Pytanie
Jakie jest znaczenie słów „znam bowiem plany, jakie mam wobec was” z Księgi Jeremiasza 29:11?
Odpowiedź
„Znam bowiem plany, jakie mam wobec was – mówi Pan – plany pełne pokoju, a nie zguby, aby zapewnić wam przyszłość pełną nadziei”. Ten werset lub jego fragmenty są bardzo popularne. Jeremiasz 29:11 często pojawia się na plakatach, koszulkach, naklejkach na zderzaki samochodowe itp. Werset ten jest często przytaczany jako obietnica nadziei dla ludzi pogrążonych w żałobie lub zniechęconych. Jednak zanim będzie można go zastosować, należy najpierw zrozumieć jego kontekst.
Interpretując Pismo Święte, musimy pamiętać o rozróżnieniu między interpretacją fragmentu a zastosowaniem tego samego fragmentu: fragment może mieć tylko jedno znaczenie, ale może mieć wiele zastosowań. Jeremiasz 29:11 nie jest wyjątkiem. Ten werset ma tylko jedno znaczenie.
Jeremiasz 29 jest skierowany do wygnańców w Babilonie. Jako karę za grzechy Judy, Bóg zamierzał wysłać Babilończyków, aby zniszczyli Jerozolimę i świątynię oraz wywieźli wielu ludzi do Babilonu. (Zobacz Jeremiasz 25:8–14 jako przykład). W czasie, gdy Jeremiasz pisał Jeremiasza 29, Nabuchodonozor wywiózł już część Żydów do Babilonu (zob. werset 1), chociaż całkowite zniszczenie Jerozolimy i świątyni miało dopiero nastąpić. Jeremiasz pisze do wygnańców, aby powiedzieć im, że po 70 latach ludzie powrócą do swojej ziemi (werset 10). Następnie w wersecie 11 zapewnia ich, że Bóg ich nie opuścił. Zostaną przywróceni. Boże plany wobec Jego wybranego ludu były „dobrem, a nie złem, aby dać wam przyszłość i nadzieję” (NLT).
W podstawowym zastosowaniu Jeremiasz 29:11 nie ma nic wspólnego z żadną osobą żyjącą dzisiaj. Ten werset odnosił się tylko do Żydów, którzy byli na wygnaniu w Babilonie w VI wieku p.n.e. Jednak wyrażone w nim uczucie jest tak piękne i dodające otuchy, że czy nie ma sensu, aby odnosiło się ono również do dzisiejszych czasów? Odpowiedź brzmi: tak.
Jeremiasz 29:11 ma inne zastosowania. W szczególności wers ten odzwierciedla bardziej ogólną zasadę Bożej łaski i miłości do tych, których On kocha, w tym do współczesnego Kościoła. To bardziej ogólne zastosowanie jest możliwe dzięki niezmiennej naturze Boga.
Bóg obiecał sprowadzić Izrael z powrotem, dlatego wygnańcy mogli być pewni, że mają przyszłość i nadzieję. Obietnica ta nie została złożona wszystkim narodom w tamtym czasie, ale tylko Izraelowi. Podobnie Bóg obiecał wierzącym w Chrystusa pewne rzeczy, które nie mają zastosowania do całej ludzkości. Tym, którzy są w Chrystusie, Bóg obiecał, że nasze grzechy zostaną przebaczone i staniemy przed Bogiem usprawiedliwieni. Bóg ma plany wobec tych, którzy są w Chrystusie, i plany te są dobre.
Odcienie Jeremiasza 29:11 można dostrzec w innych miejscach Pisma Świętego, na przykład w Liście do Rzymian 8:31–39: „Jeśli Bóg jest za nami, kto może być przeciwko nam? Ten, który nie oszczędził własnego Syna, ale Go za nas wszystkich wydał – jakże miałby wraz z Nim nie obdarzyć nas wszystkim? Kto oskarży tych, których Bóg wybrał? To Bóg usprawiedliwia. Kto więc potępi? Nikt. Chrystus Jezus, który umarł, a co więcej, został wskrzeszony, jest po prawicy Boga i wstawia się za nami. Kto nas odłączy od miłości Chrystusowej? Czy utrapienie, czy ucisk, czy prześladowanie, czy głód, czy nagość, czy niebezpieczeństwo, czy miecz? Nie, we wszystkim tym jesteśmy więcej niż zwycięzcami dzięki Temu, który nas umiłował. Jestem bowiem przekonany, że ani śmierć, ani życie, ani aniołowie, ani demony, ani teraźniejszość, ani przyszłość, ani żadne moce, ani wysokość, ani głębokość, ani żadne inne stworzenie nie będzie w stanie oddzielić nas od miłości Boga, która jest w Chrystusie Jezusie, naszym Panu."
