Pytanie
Dlaczego Jehu zniszczył kult Baala w Izraelu, ale nie kult złotych cieląt?
Odpowiedź
Jehu został namaszczony przez proroka Elizeusza na króla Izraela w miejsce złego Achaba. Miało to miejsce w ramach kary wymierzonej Achabowi za czczenie Baala. Dlatego rolą Jehu było położenie kresu kultowi Baala w Izraelu.
W tej roli Jehu odniósł wyraźny sukces. Najpierw kazał zabić wszystkich ludzi, którzy czcili Baala (2 Król. 10:18–26). Następnie, na rozkaz Jehu, „zburzyli słup Baala i zburzyli dom Baala, i uczynili go latryną, która istnieje do dnia dzisiejszego. W ten sposób Jehu wymazał Baala z Izraela” (wersety 27–28). Cel Boga, jakim było wyeliminowanie kultu Baala z kraju, został osiągnięty.
Jednak już w następnym wersecie (2 Król. 10:29) czytamy: „Jehu nie odwrócił się jednak od grzechów Jeroboama, syna Nebata, który doprowadził Izrael do grzechu, to znaczy od złotych cielców, które były w Betel i w Dan”. Tak więc, mimo że Baal zniknął, w Izraelu pozostały inne formy bałwochwalstwa.
Według 1 Królów 12:28–29 to sam Jeroboam wykonał złote cielęta w Betel i Dan. Niektórzy uczeni przypuszczają, że ponieważ Baal był pierwotnie bogiem obcych, Jehu mógł ograniczyć swoje działania wyłącznie do usunięcia obcych bogów. Zostawił w spokoju bogów „rodzimych” – tych stworzonych i ustanowionych przez Izrael.
Bardziej prawdopodobnym wyjaśnieniem jest to, że miejsca kultu cieląt pozostały nienaruszone, ponieważ Izrael był nadal podzielonym królestwem. Alternatywą byłoby ponowne zjednoczenie się z Judą i oddawanie czci zgodnie z Prawem w świątyni w Jerozolimie. Nie miało to jednak miejsca, ponieważ Jehu prowadził wojnę z Judą (2 Kronik 22:7–9).
Jehu był jednym z wielu niegodziwych królów północnego królestwa Izraela, ale był jednym z „lepszych” spośród „złych królów”. Inni byli znacznie gorsi. Bóg obdarzył Jehu długim panowaniem trwającym 28 lat i złożył mu obietnicę: „Ponieważ dobrze uczyniłeś, wykonując to, co jest słuszne w moich oczach, i postąpiłeś z domem Achaba zgodnie z wszystkim, co było w moim sercu, twoi synowie do czwartego pokolenia będą zasiadać na tronie Izraela” (2 Królów 10:30). Jehu panował w latach około 841–814 p.n.e.
Wpływy Jehu w północnym królestwie miały trwać przez sto lat, jednak Syria zaczęła przejmować coraz większe części Izraela: „od Jordanu na wschód, całą ziemię Gileadu, Gadytów, Rubenitów i Manassytów, od Aroer, które leży przy dolinie Arnon, to znaczy Gilead i Baszan” (2 Król. 10:33). Reformy Jehu były ostatecznie tylko częściowym i krótkotrwałym wysiłkiem. Izrael kontynuował drogę do zniszczenia, ostatecznie zostając pokonanym przez swoich wrogów, zgodnie z proroctwem (Ozeasz 1:4).
W tej roli Jehu odniósł wyraźny sukces. Najpierw kazał zabić wszystkich ludzi, którzy czcili Baala (2 Król. 10:18–26). Następnie, na rozkaz Jehu, „zburzyli słup Baala i zburzyli dom Baala, i uczynili go latryną, która istnieje do dnia dzisiejszego. W ten sposób Jehu wymazał Baala z Izraela” (wersety 27–28). Cel Boga, jakim było wyeliminowanie kultu Baala z kraju, został osiągnięty.
Jednak już w następnym wersecie (2 Król. 10:29) czytamy: „Jehu nie odwrócił się jednak od grzechów Jeroboama, syna Nebata, który doprowadził Izrael do grzechu, to znaczy od złotych cielców, które były w Betel i w Dan”. Tak więc, mimo że Baal zniknął, w Izraelu pozostały inne formy bałwochwalstwa.
Według 1 Królów 12:28–29 to sam Jeroboam wykonał złote cielęta w Betel i Dan. Niektórzy uczeni przypuszczają, że ponieważ Baal był pierwotnie bogiem obcych, Jehu mógł ograniczyć swoje działania wyłącznie do usunięcia obcych bogów. Zostawił w spokoju bogów „rodzimych” – tych stworzonych i ustanowionych przez Izrael.
Bardziej prawdopodobnym wyjaśnieniem jest to, że miejsca kultu cieląt pozostały nienaruszone, ponieważ Izrael był nadal podzielonym królestwem. Alternatywą byłoby ponowne zjednoczenie się z Judą i oddawanie czci zgodnie z Prawem w świątyni w Jerozolimie. Nie miało to jednak miejsca, ponieważ Jehu prowadził wojnę z Judą (2 Kronik 22:7–9).
Jehu był jednym z wielu niegodziwych królów północnego królestwa Izraela, ale był jednym z „lepszych” spośród „złych królów”. Inni byli znacznie gorsi. Bóg obdarzył Jehu długim panowaniem trwającym 28 lat i złożył mu obietnicę: „Ponieważ dobrze uczyniłeś, wykonując to, co jest słuszne w moich oczach, i postąpiłeś z domem Achaba zgodnie z wszystkim, co było w moim sercu, twoi synowie do czwartego pokolenia będą zasiadać na tronie Izraela” (2 Królów 10:30). Jehu panował w latach około 841–814 p.n.e.
Wpływy Jehu w północnym królestwie miały trwać przez sto lat, jednak Syria zaczęła przejmować coraz większe części Izraela: „od Jordanu na wschód, całą ziemię Gileadu, Gadytów, Rubenitów i Manassytów, od Aroer, które leży przy dolinie Arnon, to znaczy Gilead i Baszan” (2 Król. 10:33). Reformy Jehu były ostatecznie tylko częściowym i krótkotrwałym wysiłkiem. Izrael kontynuował drogę do zniszczenia, ostatecznie zostając pokonanym przez swoich wrogów, zgodnie z proroctwem (Ozeasz 1:4).