Soru
Tanrı'nın etkilenmezliği nedir?
Yanıt
Tanrı'nın etkilenmezliği fikri, Tanrı'nın acı hissetmediği ve duygulara sahip olmadığı düşüncesidir. Tanrı'nın etkilenmezliği anlaşılması zor bir kavramdır; çünkü çoğu zaman farklı insanlar için farklı anlamlara gelir. Bu nedenle bazıları bu terimin kullanılmamasının ya da başka bir ifadeyle değiştirilmesinin daha iyi olduğunu düşünür. Etkilenmezlik kelimesi, “güçlü duygu” veya “acı çekme” anlamına gelebilen tutku kökünden gelir. Tanrı'nın etkilenmezliğinden söz eden çoğu kişi bu iki anlamı da bir ölçüde kasteder.
Tanrı'nın etkilenmezliği kavramı, Tanrı'nın değişmeyen doğasından, yani değişmezliğinden kaynaklanır. Düşünce şudur: Tanrı acı ve keder hissetmez, fikrini değiştirmez ve duygulara sahip değildir. Eğer Tanrı değişebilseydi, bunun O'nun kusursuzluğunu etkileyeceği söylenir. Eğer değişseydi, duygularını ifade etmek için bile olsa, ya gelişiyor olurdu (bu da şu anda kusursuz olmadığını gösterirdi) ya da kötüleşiyor olurdu (bu da değişimden sonra kusursuz olmayacağı anlamına gelirdi). Tanrı'nın etkilenmezliğini savunanlara göre, Kutsal Yazılar'da Tanrı'nın tutku veya acı hissettiğini gösteren bölümler yalnızca insan biçimci anlatımlardır. Ancak bu görüş mantıksal sonucuna kadar götürülürse, Tanrı'nın mutlak değişmezliği O'nun herhangi bir eylemde bulunmasını da engeller gibi görünür. Böyle bir durumda O, hareketsiz bir varlık, adeta bir heykel olurdu.
Diğer uçta ise Açık Teistler bulunur. Onlar Kutsal Kitap'ta Tanrı'nın duygularıyla ilgili ifadeleri oldukça kelimesi kelimesine yorumlarlar. Tanrı'nın insanların seçimlerine gerçek duygularla, hayal kırıklığıyla hatta şaşkınlıkla karşılık verdiğini düşünürler. Açık Teistler, Tanrı'nın insanların ne yapacağını bilmediğini ve öğrendiğinde gerçek bir tepki verdiğini söylerler. Tanrı'nın etkilenmezliğini savunanların insan biçimci anlatım olarak gördüklerini, Açık Teistler doğrudan gerçek bir ifade olarak kabul ederler. Tanrı insanlığı yarattığı için üzülmüş ve onları yeryüzünden silmeye karar vermiştir (Yaratılış 6:7). Açık Teistlere göre Tanrı, insanlığın ne kadar günahkâr hâle geldiğini gördüğünde önceki eyleminden pişman olmuş ve yön değiştirmiştir. Biz Açık Teizmi reddederiz; çünkü bu görüş Tanrı'nın kusursuzluğunu azaltır.
Kutsal Yazılar, Açık Teizm ile Tanrı'nın etkilenmezliği arasında orta bir yol çiziyor gibi görünmektedir. Tanrı'nın duyguları vardır, ancak insanlar gibi bu duyguların esiri değildir. Tanrı'nın duyguları yalnızca insan biçimci anlatımlar değildir. Tanrı kederlenebilir, ancak hiçbir zaman “kederden felç olmaz.” Tanrı öfkelenebilir, ancak hiçbir zaman “öfkesini kaybetmez.” Tanrı seçimlerimizden dolayı hayal kırıklığı yaşayabilir, ancak bu seçimler O'nu şaşırtmaz. Tanrı'nın temel karakteri değişmez, ancak değişken insanlarla ilişki kurabilir ve zaman ve mekân içinde seçimlerimize karşılık verebilir; üstelik kendisi zaman ve mekânın dışında var olmasına rağmen. Doğası ve karakteri aynı kalırken, bize verdiği karşılık duruma göre farklı olabilir. O her zaman diğer özellikleriyle uyumlu biçimde karşılık verir.
Sonuç olarak, Mesih'te Tanrı gerçekten acı ve ıstırap yaşamıştır. Belki de Mesih'te değişmezliği, hem kusursuz ve değişmeyen bir Tanrı'yı hem de acı ve duyguları deneyimleyen bir Tanrı'yı görebileceğimiz şekilde anlayabiliriz. İbraniler 13:8 şöyle der: “İsa Mesih dün, bugün ve sonsuza dek aynıdır.” Buna rağmen İsa'nın değiştiğini biliyoruz. O büyüdü, eylemlerde bulundu, duygular yaşadı, öldü, dirildi ve öfke, şefkat ve açlık hissetti. Ancak bu değişimler hiçbir zaman O'nun başlangıçta kusursuzdan daha az bir şey olduğunu göstermedi.
English
Tanrı'nın etkilenmezliği nedir?