Wierzący w Chrystusa mogą być pewni, że wszystko będzie działało na naszą korzyść i że Bóg ma dla nas zaplanowaną przyszłość. Mamy nadzieję, która „nie zawstydza nas” (Rz 5,5). Otrzymaliśmy obietnice, na których możemy polegać, tak jak Izrael. Jeśli więc cytując Jeremiasza 29,11 myślimy o naszym bezpieczeństwie w Chrystusie, to sformułowanie to jest właściwe, nawet jeśli kontekst historyczny nie ma zastosowania.
Należy jednak zachować ostrożność, ponieważ Jeremiasz 29:11 może być również niewłaściwie wykorzystywany. Po pierwsze, czasami jest on błędnie stosowany w odniesieniu do całej ludzkości. Ściśle rzecz biorąc, obietnica z Jeremiasza 29:11 nie dotyczy każdego człowieka, ale tylko tych, którzy są w Chrystusie. Być może można by ją nawet rozszerzyć jako część zaproszenia do przyjęcia Chrystusa: „Jeśli przyjdziesz do Niego, On obiecuje ci przyszłość i nadzieję!”. Poza Chrystusem, jedynym Zbawicielem, nie ma przyszłości ani nadziei (zob. Ewangelia Jana 3:18). Zbyt często Jeremiasz 29:11, cytowany bez kontekstu i stosowany uniwersalnie, sprawia wrażenie, że Bóg jest kochającym dziadkiem, który chce nas tylko rozpieszczać.
Drugie niebezpieczeństwo związane z używaniem tego wersetu bez zrozumienia kontekstu jest takie samo, jak niebezpieczeństwo związane z wyrwaniem z kontekstu Listu do Rzymian 8:28. Jeremiasz 29:11 obiecał, że naród izraelski zostanie przywrócony, ale bardzo niewielu z wygnańców dożyło spełnienia się tej przepowiedni 70 lat później. Większość z nich zmarła, nie widząc przyszłości, którą zaplanował Bóg. Podobnie przyszłość i nadzieja, jaką mamy w Chrystusie, nie są gwarancją, że w tym życiu wszystko pójdzie dobrze. Dla większości wierzących w całej historii i w dzisiejszym świecie świat jest zimnym i niebezpiecznym miejscem. W rzeczywistości obietnica zawarta w Liście do Rzymian 8:28 mówi konkretnie, że chociaż wierzący będą musieli stawić czoła różnego rodzaju niebezpieczeństwom i prześladowaniom w tym życiu (kłopoty, trudności, prześladowania, głód, nagość, niebezpieczeństwo, miecz – zob. werset 35), Chrystus nigdy ich nie opuści. W tym życiu wierzący mają nadzieję dzięki działaniu Ducha Świętego w naszych sercach, ale przyszłość, nadzieja i dobrobyt, które Bóg zaplanował dla wierzących, zostaną w pełni zrealizowane dopiero po zakończeniu tego życia pełnego cierpień.
Interpretując Pismo Święte, musimy pamiętać o rozróżnieniu między interpretacją fragmentu a zastosowaniem tego samego fragmentu: fragment może mieć tylko jedno znaczenie, ale może mieć wiele zastosowań. Jeremiasz 29:11 nie jest wyjątkiem. Ten werset ma tylko jedno znaczenie.
Jeremiasz 29 jest skierowany do wygnańców w Babilonie. Jako karę za grzechy Judy, Bóg zamierzał wysłać Babilończyków, aby zniszczyli Jerozolimę i świątynię oraz wywieźli wielu ludzi do Babilonu. (Zobacz Jeremiasz 25:8–14 jako przykład). W czasie, gdy Jeremiasz pisał Jeremiasza 29, Nabuchodonozor wywiózł już część Żydów do Babilonu (zob. werset 1), chociaż całkowite zniszczenie Jerozolimy i świątyni miało dopiero nastąpić. Jeremiasz pisze do wygnańców, aby powiedzieć im, że po 70 latach ludzie powrócą do swojej ziemi (werset 10). Następnie w wersecie 11 zapewnia ich, że Bóg ich nie opuścił. Zostaną przywróceni. Boże plany wobec Jego wybranego ludu były „dobrem, a nie złem, aby dać wam przyszłość i nadzieję” (NLT).
W podstawowym zastosowaniu Jeremiasz 29:11 nie ma nic wspólnego z żadną osobą żyjącą dzisiaj. Ten werset odnosił się tylko do Żydów, którzy byli na wygnaniu w Babilonie w VI wieku p.n.e. Jednak wyrażone w nim uczucie jest tak piękne i dodające otuchy, że czy nie ma sensu, aby odnosiło się ono również do dzisiejszych czasów? Odpowiedź brzmi: tak.
Jeremiasz 29:11 ma inne zastosowania. W szczególności wers ten odzwierciedla bardziej ogólną zasadę Bożej łaski i miłości do tych, których On kocha, w tym do współczesnego Kościoła. To bardziej ogólne zastosowanie jest możliwe dzięki niezmiennej naturze Boga.
