Soru
Her şeyi gören göz nedir?
Yanıt
"Takdir Gözü" olarak da adlandırılan "her şeyi gören göz" sembolünün birçok kültürel, dini, felsefi ve kült kullanımı vardır. Bazıları her şeyi gören gözün eski Mısır'daki "Horus'un Gözü"ne dayandığını öne sürmektedir, ancak sembolizmdeki benzerlik mutlaka benzer bir anlam ifade etmemektedir. Temel temsil, kendisinden her yöne doğru "ihtişam" ya da ışınlar yayılan kapaklı bir gözdür. Avrupa Hristiyan versiyonunda gözün etrafında üçgen bir çerçeve de bulunur. Genel olarak, her şeyi gören göz, her şeyi bilen bir varlığın -genellikle bir tanrının- sembolüdür.
Çoğu Amerikalı her şeyi gören göze aşinadır çünkü dolar banknotunun arka yüzünde yer alır. Orada, "Büyük Mühür" olarak adlandırılan şeyin bir parçası olarak, Takdir Gözü tamamlanmamış bir piramidin kapak taşı olarak görünür. Piramidin tabanında Roma rakamlarıyla "1776" yazılıdır. Piramidin altında "Novus Ordo Seclorum" (Latince "Çağların Yeni Düzeni") yazan bir pankart yer almaktadır. Piramidin üzerinde ise "Annuit Cœptis" (Latince "Teşebbüsleri İyileştirir") yazmaktadır. O halde Büyük Mühür'deki fikir, Takdir-i İlahi'nin Amerika'ya yeni bir tarih çağının kuruluşunda iyilik gösterdiğidir.
Petersburg'daki Kazan Katedrali'nden hiyeroglif metinlere kadar dünyanın her yerinde rastlanan bir semboldür. Birçok kültürde, özellikle de "her şeyi gören göz"ün koruduğuna inanılan "nazar"ın varlığını kabul eden kültürlerde, tılsım ya da koruyucu bir tılsım olarak kullanılır. Meksika'da ojo de venado bu şekilde kullanılan şamanik bir tılsımdır. Sembolün kendisi Budizm'de kullanılmasa da, bazı Budist metinlerde Buda'dan "dünyanın gözü" olarak bahsedilir.
Popüler kültürde J. R. R. Tolkien'in Yüzüklerin Efendisi'ndeki karakteri Sauron'dan Kırmızı Göz, Kapaksız Göz ve Büyük Göz olarak bahsedilir. Peter Jackson'ın Yüzüklerin Efendisi film üçlemesindeki Sauron tasviri, tüm Orta Dünya'yı izleyen ateşli bir göz şeklindedir. Böyle bir tasvir, "her şeyi gören göz" mitolojisinin çarpıtılmış bir kullanımıyla kolayca karıştırılabilir. Film endüstrisi bize aynı zamanda "her şeyi gören gözün" Amerika'nın Kurucu Babaları tarafından Özgür Masonluğun bir sembolü olarak kullanıldığı National Treasure'ı da vermiştir. Bununla birlikte, tamamlanmamış bir piramitte gözün kullanılması hiçbir zaman Masonik bir sembol olmamıştır ve her şeyi gören göz, Büyük Mühür tasarımının tamamlanmasından yıllar sonra, 1797 yılına kadar Özgür Masonlukta kullanılmamıştır.
Hristiyanlık birçok sembol kullansa da (haç ve balık en yaygın olanlarıdır), bunlar hiçbir zaman özel bir güçle donatılmamıştır. Semboller bize temel Hristiyan hakikatlerini hatırlatan resimler olarak kalmıştır ve bu anlam onları önemli kılsa da özünde güçlü kılmaz. Avrupa Hristiyan bağlamında, özellikle de Orta Çağ ve Rönesans dönemlerinde, üçgen bir çerçeve içindeki Takdir Gözü, Teslis'in bir sembolü olarak kullanılmıştır. Gözün kendisi Tanrı'nın her şeyi bildiğinin bir sembolü olarak düşünülebilir.
Dolayısıyla, her şeyi gören göz, bağlama bağlı olarak farklı insanlar için farklı anlamlar ifade edebilen bir simgedir. Bazıları bu sembolü Teslis'in bir temsili olarak görürken, diğerleri daha genel bir Yüksek Güç ya da Takdir'in temsili olarak kabul etmekte; bazıları ise Masonik bir simge, İlluminati'nin komplocu bir işareti ya da iyi şans tılsımı olarak görmektedir.
English
Her şeyi gören göz nedir?
