Soru
Gautama Buda kimdi?
Yanıt
Gautama Buda ya da kısaca "Buda" olarak bilinen kişi, MÖ 6. yüzyıl civarında Siddhartha Gautama olarak doğmuştur. Buda hakkında bildiklerimizin çoğu efsanelerden ve sözlü geleneklerden aktarılmıştır. Ölümünden birkaç yüzyıl sonrasına kadar ondan bahseden hiçbir yazılı eser yoktur. Yaygın anlatılara göre, onu dünyevi acılardan koruyan aristokrat bir ailenin çocuğu olarak dünyaya gelmiştir. Onların çabalarına rağmen, acı ve sefaleti öğrenmiş, cesareti kırılmış ve dini bir çileci olmak için servetinden vazgeçmiştir. Sonunda Gautama Buda oburluk ve kendini inkâr gibi aşırılıklardan kaçınan bir yaklaşımda karar kıldı. Onun öğretileri bugün Budizm olarak bilinen dinin temelini oluşturur.
Buda hakkında tarihsel bilgi bulmak zordur. Hayatını ve öğretilerini detaylandıran en eski yazılı metinler ölümünden yaklaşık 500 yıl sonrasına tarihlenir. Ancak başka metinlerde kendisine dolaylı olarak atıfta bulunulmakta ve öğretilerinden bundan çok daha önce başkaları tarafından bahsedilmektedir. Bilgi azlığına rağmen, akademisyenler Gautama Buda'nın tarihi bir kişi olduğundan ve hayatının yaygın olarak kabul edilen ana hatlarının doğru olduğundan emindir. Felsefesinin daha ince ayrıntıları da dahil olmak üzere, onunla ilgili belirli ayrıntıları kesin olarak bilmek mümkün değildir. Şaşırtıcı olmayan bir şekilde, Buda'nın yaşamına dair biyografik ayrıntılar, çeşitli doğaüstü güçlere sahip olması da dahil olmak üzere fantastik olma eğilimindedir.
Siddhartha Gautama'nın ailesi varlıklı ve güçlüydü. Çeşitli biyografiler onu atletik, güzel ve iyi eğitimli bir savaşçı olarak tanımlar. Ailesi onu acı ve ıstırap bilgisinden korumaya çalışmıştır. Ayrıca, o zaman ve mekânda yerel batıl inançların ve Hinduizm'in çeşitli yorumlarının bir karışımı olan dini öğretilerden de uzak tutmuşlardır. Sonuç olarak, Buda ilk hastalık veya ölüm deneyimini yaşamadan önce neredeyse otuz yaşındaydı. Ailesinin isteklerine karşı gelerek saray duvarlarının dışına çıktı ve ölü bedenler, yaşlılar ve hastalar keşfetti. Bunun üzerine ailesinden kaçarak çileci oldu, dilenci olarak yaşadı ve hiçbir mülke sahip olmadı.
Bu ilk yıllarda Gautama çeşitli ruhani disiplinleri denemiş ama hepsini reddetmiştir. Buda sonunda yemek bile yemeden yaşamayı denedi, bu deney onu neredeyse öldürüyordu. Bu deneyim onu ne açgözlülüğün ne de kemer sıkmanın mutluluğun anahtarı olmadığına ikna etti. Gerçeği belirlemenin tek yolunun meditasyon olduğuna karar verdi. Böylece bir ağacın altına oturdu ve nihai gerçeği keşfedene kadar orada kalmaya karar verdi. Yaklaşık elli gün sonra, Siddhartha Gautama'nın Aydınlanma'ya ya da mükemmel bir ruhani farkındalık durumuna ulaştığı söylenir. Bu noktadan sonra "Buda" ya da "Aydınlanmış Kişi" olarak tanındı.
