Soru
Tomizm nedir?
Yanıt
Tomizm, Katolik bilgin Thomas Aquinas tarafından geliştirilen bir felsefe sistemidir. Aquinas, Aristoteles'in felsefesini Hristiyan teolojisiyle uyumlu hale getirerek, tarihin en etkili sistemlerinden biri haline gelen bir sistem oluşturdu. Aquinas'ın felsefesi, hayattayken popülerdi. Ölümünden sonra, azınlık bir grup Katolik lider, onun öğretilerini sapkınlık olarak kınadı. Onların çabaları, eserlerinin popülaritesini azalttı, ancak bu geçici bir durumdu.
Reformasyon'a yanıt olarak, Katolik Kilisesi Aquinas'ın Tomizm dahil eserlerini büyük ölçüde destekledi ve onu Kutsal Kitap'tan sonra ikinci sıraya yükseltti. Günümüzde diğer felsefi sistemler birçok noktada Tomizm ile aynı fikirde değildir, ancak Tomizm hâlen baskın bir felsefi dünya görüşü olmaya devam etmektedir.
Tomizm, özellikle "körü körüne inanç"a karşı çıkarak, akla dayalıdır. Çelişmezlik ve nedensellik yasalarını gerçekliğin temel ilkeleri olarak kabul eder. Tomizm'e göre, doğanın ve teolojinin çoğu gözlem ve akıl yoluyla kavranabilir. Buna göre, akıl yoluyla bilinebilenler, yalnızca inançla bilinenleri yargılamak için kullanılmalıdır. Ancak Tomizm, bazı gerçeklerin yalnızca özel vahiy yoluyla bilinebileceğini kabul eder.
Tomizm aynı zamanda deneycidir, yani bilgi için gözlem ve deneyimlerin gerekli olduğunu öğretir. Doğrudan deneyime dayanarak Tanrı'nın varlığını savunamayacağımızı, yalnızca gördüklerimizi, hissettiklerimizi ve anladıklarımızı yorumlayarak Tanrı'yı savunabileceğimizi iddia eder. Bu felsefe, gözlem veya deneysel veriler olmadan saf mantık veya akıl yürütmenin güvenilir sonuçlara ulaşmak için kullanılabileceği şeklindeki Rasyonalist iddiayı reddeder.
Tomizm ayrıca "negatif teoloji" yoluyla Tanrı bilgisine yaklaşır. Bu, insanların Tanrı'yı metaforlar ve benzetmeler yoluyla kavramalarının gerekli olduğu inancıdır. Tanrı benzersiz, aşkın ve sonsuz olduğu için, O'nun tam olarak kavranması bizim anlayışımızın ötesindedir. Tanrı'yı en azından kısmen kavrayabilmek için, deneyimlerimizle ilgili mecazi veya benzetmeci terimler kullanmalıyız. Bu yaklaşım ayrıca, Kutsal Yazıların bazı bölümlerinin bağlama bağlı olarak mecazi olarak yorumlanabileceğini de ima eder.
Gerçekliğin karşılık teorisi, Tomizm'in temel bir parçasıdır. Bu, "gerçek"in bazı dışsal, nesnel gerçekliklere uygun olarak tanımlanabileceği fikridir. Tomizm, hem deneyciliği hem de nesnel gerçekçiliği varsayar; her ikisi de duyularımızın yararlı olduğunu ve dünyanın gerçekte olduğu gibi az çok anlaşılabileceğini iddia eder. Tomizm ayrıca, klasik dualizmden birçok yönden farklı olan beden ve ruhun birleşimini öğretir.
Tomizm, "öz" ve "varlık" arasında bir ayrım yapar. Sadece Tanrı'nın mutlak olduğunu, diğer her şeyin ise sonlu ve kusurlu olduğunu varsayar. Bu nedenle, sadece Tanrı'nın varlığıyla özdeş bir özü vardır. O, özün, maddenin ve varlığın tek ve yegane saf ifadesidir. Diğer her şeyin "ne olduğu" (özü) "varlığı"ndan (varlığı) farklıdır. Bu aynı zamanda, kötülüğün, "iyiliğin" yokluğu dışında, kendi başına var olmadığı anlamına da gelir. Bir şey, amacını veya varlığının "sebebini" ihlal ettiği ölçüde kötüdür.
Tomizm'e göre, tüm canlılar bir tür ruha sahiptir, ancak yalnızca insanlar ölümsüz, "akılcı" bir ruha sahiptir. Bu felsefeye göre, akıl kullanma yeteneğimiz, diğer yaşam formlarının sahip olmadığı doğaüstü bir niteliktir.
Tomizm, Aquinas'ın Tanrı'nın varlığını savunmak için giriş niteliğinde olan "Beş Yol"un da kaynağıdır. Bunlar, ilk hareket eden argümanı, ilk neden argümanı, olasılık (zorunluluk) argümanı, ontolojik (mükemmellik) argümanı ve teleolojik (tasarım) argümanıdır. Bunlar genellikle yanlış anlaşılır ve Aquinas'ın Hristiyan Tanrı'sı için en iyi ve en güçlü argümanları olduğu varsayılır. Gerçekte, "Beş Yol" sadece Hristiyan teizmi kavramını rasyonel temellerle tanıtmak için temel ilkeler olarak düşünülmüştür.
English
Tomizm nedir?
