Soru
Gnostik teriminin tanımı nedir?
Yanıt
Gnostik kelimesinin tanımını yapmak, çırpınan bir balık kadar kolaydır. Yunanca "bilmek" anlamına gelen gnosis kelimesinden türetilmiştir. Gnostisizm söz konusu olduğunda, "bilinen" şey, Gnostisizm'in ilk kilisenin oluşumu ve sağlamlaşması sırasında ilk kez ortaya çıkmasından bu yana geçen binlerce yıl boyunca değişmiştir.
Temel olarak Gnostik, kurtuluş yolu olarak özel, mistik bilgi edinmeye inanır. Gnostik inançlara göre, iyi ve mükemmel olan, ancak kişisel olmayan ve bilinemeyen Büyük bir Tanrı vardır. Evrenin yaratıcısı aslında kusursuz bir maddi evren yaratmak isteyen ama işi eline yüzüne bulaştıran, "gerçek Tanrı"nın ucuz bir taklidi olan daha küçük bir tanrıydı. Bir ütopyaya sahip olmak yerine, acı, sefalet ve entelektüel ve ruhsal körlükle enfekte olmuş bir dünya ile sonuçlandık; tüm madde artık yozlaşmış ve kötüdür. Ne var ki, bu aşağı ilah insanı yarattığında, yanlışlıkla insanlığa "gerçek" Tanrı'nın ruhundan bir kıvılcım aşılamış ve insanı kötü, maddi bir bedenin sınırları içine hapsolmuş, özünde iyi bir ruh haline getirmiştir.
Yalnızca Mesih aracılığıyla kurtuluş mesajının aksine (Elçilerin İşleri 4:12), Gnostik İsa kendi kendine kurtuluş mesajı getirir. İnsanın kendisini maddi bedeninden kurtarmak ve Tanrı'ya ulaşmak için gereken bilgiyi bulmak için yalnızca içindeki "kıvılcımı" incelemesi gerekir. Bu sözde yürek saflığı Yeremya 17:9'da belirtilenin tam tersidir: "Yürek her şeyden daha aldatıcıdır, iyileşmez,
Onu kim anlayabilir?"
Günümüzde Gnostisizm evrim geçirmiş ve sadece ruhani olmaktan çıkıp seküler ve bilimsel bir hal almıştır. Psikolog C. G. Jung, Gnostisizmi bir düşünme biçimi olarak geleneksel Hristiyanlıktan daha üstün olarak övmüştür. Gnostisizmin bir başka biçimi Tanrı'nın varlığını tamamen reddederken, sonsuz ama yine de kusurlu bir evreni benimser. Gnostisizmin bu ateist biçimi maddi dünyayı tamamen kötü olarak değil, kusurlu ve eksik olarak görür. İnsanoğlu "tanrı" haline gelir ve kendi bilgeliğiyle insan bedenini ve etrafındaki dünyayı iyileştirmek onun hakkıdır.
Hristiyanlık ve Gnostisizm birbirini dışlar; ancak dikkatli olmazsak Gnostik bir zihniyetin kendi düşüncelerimize sızması kolaydır (1. Petrus 5:8). Gnostik iyiliğin peşindedir, ancak Mesih tarafından yenilenmeyi aramak yerine, yaşamak için insan merkezli bir amaca tutunur. Gnostik düşünce insanı "kendi gözünde bilge" yapar (Yeşaya 5:21) ki Özdeyişler 3:7'de buna karşı uyarıda bulunulmaktadır: "Kendini bilge biri olarak görme, RAB'den kork, kötülükten uzak dur."
Gnostik düşünce daha derin gerçeğin Tanrı'dan ayrı olarak bulunabileceğini iddia eder. Ancak Süleyman'ın Özdeyişleri 1:7 şöyle der: "RAB korkusudur bilginin temeli. Ahmaklarsa bilgeliği ve terbiyeyi küçümser." Cevaplar için yozlaşmış, kusurlu "iç benliklerimizi" aramak yerine, her şeyi Tanrı'nın açıklanmış Sözü'ne karşı sınamalıyız (1. Selanikliler 5:21). Sonuçta, güvenilebilecek olan yalnızca Tanrı'nın gerçeğidir.
English
Gnostik teriminin tanımı nedir?
