Soru
Apateizm nedir? Apateist nedir?
Yanıt
Apateizm, Tanrı ve manevi konularla ilgili belirli bir görüşü tanımlayan, nispeten modern bir kelimedir. Bu kavramın temelinde apati, yani bir şeye ilgisiz olmak veya bir şeye çok az önem vermek yatmaktadır. Apateist, yani apateizm sergileyen kişi, Tanrı ve din gibi konuların alakasız, anlamsız veya ilgisiz olduğunu düşünür. Apateizm terimi, herhangi bir inanç sisteminden çok bir tutumu ifade eder, ancak birçok insanın Tanrı hakkında nasıl düşündüğünü veya düşünmediğini özetlemek için yararlı olabilir.
Bazı insanlar din ve maneviyat hakkında net ve güçlü görüşlere sahiptir. Tek ve aktif bir tanrıya inanmaya teizm denir. Tek ve müdahil olmayan bir tanrı fikrine ise deizm denir. Bir kişi "Tanrı yoktur" diye kesin bir şekilde ifade ettiğinde, bu ateizmin bir ifadesidir. Bir kişi "Tanrı'ya inanıp inanmadığımı bilmiyorum" dediğinde, bu agnostisizmdir. Ve bir kişi herhangi bir şekilde umursamadığında, bu apateizmdir. Tanrı hakkında nadiren düşünen veya manevi konulara ilgi duymayan kişiler apateist olarak tanımlanabilir.
Ateizm veya agnostisizmden farklı olarak, apateizm Tanrı'nın doğası veya varlığı hakkında belirli bir iddiada bulunmaz. Apateizm ilgisizliği yansıttığı için, çok az kişi bu sıfatı kendisine yakıştırır. Tanrı ve dinin önemsiz olduğunu aktif olarak düşünenlerin çoğu, kendilerini ateist veya agnostik olarak tanımlar. Bununla birlikte, apateizmin modern kültürde en yaygın tutumlardan biri olduğunu söylemek doğru olur.
Bir tutum olarak, dini bir görüş olarak değil, apateizm, bir dine mensup olduğunu iddia edenlerde bile ortaya çıkabilir. Örneğin, "Ben Katolik'im" diyen, ancak on yıldır ayine katılmayan, günah çıkarmaya gitmeyen ve nadiren dua eden kişi, her şeyden çok bir apateisttir. Aynı şey, "Ben Hristiyanım" diyen, ancak hayatı Kutsal Kitap'ın standartlarıyla tamamen uyumsuz olan ve günlük yaşamında Tanrı'yı hiç düşünmeyen bir kişi için de geçerlidir. Bu tür kişiler Tanrı'yı önemsediklerini söyleyebilirler ve hatta öyle olduklarını düşünebilirler. Ancak pratikte ilgisizlik sergiliyorlar. Tanrı'yı pek düşünmüyorlar. Tanrı fikrine karşı ilgisizlik gösteriyorlar, ki bu da apateizmin temel tanımıdır.
Gerçek şu ki, Batı kültürlerindeki çoğu insan apateist olarak tanımlanabilir. Zor zamanlarda veya bu konuyu tartışmaya zorlandıklarında, Tanrı'ya bir tür inançlarını ifade ederler. Bu inanç hayali değildir; bu tür insanlar aslında Tanrı hakkında bir tür görüşe sahiptir. Ancak pratikte ve günlük yaşamda, ne Tanrı ne de maneviyat genellikle düşüncelerine girmez. Çoğu insan Tanrı'ya aktif olarak karşı çıkmaz veya O'nu kendinden emin bir şekilde reddetmez; sadece bu fikre karşı duyarsızdır.
Hristiyan inancına "dahil" gibi görünenler bile aslında apateist olabilirler. Batı'daki çoğu Hristiyan'ın inanç sisteminin Ahlaki Terapötik Deizm olduğu söylenir; bu, esasen Hristiyanlık kokulu bir apateizm versiyonudur.
Kutsal Kitap, inananları apateizmin tuzağına düşmemeleri konusunda uyarır. Örneğin, İbraniler 2:1, inananlara gerçeklerden "sapmamak" için "dikkatli olmalarını" emreder. Daha sert bir uyarı İbraniler 5:11-14'te yer alır; burada, inanç konusunda tembel olanlar ilgisizlikleri nedeniyle eleştirilir. Gerçeğe veya Tanrı'ya kayıtsız kaldığımızda, hatalar yapmaya ve yalanlara kanmaya meyilliyizdir. İnanç, bir anlamda kaslara benzer: güçlü kalmak için kullanılmalıdır. Kaslar kullanılmadığında küçülürler, bu sürece atrofi denir. İnanç da görmezden gelindiğinde, ilgisizlik nedeniyle zayıflar.
Apatizm "resmi" bir dünya görüşü olmasa da, önemli bir kavramdır. Birçok inanç iddiasında bulunan insan, aslında Tanrı ve Hristiyan inancı hakkında ilgisiz ve bilgisizdir. Bunu bilmek, müjdeleme konusunda bize büyük ölçüde yardımcı olabilir: Tanrı ve kurtuluş, modern Batı kültüründeki çoğu insanın aklına "gelmeyen" düşüncelerdir. İnanç etiketleri taşıyanlar bile, çoğu zaman, inançlarının doktrinlerini anlamlı bir şekilde düşünmez, onlara göre hareket etmez veya onları incelemezler. Apateizmin başlıca belirtisi cehalettir ve bu, gerçeği sevgiyle açıklayarak ve başkalarına müjdeye yanıt verme şansı vererek aşılabilir.
English
Apateizm nedir? Apateist nedir?