Buda hayatının geri kalanında gezgin bir öğretmen olarak yaşamış ve geniş bir takipçi kitlesi edinmiştir. Buda'nın kendisine kesin olarak bağlı olan tek öğreti, hedonizm ve kendini inkar arasında "orta yol" olarak meditasyona yapılan vurgudur. İster Buda'nın kendisi ister ilk takipçileri tarafından olsun, Budizm Dört Yüce Hakikat, Sekiz Katlı Yol gibi kavramlar ve karma ve reenkarnasyon gibi bazı Hindu inançlarının devamı üzerine kurulmuştur. Budist öğretilere göre yaşam acı çekmektir ve acı çekmenin başlıca nedeni arzudur. Budizm'e göre yeniden doğuş döngüsünü kırmanın tek yolu tüm arzulardan sıyrılmak, Orta Yolu izlemek ve mükemmel boşluk durumuna erişmektir. Bir kişi tüm arzu ve itkilerden arındığında, bir Buda olur ve reenkarne olmayı bırakır.
Gautama Buda seksen yaşlarında ölmüştür. Çeşitli biyografik kaynaklar ölüm nedenini gıda zehirlenmesi ya da bağırsak tıkanıklığına bağlamaktadır.
İyi niyetli insanların iddia ettiğinin aksine, Buda'nın yaşamı ve öğretileri İsa Mesih'inkilerden tamamen farklıdır. Geçmişleri, ahlakları ve maneviyatları, hayata ve insani ilerlemeye yaklaşımları gibi büyük ölçüde farklıydı.
Buda'nın yaşamı yalnızca yaşamından yüzyıllar sonrasına tarihlenen ve çoğu birbiriyle güçlü bir şekilde çelişen metinlerle bilinmektedir. İsa'nın yaşamından bahseden elimizdeki yazılı belgeler çarmıha gerilmesinden sonraki birkaç yıl içinde yazılmış, bir yüzyıldan daha kısa bir süre sonra yaygınlaşmış ve birbiriyle uyumlu ayrıntılar içermektedir.
Buda ayrıcalıklı bir şekilde doğmuş, yolunu bulmak için mücadele etmiş ve sonunda ruhani bir guru olarak on yıllarını geçirmiştir. İsa yoksul olarak doğmuş (Matta 8:20), yaşamı boyunca erdemiyle tanınmış (İbraniler 4:15; 1. Petrus 1:19) ve sadece üç yıl kadar halka öğretmenlik yapmıştır.
Budizm yaşamın acı olduğunu ve kişinin tek umudunun boşluğa ulaşarak varolmaktan vazgeçmek olduğunu öğretir. Mesih, her insanın yaşamının anlamlı olduğunu (Yuhanna 14:3; Matta 5:22) ve mutluluğa muktedir olduğunu (Yuhanna 10:10) ve varoluşun nihai amacının Tanrı ile sonsuzluk olduğunu öğretmiştir (Vahiy 21:3-4).
Budizm hiçbir olgusal ya da deneysel iddiada bulunmaz; kişi felsefi yaklaşımını kabul eder ya da etmez. Hristiyanlık tarihe (1. Korintliler 15:3), kanıtlara (Mezmur 19:11; Romalılar 1:2), Kutsal Yazılara (Elçilerin İşleri 17:11; Yuhanna 5:39, 46-47) ve peygamberliğe (Luka 18:31; 24:27) dayanır ve kişinin İsa'yı Mesih olarak kabul etme ya da reddetme konusunda bir karar vermesini gerektirir (Yuhanna 3:17-18).
Buda halkının saygı duyduğu bir bilge olarak olgun bir yaşta öldü. İsa henüz otuzlu yaşlarının başındayken kendi halkının ısrarı üzerine (Markos 15:14-15) acımasızca idam edilmiştir (Markos 15:24).
En önemlisi, Buda hiçbir zaman tanrısal olduğunu iddia etmemiştir ve ölümü hikâyesinin sonu olarak kabul edilir. İsa Mesih Tanrı olduğunu iddia etmiş (Matta 26:63-65), mucizeleriyle bunu kanıtlamak istemiş (Yuhanna 20:30-31) ve ölümünden sonra en yakın arkadaşları ve ailesi tarafından dirildiği görülmüştür (Yuhanna 21:14; Elçilerin İşleri 1:3).
English
Gautama Buda kimdi?
