Pytanie
Czy liczby podane w Biblii są dokładne?
Odpowiedź
Krytycy często twierdzą, że liczby podane w Biblii nie są dosłowne lub niemożliwe do zaakceptowania. Na przykład w Księdze Liczb wczesny spis ludności wykazał, że mężczyźni w wieku dwudziestu lat lub starsi tworzyli armię liczącą ponad 603 000 żołnierzy (Lb 1:46). Czy Izrael mógł mieć armię tej wielkości podczas swojej wędrówki po pustyni?
Biblia twierdzi, że jest Słowem Bożym, a zatem jest doskonała (2 Tymoteusza 3:16–17). Oznacza to, że pierwotna treść tekstu biblijnego była dokładna. Ponadto badania krytyki tekstu dotyczące Biblii hebrajskiej i Nowego Testamentu wykazują niezwykle wysoki poziom integralności tekstu, co daje nam pewność, że to, co zostało pierwotnie napisane, zachowało się w naszej dzisiejszej Biblii.
Istnieją jednak uzasadnione powody, aby dyskutować nad niektórymi liczbami podanymi w Biblii. Jedną z kwestii jest rozbieżność między liczbami zapisanymi w Biblii hebrajskiej (Starym Testamencie) a liczbami podanymi w Septuagincie (greckim tłumaczeniu Biblii hebrajskiej wykonanym między III a I wiekiem p.n.e.). Spis ludności w Księdze Liczb 1 należy jednak do innej kategorii sporów. W Księdze Liczb 1 pojawia się pytanie, czy Izrael był w stanie zebrać armię tej wielkości. Siły zbrojne liczące 603 000 żołnierzy oznaczają, że ogólna liczba ludności wynosiła co najmniej 2,4 miliona, czyli ponad połowę ówczesnej populacji Egiptu.
Analizując dokładność liczb podanych w Biblii, należy wziąć pod uwagę kilka czynników:
1) To, że liczba jest zaskakująco duża, nie oznacza, że jest nieprawdziwa. Biblia naucza, że Izraelici „rozmnożyli się bardzo” podczas 430 lat pobytu w Egipcie i „stali się tak liczni, że zapełnili kraj” (Księga Wyjścia 1:7). Egipski faraon był tak zaniepokojony wzrostem liczby ludności, że próbował zmniejszyć liczbę niewolników, wywierając presję na hebrajskie położne, aby zabijały nowo narodzonych synów (Księga Wyjścia 1:8, 15). Nie podano dokładnych liczb, ale jeśli król obawiał się, że ludność hebrajska wkrótce przewyższy liczebnie Egipcjan, to istnieją poważne powody, aby sądzić, że w czasie exodusu w regionie tym mieszkała ogromna liczba Izraelitów.
Spis ludności w Księdze Liczb 1, który obejmował tylko mężczyzn w wieku 20 lat i starszych, sugeruje, że całkowita liczba Hebrajczyków mogła przekraczać 2 miliony osób. Chociaż jest to rzeczywiście duża liczba, nie jest ona niemożliwa. Wymagałoby to tempa wzrostu populacji na poziomie 2,6% — niezwykle wysokiego, ale nieznacznie przewyższającego tempo wzrostu wynoszące 2,2% odnotowane na całym świecie w połowie XX wieku. Jeśli każde pokolenie miało średnio sześcioro dzieci, wzrost z 70 osób do 2 milionów w ciągu 400 lat nie jest nieuzasadniony.
2) Dokładność liczb w Biblii jest związana z prawidłowym tłumaczeniem tekstu. Jako przykład weźmy dane spisu ludności z Księgi Liczb 1 (zwracając uwagę, że to samo można zastosować do spisu ludności z Księgi Liczb 26):
W Księdze Liczb 1:21 mężczyźni w wieku zdolnym do walki z plemienia Rubena to „czterdzieści sześć tysięcy pięćset” (dosłowne tłumaczenie Younga), co w prawie wszystkich innych tłumaczeniach oddano jako „46 500”. Jednak dwa słowa w tym wyrażeniu podlegają różnym interpretacjom. Hebrajskie słowo tłumaczone jako „tysiąc” jest używane w innych miejscach Pisma Świętego jako ogólne odniesienie do grup, a nie jako konkretna liczba. Na przykład słowo to odnosi się do plemion (Księga Liczb 10:4), klanów (Księga Jozuego 22:14), rodzin (Księga Jozuego 22:21) i oddziałów (Księga Liczb 1:16).
Ponadto słowo przetłumaczone jako „i” może również oznaczać „lub”, w zależności od kontekstu. Na przykład w Księdze Wyjścia 21:15 i 21:17 słowo to jest użyte w kontekście, w którym wyraźnie oznacza „lub”.
Jeśli więc słowo „tysiące” odnosi się do grup rodzinnych, a drugie wystąpienie słowa „i” rozumiane jest jako „lub”, to Liczb 1:21 można przetłumaczyć jako „czterdzieści sześć klanów lub pięćset”. Plemię Rubena miałoby zatem 500 wojowników z 46 grup rodzinnych.
3) Wiara w dokładność liczb podanych w Biblii dopuszcza możliwość błędu skryby. Księga Liczb 1:46 podaje ostateczną liczbę żołnierzy ze wszystkich plemion Izraela: „Łączna liczba wynosiła 603 550”. Liczba ta, sugerująca łączną populację wynoszącą 2,4 miliona, jest przedmiotem dyskusji. Jeśli jednak założymy, że podczas kopiowania tego wersetu popełniono błąd skryby, łączna liczba żołnierzy wyniosłaby „598 rodzin z 5550 mężczyznami”. Liczba ta byłaby zgodna z niższymi danymi spisu ludności: łączna populacja Izraelitów wyniosłaby około 22 200 osób.
Taki błąd typograficzny jest całkowicie prawdopodobny. Chociaż język hebrajski przedstawia liczby za pomocą słów, starożytni ludzie często używali skrótów, stosując linie lub kropki podobne do współczesnych znaków liczbowych. Znaki te były stosunkowo łatwe do błędnego odczytania, a większość potencjalnych błędów skrybów w rękopisach Starego Testamentu dotyczy właśnie tego rodzaju rozbieżności (2 Samuela 10:18; 1 Kronik 19:18; 1 Królewskiej 4:26; 2 Królewskiej 24:8; 2 Kronik 9:25; 36:9).
Niezależnie od tego, czy liczebność armii izraelskiej wynosiła ponad 600 000, czy raczej około 5500, dokładność Biblii w jej oryginalnych autografach nie podlega dyskusji. Kwestią sporną jest nasze tłumaczenie niektórych hebrajskich słów oraz dokładność zapisu liczbowego przez skrybę.
English
Czy liczby podane w Biblii są dokładne?
