Soru
Doğurganlık kültleri nedir?
Yanıt
Bereket kültü, bitkilerin, hayvanların ve insanların bereketini veya üretkenliğini korumaya çalışan bir tür doğa tapınmasıdır. Bereket kültleri genellikle belirli bir tanrıya odaklanır ve takipçiler bu tanrı ya da tanrıçaya yakararak bereketin ortaya çıkacağına inanırlar.
Bereket kültleri eski pagan dinlerinde yaygındı; bereketi sağlamak, kuraklık ve kısırlıktan kaçınmak için belirli zamanlarda belirli ayinler yapılırdı. Yaygın ritüeller arasında hayvanların ve bazen de insanların kurban edilmesinin yanı sıra tapınak fahişeliği de yer alıyordu. Mısır, Amerika, Avrupa, Hindistan, Çin ve Orta Doğu da dahil olmak üzere dünyanın dört bir yanında doğurganlık kültlerine dair kanıtlar bulunmuştur.
Eski Ahit'te Kenan dinleri, genellikle Baal ve Aşera'ya odaklanan doğurganlık kültlerini içeriyordu. Kral Yoşiya Yahuda'ya reformlar getirdiğinde, tapınağı doğurganlık kültleriyle ilişkili birçok şeyden temizlemek zorunda kalmıştı (2. Krallar 23:4-7). Yeremya'nın zamanında, asi bir grup Yahudi "Gök Kraliçesi"ne tapınmakta ısrar ediyordu. Törenlerini bereketle nasıl ilişkilendirdiklerine dikkat edin: "RAB'bin adıyla bize söylediklerini dinlemeyeceğiz! Tersine, yapacağımızı söylediğimiz her şeyi kesinlikle yapacağız: Gök Kraliçesi'ne buhur yakacak, atalarımızın, krallarımızın, önderlerimizin ve kendimizin Yahuda kentlerinde, Yeruşalim sokaklarında yaptığımız gibi ona dökmelik sunular dökeceğiz. O zamanlar bol yiyeceğimiz vardı, her işimiz yolundaydı, sıkıntı çekmiyorduk. Oysa Gök Kraliçesi'ne buhur yakmayı, dökmelik sunular dökmeyi bıraktığımız günden bu yana her yönden yokluk çekiyoruz; kılıçtan, kıtlıktan yok oluyoruz" (Yeremya 44:16-18). Gök Kraliçesi'ne yapılan bu tapınma bir bereket kültüydü.
Yeni Ahit döneminin Yunan ve Roma tanrıları arasında Afrodit (Venüs), Artemis (Diana) ve Demeter (Ceres) gibi bereket tanrıçaları da vardı. Bereket kültlerinin çoğu mevsimlerin değişimini, doğayı ve ekinlerin verimliliğini vurguluyordu. Diana'ya tapınmanın merkezi, Pavlus'un sonunda Müjde'yi getirdiği Efes'teydi. Diana'nın putlarını yapan gümüşçüler Pavlus'un yaptıklarına karşı çıktılar (Elçilerin İşleri 19:23-24). Gümüşçüler işlerini kaybetmekten korktular ve Pavlus'a karşı bir ayaklanma başlattılar, çünkü birçok insan İsa'ya iman ediyor ve Diana'dan uzaklaşıyordu (Elçilerin İşleri 19:25-41).
Kutsal Kitap'ta Tanrı haklı olarak bereket kültlerini ve ritüellerini mahkûm eder. Musa Kanunu'nun büyük bir kısmı Kenan pagan dinlerinin iğrenç uygulamalarıyla ilgilidir. Özellikle Tanrı İsraillilere Baal'a sunak kurmamalarını ve Aşera'ya ağaç dikmemelerini emretmiştir (Yasa'nın Tekrarı 16:21). Kutsal Yazılar, kısmen doğurganlık ayini olarak yapılan Molek'e çocuk kurban etme gibi korkunç bir uygulamayı defalarca kınamıştır (Levililer 18:21). Ayrıca Tanrı tapınak fahişeliğini de kınamış ve herhangi bir İsraillinin tapınak fahişesi olmasını yasaklamıştır (Yasa'nın Tekrarı 23:17). Bu emirlere rağmen, İsrailliler sık sık Tanrı'ya itaatsizlik edip bu bereket kültlerine katıldılar. Bir keresinde İsrailliler "kendilerini Peorlu Baal'a boyunduruk altına aldılar" (Çölde Sayım 25:5), Baal'a kurban kestiler ve açıkça ahlaksızlık yaptılar. Tanrı yargılamak için 24.000 kişiyi öldüren bir bela gönderdi (Çölde Sayım 25:9).
Bereket kültlerinin çoğu zamanla yok olmuş olsa da, bazı unsurlar Tibet Budizmi ve Hinduizm gibi dinlerin içindeki daha küçük mezheplerde hala bulunmaktadır. Doğurganlık ritüelleri bugün hala bazı Wicca ve neo-pagan gruplarında uygulanmaktadır. Toprağı ve doğayı kişileştiren ya da bir "ana tanrıçadan" söz eden her öğreti, eski bereket kültlerine geri dönmektedir.
Doğurganlığı sağlayabilecek tek kişi Tanrı'dır. Yaşam ve ölüm O'nun elindedir (Yasa'nın Tekrarı 32:39). Bereket kültlerinin bereketi sağlama girişimleri boşunaydı ve boşunadır çünkü Rab her şeyin kontrolündedir. Mevsimleri (Daniel 2:21), yağmuru (Matta 5:45) ve ekinleri (Levililer 26:3-4) O yaratır. Hem insanların hem de hayvanların rahimlerinin açılıp kapanmasından yalnızca Tanrı sorumludur (bkz. Yaratılış 29:31; 30:22; Mısır'dan Çıkış 34:19; 1. Samuel 1:5). Sahte tanrılara tapınmak sadece ruhsal köleliğe yol açar ve Baal, Aşera, Yunan ve Roma tanrıları gerçek tanrılar değildir.
English
Doğurganlık kültleri nedir?