Bóg obiecał sprowadzić Izrael z powrotem, dlatego wygnańcy mogli być pewni, że mają przyszłość i nadzieję. Obietnica ta nie została złożona wszystkim narodom w tamtym czasie, ale tylko Izraelowi. Podobnie Bóg obiecał wierzącym w Chrystusa pewne rzeczy, które nie mają zastosowania do całej ludzkości. Tym, którzy są w Chrystusie, Bóg obiecał, że nasze grzechy zostaną przebaczone i staniemy przed Bogiem usprawiedliwieni. Bóg ma plany wobec tych, którzy są w Chrystusie, i plany te są dobre.
Odcienie Jeremiasza 29:11 można dostrzec w innych miejscach Pisma Świętego, na przykład w Liście do Rzymian 8:31–39: „Jeśli Bóg jest za nami, kto może być przeciwko nam? Ten, który nie oszczędził własnego Syna, ale Go za nas wszystkich wydał – jakże miałby wraz z Nim nie obdarzyć nas wszystkim? Kto oskarży tych, których Bóg wybrał? To Bóg usprawiedliwia. Kto więc potępi? Nikt. Chrystus Jezus, który umarł, a co więcej, został wskrzeszony, jest po prawicy Boga i wstawia się za nami. Kto nas odłączy od miłości Chrystusowej? Czy utrapienie, czy ucisk, czy prześladowanie, czy głód, czy nagość, czy niebezpieczeństwo, czy miecz? Nie, we wszystkim tym jesteśmy więcej niż zwycięzcami dzięki Temu, który nas umiłował. Jestem bowiem przekonany, że ani śmierć, ani życie, ani aniołowie, ani demony, ani teraźniejszość, ani przyszłość, ani żadne moce, ani wysokość, ani głębokość, ani żadne inne stworzenie nie będzie w stanie oddzielić nas od miłości Boga, która jest w Chrystusie Jezusie, naszym Panu."
Wierzący w Chrystusa mogą być pewni, że wszystko będzie działało na naszą korzyść i że Bóg ma dla nas zaplanowaną przyszłość. Mamy nadzieję, która „nie zawstydza nas” (Rz 5,5). Otrzymaliśmy obietnice, na których możemy polegać, tak jak Izrael. Jeśli więc cytując Jeremiasza 29,11 myślimy o naszym bezpieczeństwie w Chrystusie, to sformułowanie to jest właściwe, nawet jeśli kontekst historyczny nie ma zastosowania.
Należy jednak zachować ostrożność, ponieważ Jeremiasz 29:11 może być również niewłaściwie wykorzystywany. Po pierwsze, czasami jest on błędnie stosowany w odniesieniu do całej ludzkości. Ściśle rzecz biorąc, obietnica z Jeremiasza 29:11 nie dotyczy każdego człowieka, ale tylko tych, którzy są w Chrystusie. Być może można by ją nawet rozszerzyć jako część zaproszenia do przyjęcia Chrystusa: „Jeśli przyjdziesz do Niego, On obiecuje ci przyszłość i nadzieję!”. Poza Chrystusem, jedynym Zbawicielem, nie ma przyszłości ani nadziei (zob. Ewangelia Jana 3:18). Zbyt często Jeremiasz 29:11, cytowany bez kontekstu i stosowany uniwersalnie, sprawia wrażenie, że Bóg jest kochającym dziadkiem, który chce nas tylko rozpieszczać.
Drugie niebezpieczeństwo związane z używaniem tego wersetu bez zrozumienia kontekstu jest takie samo, jak niebezpieczeństwo związane z wyrwaniem z kontekstu Listu do Rzymian 8:28. Jeremiasz 29:11 obiecał, że naród izraelski zostanie przywrócony, ale bardzo niewielu z wygnańców dożyło spełnienia się tej przepowiedni 70 lat później. Większość z nich zmarła, nie widząc przyszłości, którą zaplanował Bóg. Podobnie przyszłość i nadzieja, jaką mamy w Chrystusie, nie są gwarancją, że w tym życiu wszystko pójdzie dobrze. Dla większości wierzących w całej historii i w dzisiejszym świecie świat jest zimnym i niebezpiecznym miejscem. W rzeczywistości obietnica zawarta w Liście do Rzymian 8:28 mówi konkretnie, że chociaż wierzący będą musieli stawić czoła różnego rodzaju niebezpieczeństwom i prześladowaniom w tym życiu (kłopoty, trudności, prześladowania, głód, nagość, niebezpieczeństwo, miecz – zob. werset 35), Chrystus nigdy ich nie opuści. W tym życiu wierzący mają nadzieję dzięki działaniu Ducha Świętego w naszych sercach, ale przyszłość, nadzieja i dobrobyt, które Bóg zaplanował dla wierzących, zostaną w pełni zrealizowane dopiero po zakończeniu tego życia pełnego cierpień.