gibi (örneğin Mezmur 47:8) tasvir eden ayetler, Tanrı'nın fiziksel bir bedene sahip olduğunu söylemez; bunlar antropomorfik ifadelerdir. Aynı şekilde, Tanrı'nın insani duygular yaşadığını anlatan ayetler de, insanların O'nu daha iyi anlayabilmesi için Tanrı hakkındaki gerçeği gerçek anlamda değil, mecazi yollarla ifade eder.
Kutsal Kitap Tanrı'ya çeşitli duygular atfeder. Okuyucularda olumlu karşılık uyandıran duygular arasında sevinç (Yeşaya 62:5; ayrıca bkz. Sefanya 3:17), merhamet (Mısır'dan Çıkış 34:6; Yoel 2:13) ve özlem (Yeremya 31:20; Hoşea 11:8) yer alır. Bu tür betimlemeler Tanrı'nın sevgisi ve iyiliğiyle uyumludur. Ancak bazı okuyucular, Tanrı'ya pişmanlık ya da tövbe gibi duygular atfedilmesini anlamakta zorlanır ve bunun Tanrı'nın kendi günahından dolayı pişman olduğu anlamına geldiğini düşünür. Oysa böyle bir çıkarım Tanrı'nın kutsal ve doğru doğasıyla çelişir (Mezmur 18:30; Yakup 1:13).
Örneğin Yaratılış kitabının yazarı Musa, tufan öyküsünde Tanrı'yı insani duygularla betimler. Nuh'un günlerinde kötülüğün yeryüzünde büyük ölçüde arttığını gören Tanrı bundan hoşnut olmamıştır (Yaratılış 6:5). Ancak Tanrı dünyayı tufanla dışsal olarak yargılamadan önce, insanlığın suçları nedeniyle içten bir keder duymuştur.
Tanrı'nın pişman olduğu şeklinde betimlendiği bir başka bölüm de 1. Samuel 15:11'dir. “Saul'u kral yaptığıma pişmanım. Beni izlemekten vazgeçti. Buyruklarımı yerine getirmedi.”
Kutsal Kitap çevirileri pişman olmak ve tövbe etmek gibi sözcükler kullansa da, antropopatizm Tanrı'nın kendi günahı nedeniyle keder duyduğunu öğretmez. Bunun yerine, bu betimlemeler insan duygularıyla ilişkili sözcükleri kullanarak Tanrı'nın insan günahına verdiği tepkiyi anlatır. Bu açıklamayı doğrular biçimde, Saul'u kral yaptığına "pişman olduğunu" söyleyen aynı bölüm, Tanrı'nın insanlar gibi pişmanlık ve tövbe yaşamadığını açıkça belirtir: "İsrail'in yüce Tanrısı yalan söylemez, düşüncesini de değiştirmez. Çünkü O insan değil ki, düşüncesini değiştirsin" (1. Samuel 15:29). Dolayısıyla Tanrı'nın pişman olduğuna ya da tövbe ettiğine ilişkin betimlemeler antropopatiktir; bunlar Tanrı'nın kendi günahı nedeniyle değil, insanlığın günahlı davranışları nedeniyle duyduğu üzüntüyü ifade eder.
Ayrıca, Tanrı'nın pişman olduğuna ve tövbe ettiğine ilişkin betimlemeler antropopatik olmakla birlikte, okuyucuların Kutsal Kitap çevirilerinde bazı sözcüklerin zaman içinde değişebilen anlam incelikleriyle kullanıldığını da göz önünde bulundurmaları yararlı olacaktır.
Kutsal Kitap'taki antropopatik Tanrı betimlemeleri O'nun hakkında gerçekleri aktarır. Antropopatizm, mecazi dil kullanarak Tanrı'nın doğasını ve karakterini, benzer duygular yaşayan insanlara duygusal ifadelerle açıklar. Bu söz sanatları önemli gerçekleri aktarsa da, Tanrı'nın insanlığa yönelik iletişiminin en büyük ifadesi mecazlarda değil, Nasıralı İsa'da bulunur. Gerçek Tanrı ve gerçek insan olan İsa, öfke (Markos 3:5), keder (Yuhanna 11:35) ve sevinç (Luka 10:21) gibi insani duyguları yaşamış; böylece Tanrı'nın insanlara ve onların seçimlerine duyduğu şefkat ve ilgiyi mecazi olmayan, eksiksiz bir şekilde ortaya koymuştur.
English
Antropopati nedir?
