Soru
Tanrı bencil midir?
Yanıt
Kutsal Kitap, Tanrı'nın bencil olup olmadığı sorusunu doğrudan ele almaz; çünkü eski çağlarda muhtemelen kimsenin aklına böyle bir soru gelmemişti. Bu, tamamen modern bir sorudur. Son yıllarda Tanrı'yı bencil, hatta kendini beğenmiş olmakla suçlamak yaygın hâle gelmiştir. Bu suçlama çoğunlukla Tanrı'ya inanmayan, ancak Kutsal Kitap'ın sunduğu Tanrı'nın aslında iyi olmadığını iddia etmek için bunu kullanan kişiler tarafından dile getirilir. Bu iddia genellikle şöyle ifade edilir: "Kutsal Kitap'ın Tanrısı her şeyi kendi yüceliği için yarattı, sonra da yaratıklarından kendisine tapmalarını ve itaat etmelerini istiyor; eğer bunu reddederlerse onları sonsuza dek cehennemde işkence etmekle tehdit ediyor."
Bir kişi ne kadar bencilse, başkalarında algıladığı bencillikten de o kadar rahatsız olur. Gerçekten bencil olmayan bir çocuk, başka bir çocuğun oyuncaklarını paylaşmak istememesine öfkelenmez. Bencillik, hak edilmediği hâlde dikkati kendi üzerine toplamaktır. Tanrı ise bütün evrendeki tek mükemmel Varlık'tır ve O'na yöneltilen her dikkat, övgü ve tapınma tamamen haklıdır. Tanrı'nın bencil olduğu yönündeki her suçlama, kaçınılmaz olarak insanın Tanrı'ya ait olan yeri kendisinin işgal etme arzusundan kaynaklanır. Tanrı'yı bencillikle suçlamamıza izin veren şey, aslında kendi bencilliğimizdir.
Tanrı ezelden beri kendi içinde tamamen yeterliydi. Kendisine bir doyum sağlamak için başka varlıklar yaratmaya ihtiyacı yoktu. Üçlü Birlik içinde kusursuz sevgi ve paydaşlık vardı. İnsanları yaratmasının tek nedeni, bizim de O'nun sevgisini ve mükemmelliğini deneyimleyebilmemizdi. Tanrı'yı bencillikle suçlamak, beş yaşındaki bir çocuğun anne babasını, istediği bütün oyuncakları almadıkları için bencil olmakla suçlamasına benzer. Üstelik anne babası ondan ev işlerinde yardım etmesini ister. Dahası, onlara saygı göstermesini ve her zaman itaat etmesini beklerler. Çocuk kendisinin daha iyi bildiğini düşündüğü zamanlarda bile, yine de anne babası ona kendi yönlendirmelerine boyun eğmesini söyler. Çocuğun anlayabildiği tek açıklama, anne babasının tamamen bencil olduğudur.
Westminster Kısa İlmihali, insanın amacını "Tanrı'yı yüceltmek ve O'ndan sonsuza dek zevk almak" şeklinde özetler. John Piper sık sık, "Tanrı en çok yüceltildiğinde biz en çok tatmin oluruz" demiştir. Tanrı'ya boyun eğip O'nu yücelttiğimizde, biz de ölçülemeyecek kadar büyük fayda görür ve yaratılış amacımızı buluruz. Peki ama, insanlar Tanrı'yla bir ilişki istemeseler bile Tanrı'nın onlara mutluluk vermesi daha cömert (ve daha az bencil) olmaz mıydı? C. S. Lewis bu soruya şöyle cevap verir:
"Tanrı bizi yarattı; tıpkı bir insanın bir motor tasarlaması gibi bizi tasarladı. Bir araba benzinle çalışmak üzere yapılmıştır ve başka hiçbir yakıtla doğru düzgün çalışmaz. Aynı şekilde Tanrı da insanı Kendisiyle yaşayacak şekilde tasarladı. Ruhlarımızın yakması için tasarlanan yakıt, ruhlarımızın beslenmesi için tasarlanan yiyecek O'nun Kendisidir. Başka hiçbir şey değildir. Bu yüzden Tanrı'dan bizi kendi istediğimiz şekilde mutlu etmesini istemek boşunadır... Tanrı bize Kendisi olmadan mutluluk ve esenlik veremez; çünkü bunlar O'ndan ayrı olarak var değildir. Böyle bir şey yoktur." (*Mere Christianity*, HarperOne; gözden geçirilmiş ve genişletilmiş baskı, 2015, s. 50).
Doğamız gereği Tanrı'ya boyun eğmek istemeyiz ve kontrolü elimizde tutabilmek, kendi kendimizin tanrısı olabilmek için O'nu hayatımızdan uzaklaştırmaya çalışırız. Tanrı, bizi kendi mutsuz yolumuza bırakmakta tamamen haklı olurdu. (Cehennem başka neleri içerirse içersin, bunun kesinlikle büyük bir parçası budur.) Ancak Tanrı bize olan sevgisini şu şekilde gösterdi: Biz daha günahkârken Mesih bizim uğrumuza öldü (Romalılar 5:8). Bağışlanabilmemizi sağlayan şey, Tanrı'nın bencilliği değil, özverisidir.
English
Tanrı bencil midir?