Pytanie
O jakiej fizycznej chorobie ciała mowa w Liście do Galatów 4:13?
Odpowiedź
W liście do Galatów apostoł Paweł wspomina o swojej fizycznym uszczerbku: „Wiecie, że z powodu fizycznej choroby głosiłem wam po raz pierwszy ewangelię” (List do Galatów 4:13). Inne tłumaczenia opisują jego dolegliwość jako „chorobę ciała” i „dolegliwość fizyczną” (ESV). Ponadto Paweł odnosi się do swojej dolegliwości jako „mojej próbie” w Liście do Galatów 4:14 (NKJV), co w innych tłumaczeniach oddano jako „moja choroba” (NIV) i „mój stan” (ESV). Ani List do Galatów, ani żadna inna księga Biblii nie określa jasno, na co cierpiał Paweł. Jednak wielu uczonych znajduje powody, by sądzić, że mogła to być jakaś choroba oczu.
Ci, którzy uważają, że Paweł cierpiał na chorobę oczu, znajdują potwierdzenie tej teorii w innych fragmentach Listu do Galatów, choć powiązania są raczej słabe. Po pierwsze, Paweł wspomina, że Galacjanie oddaliby mu swoje oczy w geście dobroci: „Jakież więc było wasze błogosławieństwo? Świadczę bowiem o was, że gdyby to było możliwe, wyrwalibyście sobie oczy i oddali mi je” (List do Galatów 4:15). Chociaż zwolennicy interpretacji słabego wzroku przyznają, że opis Pawła w tym wersecie nie jest dosłowny, sugerują, że może on w przenośni nawiązywać do swojej dolegliwości fizycznej. Ci, którzy nie zgadzają się z tym poglądem, twierdzą, że Paweł używa jedynie obrazowego języka (np. Mt 18:29), aby podkreślić sympatię Galatów do niego.
Drugim dowodem przemawiającym za teorią słabego wzroku jest zakończenie listu, w którym Paweł wspomina o pisaniu dużymi literami, co może wskazywać na problemy ze wzrokiem: „Zobaczcie, jakimi dużymi literami piszę do was własnoręcznie” (Galacjan 6:11). Ci, którzy nie zgadzają się z tą interpretacją, sugerują, że Paweł mógł pisać dużymi literami dla podkreślenia znaczenia lub być może dla zwrócenia uwagi na fakt, że przestał korzystać z pomocy amanuensis (tj. sekretarza piszącego), któremu często dyktował swoje listy (zob. także 1 Koryntian 16:21; Kolosan 4:18).
Niektórzy zwolennicy interpretacji dotyczącej słabego wzroku powołują się na ślepotę, której Paweł doświadczył podczas nawrócenia: „Saul podniósł się z ziemi i chociaż jego oczy były otwarte, nic nie widział. Wiedli go więc za rękę i zaprowadzili do Damaszku” (Dz 9:8). Jednak kontekst w Dziejach Apostolskich sugeruje, że jego ślepota miała nadprzyrodzone pochodzenie i cel i była tylko tymczasowa (Dz 9:18). Jest więc mało prawdopodobne, aby fizyczna niepełnosprawność Pawła była trwałym problemem związanym z jego nawróceniem.
Istnieje wiele mniejszościowych poglądów na temat niepełnosprawności Pawła. Kilku ojców wczesnego Kościoła uważało, że była to migrena. Niektórzy współcześni uczeni sugerują, że była to epilepsja, zaburzenie neurologiczne powodujące nawracające napady padaczkowe. Taki stan zdrowia stanowiłby poważne wyzwanie dla opiekunów w I wieku. Dla niektórych może to wyjaśniać stwierdzenie Pawła, że Galacjanie „nie gardzili nim ani nie poniżali” z powodu jego stanu zdrowia (Galacjan 4:14).
Inna mniejszościowa opinia głosi, że dolegliwością Pawła była malaria, choroba przenoszona przez komary, która może powodować gorączkę, a w niektórych przypadkach nawet śmierć. Wyjaśnienie to opiera się na szczegółach z Dziejów Apostolskich 13, które opisują, jak Paweł przybył do Galacji podczas swojej pierwszej podróży misyjnej. Paweł, podróżując z Barnabą i Markiem, przybył do miasta Perga, położonego na bagnistym terenie w Pamfilii, gdzie malaria wydawała się być chorobą endemiczną. To właśnie w Perge Marek opuścił grupę (Dz 13:13), a przyczyną jego odejścia mogła być choroba, na którą tam zachorował. Jeśli Paweł rzeczywiście zaraził się malarią na nizinach Perge, jego przeniesienie się do Antiochii Pizydyjskiej w Galacji było rozsądnym posunięciem, ponieważ Antiochia leżała około 3600 stóp wyżej niż Perga, a komary były tam mniej aktywne. Nie ma jednak dowodów na to, że wysokość Galacji miała wpływ na pobyt Pawła w tym regionie. Można przypuszczać, że każda choroba mogła spowodować jego postój w tym regionie.
Jeszcze innym poglądem jest to, że wzmianka Pawła o jego słabości była metaforycznym odniesieniem do prześladowań w ogóle. Interpretacja ta jest zgodna z tym, jak niektórzy rozumieją jego opis ciernia w ciele (2 Koryntian 12:7) jako odniesienie do blizn, pozostałości po prześladowaniach. Jednak greckie słowo użyte przez Pawła, przetłumaczone jako „niedomaganie” w Liście do Galatów 4:13, wyraźnie odnosi się do fizycznej dolegliwości w jedynym innym wersecie, w którym je używa (1 List do Tymoteusza 5:23). Ponadto Ewangelie i Dzieje Apostolskie używają tego słowa wyłącznie w odniesieniu do dolegliwości fizycznych (np. Mateusz 8:17; Jan 5:5; Dzieje Apostolskie 28:9).
Podsumowując, pogląd większości, że problemem zdrowotnym Pawła w Liście do Galatów 4:13 był słaby wzrok, ma więcej dowodów na poparcie niż inne wyjaśnienia. Ponadto Paweł świadczył, że Bóg działał poprzez jego stan, aby głosić ewangelię Galatom. Jego niedomaganie nie mogło pokrzyżować Bożego planu wykorzystania go do pozyskania uczniów ze wszystkich narodów (Mt 28:19–20), ilustrując prawdę, że Bóg sprawia, że wszystko służy ku dobremu (Rz 8:28).
English
O jakiej fizycznej chorobie ciała mowa w Liście do Galatów 4:13?
