Pytanie
Co to znaczy być roztropnym jak węże i niewinnym jak gołębie (Mt 10,16)?
Odpowiedź
Wysyłając Dwunastu, Jezus powiedział do nich: „Oto posyłam was jak owce między wilki; bądźcie więc roztropni jak węże i niewinni jak gołębie” (Mt 10:16, KJV). W tłumaczeniu NIV brzmi to: „bądźcie przebiegli jak węże i niewinni jak gołębie”.
Jezus używał porównań (figury retoryczne porównujące dwie różne rzeczy), aby pouczyć swoich uczniów, jak powinni się zachowywać w swojej służbie. Tuż przed tym, jak powiedział im, aby byli roztropni jak węże i niewinni jak gołębie, ostrzegł ich, że są wysyłani „jak owce między wilki”.
Świat, zarówno wtedy, jak i teraz, był wrogi wobec wierzących – nie przypadkowo, ale celowo. Wilki celowo wyrządzają krzywdę owcom. W takim środowisku pojawia się pytanie: „Jak możemy skutecznie szerzyć królestwo Boże, nie stając się sami drapieżnikami?”. Jezus nauczał swoich naśladowców, że aby być podobnym do Chrystusa w bezbożnym świecie, muszą połączyć mądrość węża z niewinnością gołębia.
Używając tych porównań, Jezus odwołuje się do powszechnego, przysłowiowego postrzegania węży i gołębi. Wąż był „podstępny”, „przebiegły” lub „sprytny” w Księdze Rodzaju 3:1. Z drugiej strony gołąb był uważany za niewinnego i nieszkodliwego – gołębie były wymienione wśród „zwierząt czystych” i były używane do składania ofiar (Księga Kapłańska 14:22). Do dziś gołębie są symbolem pokoju, a węże są uważane za „podstępne”.
Większość ludzi nie ma nic przeciwko porównywaniu ich charakteru do czystości i niewinności gołębia. Niektórzy jednak brzydzą się wizerunkiem węża, niezależnie od kontekstu. Nigdy nie potrafią spojrzeć na węża w pozytywnym świetle, nawet gdy Jezus używa go jako narzędzia nauczania. Nie powinniśmy jednak przywiązywać zbyt dużej wagi do tego porównania. Nie możemy utożsamiać złych czynów szatana (jako węża) z samym wężem. Zwierzęta nie są istotami moralnymi. Samo stworzenie nie może popełniać grzechu, a przebiegłość może być zaletą, a nie wadą. Jest to cecha, którą Jezus nakazał naśladować swoim uczniom.
Porównanie do węża pojawia się w dialogu Jezusa bez podkreślania negatywnych cech węża. Podstawową zasadą języka jest to, że kiedy mówca tworzy porównanie, niekoniecznie odwołuje się do całego potencjału wybranych przez siebie słów, ani do całej historii i znaczenia języka. Mówca definiuje raczej nową relację między dwiema rzeczami. Szybki rzut oka na Ewangelię Mateusza 10:16 pokazuje, że Jezus odwoływał się tylko do pozytywnych aspektów węża. Nie ma tu żadnej wzmianki o tym, że obarczał swoich uczniów bagażem Edenu. Po prostu mówi im, aby byli mądrzy (i niewinni), ponieważ reprezentują Go.
Kiedy Jezus powiedział Dwunastu, aby byli roztropni jak węże i niewinni jak gołębie, ustanowił ogólną zasadę dotyczącą techniki pracy w królestwie. Głosząc ewangelię wrogiemu światu, musimy być mądrzy (unikając zastawionych na nas sideł) i niewinni (służąc Panu bez zarzutu). Jezus nie sugerował, abyśmy uciekali się do oszustwa, ale abyśmy naśladowali w pozytywny sposób słynną przebiegłość węża. Przebiegłość nie jest równoznaczna z nieuczciwością, a niewinność nie jest równoznaczna z łatwowiernością.
Weźmy za przykład Jezusa: Pan był znany jako osoba łagodna. Rzeczywiście, Pismo Święte świadczy, że nie zgasiłby nawet tlącego się lnu (Mt 12:20). Ale czy zawsze (i wyłącznie) był łagodny? Nie. Kiedy wymagała tego sytuacja, chwycił za bicz i wygnał handlarzy ze świątyni (J 2:15). To niezwykle rzadkie działanie Jezusa, widziane w świetle Jego zwykłego zachowania, pokazuje siłę połączenia różnych narzędzi. Ten „gołębi” Człowiek Niewinności przemówił głośno i wyraźnie, wykazując się asertywnością w świątyni.
W bardziej typowych dla siebie momentach Jezus pokazał, że był mądry jak wąż w sposobie nauczania. Wiedział wystarczająco dużo, aby dostrzec różnice między swoimi słuchaczami (umiejętność o kluczowym znaczeniu), używał techniki opowiadania historii, aby zarówno karmić, jak i odsiewać (Mt 13:10-13), i nie dał się złapać w liczne pułapki, które zastawiali na niego jego wrogowie (Mk 8:11; 10:2; 12:13).
Jezus pokazał, że w każdej sytuacji był łagodny jak gołąb. Prowadził czyste i święte życie (Hbr 4:15), działał ze współczuciem (Mt 9:36) i rzucał wyzwanie każdemu, kto chciał znaleźć w Nim winę (J 8:46; 18:23). Trzykrotnie Piłat uznał Jezusa za niewinnego (J 18:38; 19:4, 6).
Apostoł Paweł również był przykładem osoby „roztropnej jak wąż i niewinnej jak gołąb”. Paweł żył w niewinności podobnej do gołębia, mając dobre sumienie przed Bogiem (Dz 23:1) i nauczył się zaprzeczać swoim cielesnym pragnieniom, aby nie narażać swojej służby (1 Kor 9:27). Ale Paweł wykazywał się również przebiegłością węża, kiedy było to konieczne. Znał swoje prawa i wykorzystywał system prawny na swoją korzyść (Dz 16:37; 22:25; 25:11). Starannie przygotowywał również swoje przemówienia, aby wywrzeć jak największy wpływ na słuchaczy (Dz 17:22–23; 23:6–8).
W Ewangelii Mateusza 10:16 Jezus nauczył nas, jak optymalnie wykorzystać możliwości szerzenia ewangelii. Aby życie chrześcijańskie było udane, musimy znaleźć optymalną równowagę między gołębiem a wężem. Powinniśmy starać się być łagodni, ale nie ulegli, i musimy być gotowi do poświęceń, ale nie dać się wykorzystać. Jesteśmy świadomi nieuczciwych taktyk stosowanych przez wroga, ale wybieramy drogę honoru. Piotr napomina nas: „Żyjcie tak dobrze wśród pogan, aby nawet ci, którzy was oskarżają o złe postępowanie, widząc wasze dobre uczynki, chwalili Boga w dniu, w którym nas nawiedzi” (1 Piotra 2:12).
English
Co to znaczy być roztropnym jak węże i niewinnym jak gołębie (Mt 10,16)?
