Soru
Teilhardizm nedir?
Yanıt
Teilhardizm, evrim teorisine yarı-dinsel, mistik bir yaklaşımdır. Pierre Teilhard de Chardin (1881-1955) aynı zamanda paleontolog ve jeolog olarak eğitim almış bir filozof ve Cizvit rahibiydi. Teilhard de Chardin, felsefesinin yanı sıra en çok Pekin Adamı'nın keşfindeki rolüyle tanınıyor olabilir.
Teilhard'ın felsefesi, Teilhard'a göre evrenin nihai kaderi olan ve evrenin evrimleştiği nokta olan Omega Noktası üzerine odaklanmıştır. Mesih Alfa ve Omega olduğu için (Vahiy 1:8), Teilhard Hristiyanlık ve bilimi harmanlama çabasıyla Omega Noktasını sıklıkla Mesih ile bir tutmuştur. Yazdığı kitaplarda onun felsefesini ortaya koymaktadır.
Teilhard, vitalist evrim teorisini, yani evrimin büyük ölçekte rastgele olmadığı, belirli bir noktaya doğru ilerlediği fikrini tüm kalbiyle benimsemiştir. Evren insanda bilince evrilmiştir ve sonunda Omega Noktasında yüce bilince evrilecektir. Fiziksel dünyada işleyen evrimsel güçler ruhsal dünyada da işlemekte ve insanı ileriye doğru itmektedir. Teilhard bu öğretiyle kiliseyi modernleştirmeyi umuyordu. Eğer evrim tamamen rastlantısal ise, o zaman umutsuzluğa kapılmak için meşru bir neden vardır çünkü tarihin bir amacı yoktur. Ancak evrim bir yere doğru gidiyorsa, o zaman anlam ve amaç korunabilir. Mesih, herkesin Mesih aracılığıyla Tanrı'yla tamamen birleşeceği zaman evrimin nihai hedefidir. Bu birleşme ile tam olarak ne kastedildiği Yeni Ahit terimlerinden ziyade mistik terimlerle tanımlanır.
Aşağıdaki alıntı Teilhard'ın öğretisinin iyi bir özetidir ama gerçekte ne anlama gelmektedir?: "Uzayı, rüzgarları, gelgitleri ve yerçekimini dizginledikten sonra, Tanrı için sevginin enerjilerini dizginleyeceğimiz gün gelecektir. Ve o gün, dünya tarihinde ikinci kez ateşi keşfetmiş olacağız" (Geleceğe Doğru'daki "İffetin Evrimi"nden, 1936).
Çoğu bilim insanı Teilhard'ı sadece bilimsel terminolojiyi benimsemeye çalışan bir mistik olarak görmektedir. Evanjelik Hristiyanlar ise haklı olarak onu Yeni Ahit terminolojisini benimsemeye çalışan bir bilim adamı, filozof ve mistik olarak görebilirler. Bu nedenle, ne bilim insanları ne de Evanjelikler Teilhard'a büyük saygı duymaktadır. Bununla birlikte, Yeni Çağ hareketinde yer alanlar tarafından büyük saygı görmektedir.
Amerikan Teilhard Derneği, 1967'den beri "Teilhard'ın düşünce ve vizyonunu daha yaygın bir şekilde ulaşılabilir kılmaya kendini adamıştır" (web sitelerinden). Bu örgütün vurgusu, insanlığın Mesih'te Tanrı ile birliğinden ziyade, insanlık ruhunun küresel bir bilinçte birleşmesi üzerine gibi görünmektedir; bu da belki de felsefeyi çağdaş kültür için kabul edilebilir kılmak amacıyla artık Yeni Ahit terimleriyle ifade etmeye gerek olmadığını göstermektedir.
English
Teilhardizm nedir?
