Pytanie
Co oznacza stwierdzenie, że nie ma nic nowego pod słońcem?
Odpowiedź
Księga Koheleta 1:9 jest źródłem popularnego przysłowia „Nie ma nic nowego pod słońcem”. Werset ten brzmi następująco: „Co było, będzie znowu, / co się działo, będzie się działo znowu; / nie ma nic nowego pod słońcem”. Współcześnie wyrażenie „nie ma nic nowego pod słońcem” jest często używane jako wyraz zmęczenia życiem oraz narzekanie na monotonię życia. Kiedy Salomon napisał to zdanie, podkreślał cykliczny charakter ludzkiego życia na ziemi i pustkę życia poświęconego wyłącznie „wyścigowi szczurów”.
Wyrażenie „pod słońcem” pojawia się 29 razy w Księdze Koheleta i nigdzie indziej w Piśmie Świętym. W Księdze Koheleta ma ono oznaczać, że to, co dzieje się „pod słońcem” w życiu oddzielonym od Boga, jest uniwersalne – punkt widzenia Księgi Koheleta jest perspektywą związaną z ziemią.
Stwierdzenie, że nie ma nic nowego pod słońcem, oznacza, że na ziemi nie ma nic naprawdę nowego. Wszystkie działania człowieka w ciągu jego życia giną w wielkim planie rzeczy i wkrótce zostaną zapomniane (Księga Koheleta 1:11).
Stwierdzenie, że nie ma nic nowego pod słońcem, nie ignoruje wynalazków ani postępu technologicznego; raczej oznacza, że te innowacje nie powodują żadnych zasadniczych zmian w świecie. W czasach Salomona w społeczeństwie nastąpił znaczny postęp, ale z szerszej perspektywy życia natura ludzka pozostała i zawsze pozostanie taka sama.
W kontekście Księgi Koheleta 1 omawiane jest funkcjonowanie ziemi. Słońce (werset 5), wiatr (werset 6) i woda (werset 7) nadal działają tak samo jak w przeszłości. Pomimo wysiłków człowieka (werset 2) świat pozostaje niezmieniony. Częścią frustracji autora wynikającej z tej obserwacji jest to, że „nikt nie pamięta poprzednich pokoleń, a nawet te, które dopiero nadejdą, nie będą pamiętane przez tych, którzy przyjdą po nich” (werset 11). Ludzie mają tendencję do zapominania przeszłości, w wyniku czego powtarzają popełnione błędy.
Czy fakt, że nie ma nic nowego pod słońcem, oznacza, że ludzie nie powinni próbować poprawiać siebie, życia innych lub otaczającego ich świata? Przed wyciągnięciem jakichkolwiek wniosków należy przeczytać całą Księgę Koheleta. Na końcu Salomon pisze: „Wszystko zostało już powiedziane; oto wniosek: Bój się Boga i przestrzegaj Jego przykazań, bo to jest obowiązek każdego człowieka. Bóg bowiem osądzi każde dzieło, także wszystko, co ukryte, czy to dobre, czy złe” (Księga Koheleta 12:13–14).
Innymi słowy, życie to coś więcej niż to, co dzieje się „pod słońcem”. Życie dla Boga i Jego chwały jest celem życia. Ci, którzy nie dążą do tego celu, zostaną osądzeni. Nawet nasze dobre uczynki, które pozostały niezauważone w tym życiu, są widziane przez Boga i zostaną wynagrodzone w przyszłości. Ta wiedza powinna skutkować życiem dla Boga, głęboką miłością do innych i pragnieniem zmiany świata na lepsze.
W Księdze Jeremiasza 29:11 czytamy: „Znam bowiem plany, jakie mam wobec was – mówi Pan – plany pełne pokoju, a nie zguby, aby zapewnić wam przyszłość pełną nadziei”. Wielkie Posłannictwo nadaje również konkretną misję życiu chrześcijańskiemu: „Idźcie więc i nauczajcie wszystkie narody, udzielając im chrztu w imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego, ucząc je przestrzegać wszystkiego, co wam przykazałem” (Mt 28:19-20). Życie chrześcijańskie nie jest bezsensowne. Być może nie ma nic nowego pod słońcem, ale Jezus obiecuje, że pewnego dnia uczyni wszystko nowym (Obj. 21:5).
English
Co oznacza stwierdzenie, że nie ma nic nowego pod słońcem?
