Soru
Şaktizm nedir?
Yanıt
Şaktizm Hinduizm'in en yaygın bilinen alt bölümlerinden biridir. Şaktizm, tüm Hinduların sahip olduğu temel inançları paylaşır ancak tanrısallığın eril yönünden ziyade dişil yönüne dikkat çekici bir vurgu yapar. Bu, Şaktizmi diğer Hindu mezheplerinden ayıran temel noktadır. İlginçtir ki, Hinduizm olağanüstü çeşitlilik gösterirken, Şaktizm bazen Hindular tarafından sapkın veya batıl inançlı olmakla eleştirilmektedir.
Hinduizm'in çoğu mezhebi teoride çok tanrılı, pratikte ise tek tanrılıdır. Yani, Hinduların büyük çoğunluğu birçok tanrının gerçek varlığını kabul etmekle birlikte yalnızca bir birincil tanrıyı onurlandırır ve ona ibadet eder. Vaishnavizm gibi mezheplerde bu ilah Vishnu'dur. Şaivizm'de ise Şiva'dır. Ancak Şaktizm'de ibadet için hepsi de dişi olan pek çok seçenek vardır. Şaktizm taraftarları tipik olarak genel yüce tanrıça olan Devi'nin tercih ettikleri temsilini seçer ve bağlılıklarını ona odaklarlar. Devi'nin kılıkları arasında Kali ve Lakshmi gibi tanrılar da bulunmaktadır.
Şaktizm, belirli bir "tanrıyı" yüce olarak görmek yerine, avatar olarak bilinen çeşitli enkarnasyonlar şeklinde gelen yüce bir tanrıça olduğuna inanır. Bu şekilde Şaktizm, Vaişnavizm gibi mezheplerle avatarlara vurgu yapar, ancak bu doktrine Vaişnavistler kadar önem vermezler. Tüm Hindu mezheplerinde olduğu gibi Şaktizm de çeşitli yorumlara açıktır. Bunlardan bazıları diğer dini gruplarla ortak bir zemin bulmaktadır. Örneğin Tantrik Şaktizm'in Vajrayana olarak da bilinen Tantrik Budizm'e çok benzediği söylenir çünkü bazı önemli ortak noktaları vardır.
Şaktizm'in temel ayırt edici özelliği "yüce tanrının" en iyi şekilde dişi olarak tanımlanmasıdır. Ancak Şaktizm bu yüce tanrının biyolojik olarak dişi olduğuna tam anlamıyla inanmaz. Şaktizm bu nihai tanrının erkek ya da dişi olmaktan ziyade "başka" bir şey olduğuna inanır, ancak nihai tanrıça-doğa olan Devi'nin dişil yönlerini ve dişi avatarlarını güçlü bir şekilde vurgular.
O halde Şaktizm diğer Hindu mezhepleri ve Budizm'in bazı biçimleriyle bazı ilginç paralellikler paylaşmaktadır. Bununla birlikte, bir inanç sistemi olarak Şaktizm, Hindu dininin tüm türleriyle aynı kusurlara ve hatalara tabidir. Reenkarnasyon, karma ve benzerleri nihai olarak yanlıştır ve bu nedenle Şaktizm Kutsal Kitap'ın yerine meşru bir alternatif olamaz.
English
Şaktizm nedir?
