Soru
Bir ana tanrı var mı?
Yanıt
Hristiyanlık dışındaki dinlerde kadın ilahlar oldukça yaygındır. Neredeyse her putperest dinde bir tür tanrıça bulunur. Bazı kişiler, Kutsal Kitap'ın hiçbir şekilde Tanrı Baba'nın kadın bir karşılığını desteklememesine rağmen, "Anne Tanrı" kavramını Hristiyanlığa da uyarlamaya çalışırlar.
Bazıları, eski İsrailliler tarafından kabul edilmiş bir Anne Tanrı örneği olarak Aşera'yı gösterir. Onlara göre Aşera yalnızca bir tanrıça değil, aynı zamanda Yahve'nin eşiydi. Ancak bu görüş, İsraillilerin Yahve merkezli dinlerini Baal tapınmasından geliştirdiği varsayımına dayanan, Baal tapınmasının basitleştirilmiş bir yeniden yorumudur. Kenan mitolojisinde Aşera, Baal'ın eşiydi; fakat Musa Yasası Aşera'ya tapınmayı kesin biçimde yasaklamıştır (Yasa'nın Tekrarı 16:21). İsrail'in zaman zaman Aşera tapınmasına yönelmesi isyan olarak görülmüş ve günah sayılmıştır (bkz. 1. Krallar 15:13; 2. Tarihler 15:13).
Bazıları ise Süleyman'ın Özdeyişleri 8. bölümde Bilgelik'in bir kadın olarak kişileştirilmesini temel alarak Bilgelik'i bir Anne Tanrı olarak görmeye çalışır. 27–31. ayetlerde Bilgelik, yaratılış sırasında Tanrı'nın yanında bulunan biri gibi konuşur. Ancak Süleyman'ın Özdeyişleri şiirsel ve son derece simgesel bir kitaptır. Buradaki Bilgelik açıkça bir kişileştirmedir; gerçek bir kişi değildir. "Bilgelik" gerçek bir kişi olmadığı gibi, Tanrı Baba'nın kadın eşi ya da karşılığı da değildir.
Benzer şekilde, World Mission Society Church of God, Galatyalılar 4:26'yı Yeni Yeruşalim'le ilgili bazı görüşlerle birleştirerek Tanrı'nın göksel bir eşi, yani "Göksel Anne"si olduğunu öğretir. Oysa Yeni Antlaşma'da kilise, kurtarılmış topluluk olarak Mesih'in gelini diye adlandırılır; ancak hiçbir yerde bir Anne Tanrı'dan söz edilmez.
Bazıları da Meryem'i "Göklerin Kraliçesi" olarak görüp onu neredeyse ilahlaştırır. Ancak bu görüşün kaynağı Kutsal Kitap değildir. Meryem'in kendisi bile Anne Tanrı olduğu düşüncesini reddeder. Luka 1:47'de Tanrı'yı kendi Kurtarıcısı olarak tanımlar. Meryem ölümlü bir insandı ve tıpkı diğer bütün insanlar gibi kurtuluşa ihtiyaç duyan bir günahkârdı.
Kutsal Yazılar'da bir "Anne Tanrıça" bulmaya yönelik bu girişimlerin yanı sıra, kadın ilahlarla dolu birçok putperest din de vardır. Yeremya 7:18 ve 44:17–25 ayetlerinde "Gök Kraliçesi"ne tapınıldığından söz edilir. Bu putperest bir ilahadır. Yeremya putperest inancı onaylamamış, aksine Gök Kraliçesi'yle ilgili uygulamaları kınamış ve ondan yalnızca halk arasında kullanılan unvanıyla söz etmiştir.
Çevre bilincinin artmasıyla birlikte yeniden popülerlik kazanan bir başka tanrıça da Gaia'dır (veya Gaea). Gaia, yeryüzünün tanrıçasıdır. Gaia, Yunan mitolojisinin bir kalıntısından ibarettir ve bazı durumlarda "Toprak Ana" şeklindeki evrimci anlayışla özdeşleştirilmiştir. Yunan mitolojisinde Gaia gerçek bir varlık olarak kabul edilmiş olabilir; ancak modern evrimci düşüncede Gaia, evrenin ve bütün canlıların ortaya çıktığı maddenin kişileştirilmesinden başka bir şey değildir.
Anne Tanrı düşüncesini savunan bazı kişiler, Kutsal Kitap'ta bir çelişki olduğunu ileri sürerler. Bir yandan Kutsal Kitap yalnızca tek Tanrı olduğunu söylerken, diğer yandan başka ilahlardan da söz ettiğini iddia ederler. Pavlus bu konuyu 1. Korintliler 8:4–6'da şöyle açıklar:
"Putlara sunulan kurban etinin yenmesine gelince, biliyoruz ki, 'Dünyada put bir hiçtir' ve 'Birden fazla Tanrı yoktur'. Yerde ya da gökte ilah diye adlandırılanlar varsa da –nitekim pek çok “ilah”, pek çok “rab” vardır– bizim için tek bir Tanrı Baba vardır. O her şeyin kaynağıdır, bizler O'nun için yaşıyoruz. Tek bir Rab var, O da İsa Mesih'tir. Her şey O'nun aracılığıyla yaratıldı, biz de O'nun aracılığıyla yaşıyoruz."
Tanrı tek gerçek Tanrı'dır. Ancak insanların tapındığı birçok sözde "ilah" vardır. Bu sözde ilahların çoğu kadın tanrılardır.
Bir ilaha hangi cinsiyet atfedilmiş olursa olsun, Tanrı açıkça Kendisinin göğün ve yerin tek gerçek Yaratıcısı olduğunu bildirmiştir. "Öyle ki, doğudan batıya dek Benden başkası olmadığını herkes bilsin. RAB benim, başkası yok" (Yeşaya 45:6).
Anne Tanrı diye bir varlık yoktur.
English
Bir ana tanrı var mı?
